1. Aptos là gì?
Aptos là blockchain Layer 1 được phát triển nhằm giải quyết các vấn đề về tốc độ, khả năng mở rộng và trải nghiệm người dùng. Dự án nổi bật nhờ sử dụng ngôn ngữ lập trình Move – vốn được phát triển bởi nhóm kỹ sư từng làm việc tại dự án Diem của Meta (Trước đây là Facebook).
Dù không nổi bật như các blockchain khác trong giai đoạn 2024-2025, Aptos có một vài điểm đáng chú ý:
- Tài chính vững mạnh với 350 triệu USD từ các quỹ lớn như a16z, Coinbase Ventures,…
- TPS cao nhất mà mạng lưới từng đạt được là 19,2 nghìn giao dịch/giây. Đây là con số ấn tượng khi đối với Solana – L1 tập trung vào hiệu suất có TPS cao nhất từng được ghi nhận rơi vảo khoảng 3000.
- Hơn 2,8 tỷ giao dịch đã được xử lý trên Aptos. Tuy nhiên, con số này là không quá cao khi so với Sui (8 tỷ – 21/2/2025) hay Solana với trung bình khoảng hơn 100 triệu giao dịch/ngày.
Tuy nhiên, theo 5 Phút Crypto, bạn cần phải nhìn nhận thực tế rằng Aptos không thực sự nổi bật ở bất kỳ mảng nào và đang tỏ ra “hụt hơi” trong cuộc đua với các Layer 1 khác. Họ cần làm gì đó thực sự đặc biệt để không bị lãng quên.
2. Đội ngũ phát triển và nhà đầu tư
Aptos được phát triển bởi Aptos Labs với nhiều thành viên từng góp mặt trong dự án Blockchain Diem của Meta. Trong đó nổi bật với:
- Avery Ching (Co-Founder & CEO): Anh từng có thời gian làm kỹ sư phần mềm tại Yahoo!, Facebook và Novi Wallet của Blockchain DIEM. Anh cũng từng đảm nhiệm chức vụ phó chủ tịch tại The Apache Software Foundation – Tổ chức phát triển cộng đồng cho các nhà phát triển.
- Alexander Spiegelman (Head of Research): Anh là Tiến sĩ về Hệ thống Phân tán tại Technion – Viện Công nghệ Israel (2014-2018). Anh từng làm nghiên cứu nền tảng Blockchain tại VMWares – Công ty phần mềm Blockchain. Anh cũng đảm nhiệm vị trí nghiên cứu cấp cao dự án Novi của Meta.
- Neil Harounian (Head of Ecosystem): Anh có bằng cử nhân ngành Khoa Học tại trường NYU. Anh từng có thời gian làm việc tại 2 quỹ đầu tư Crypto đó là Exponential Capital và White Star Capital.
Vị trí CEO của Aptos trước đây từng được đảm nhiệm bởi Mohammad Shaikh – Thành viên có quan hệ mật thiết với phố Wall. Tuy nhiên, anh rời Aptos Labs vào tháng 12/2024 sau 3 năm đồng hành.
Sau khi Mo Shaikh rời đi, Avery Ching chính thức tiếp quản vị trí CEO. Đến tháng 12/2025, anh công khai thừa nhận những sai lầm trong quá khứ và công bố chiến lược Aptos 2.0 để vực dậy dự án. Nếu muốn hiểu rõ Aptos đã sai ở đâu và đội ngũ mới định làm gì để lấy lại niềm tin của cộng đồng, bạn có thể đọc thêm bài Thừa nhận sai lầm, CEO mới quyết tâm xây dựng lại Aptos 2.0.
350 triệu USD là số tiền Aptos huy động được sau 6 vòng gọi vốn trải dài từ năm 2022 đến 2024. Nổi bật với sự tham gia của các quỹ top đầu thị trường như a16z, Multicoin Capital, Yzi Labs, Circle, Dragonfly hay Coinbase Ventures…
Nếu bạn để ý trong khâu gọi vốn của Aptos bạn sẽ thấy một điều đặc biệt sau:
- 350 triệu USD đã được các quỹ rót vào năm 2022, đây là khoảng thời gian downtrend của thị trường, các dự án thường sẽ gặp khó khăn khi huy động khoản tiền lớn. Aptos làm được điều này đã cho thấy họ nhận được sự đánh giá cao từ các quỹ.
- YZi Labs (trước đây là Binance Labs) tham gia tới 2 vòng.
- Số tiền 350 triệu USD có thể được giải thích thông qua việc các Layer 1 ở chu kỳ 2021 đã quá thành công ở cả mặt hệ sinh thái lẫn đường giá. Điều này đã tạo nền tảng cho những hứa hẹn tương lai tươi sáng của coin nền tảng. Và có lẽ Aptos đã nhận được sự FOMO từ các quỹ.
=> 350 triệu USD là một con số vô cùng lớn, lợi thế to lớn này sẽ giúp Aptos có được thế thượng phong trong cuộc đua dài hạn.
3. Công nghệ nổi bật của Aptos là gì?
Điểm độc đáo trong công nghệ của Aptos là thứ mà chúng ta có thể tìm hiểu qua:
- Ngôn ngữ Move: Được thiết kế để tập trung vào sự an toàn và khả năng mở rộng. Move giúp phát triển hợp đồng thông minh an toàn hơn, tránh các lỗi thường gặp như mất mát tài sản, và hỗ trợ quản lý tài nguyên hiệu quả. Ngôn ngữ Move được thiết kế bởi Meta cho dự án Blockchain Diem, sau khi Diem bị dừng hoạt động, Move đã được cả Sui, Movement và Aptos sử dụng để phát triển L1.
- Thực thi song song: Aptos có khả năng xử lý hàng trăm nghìn giao dịch mỗi giây nhờ cơ chế thực thi song song Block-STM (Cho phép Aptos thực thi nhiều giao dịch đồng thời mà không gây xung đột) giúp đảm bảo tốc độ cao với độ trễ thấp.
- BFT: Aptos sử dụng giao thức đồng thuận Byzantine Fault Tolerant (BFT – Trong đó các node luân phiên làm leader để đề xuất khối mới, giảm nguy cơ tấn công nhắm vào một node cụ thể), cụ thể là AptosBFT và mới đây là Raptr. Điều này đảm bảo mạng lưới hoạt động an toàn ngay cả khi có một số node có hành vi sai trái.
- Aptos Connect: Aptos Connect là một ví điện tử không lưu ký (non-custodial wallet), nhằm đơn giản hóa việc sử dụng các ứng dụng Web3. Ví này giúp người dùng có thể đăng nhập bằng các cách phổ biến như Google, X, hoặc Facebook.
Trong quá khứ, độ ổn định và tốc độ của mạng Aptos đã được thử nghiệm thông qua trò chơi Tap to Earn – Tapos. Đỉnh điểm với 115 triệu giao dịch diễn ra vào ngày 25/5/2024. Qua đó đưa Aptos trở thành Layer 1 xử lí nhiều giao dịch nhất, vượt qua Solana (31.7 triệu giao dịch/ngày) và Sui (67.7 triệu giao dịch/ngày).
Tuy nhiên, vào ngày 19/10/2023, mạng Aptos đã từng dừng hoạt động trong khoảng 4 giờ, trùng với ngày kỷ niệm một năm ra mắt mainnet. Nguyên nhân chưa được công bố nhưng có lẽ mạng lưới đã quá tải do sự kiện kỷ niệm này.
4. Hệ sinh thái Aptos
Aptos chính thức mainnet vào ngày 17/10/2022, sau gần 3 năm đi vào hoạt động, hãy điểm qua những điểm đáng chú ý của mạng lưới này nhé:
DeFi
TVL của Aptos đang dừng ở con số 1,08 tỷ USD với loạt dự án phân bổ đều ở các mảng như Lending, DEX & Liquid Staking. Mình đã từng có bài viết cập nhật hệ Aptos trong giai đoạn cuối tháng 7/2024 và khi nhìn vào bức tranh DeFi hiện tại của mạng lưới thì mình rút ra được một vài ý như sau:
- TVL: Lượng APT được gửi vào mạng lưới vẫn cho thấy xu hướng tăng dần đều và không có quá nhiều biến động đáng chú ý. Đây là dấu hiệu tích cực khi nó cho thấy hoạt động DeFi trong mạng lưới vẫn đang phát triển ổn định.
- DeFi Apps: Các giao thức DeFi dẫn đầu trong giai đoạn tháng 7/2024 vẫn dẫn đầu cho đến giai đoạn hiện tại. Với những cái tên quen thuộc như Aries Markets, Amnis Finance và Thala. Tuy nhiên năm 2025 với sự xuất hiện của Echo Protocol (BTCFi – Đưa BTC lên DeFi để khai thác lợi nhuận) đã giúp cho Aptos có thêm sự đa dạng, Echo hiện đang có TVL xếp thứ 2 mạng lưới, chỉ sau Aries Markets (Lending).
- RWA: Sự xuất hiện của BUIDL (Blackrock), Franklin Templeton, Ondo và Libre Capital giúp hệ sinh thái Aptos có thêm sự đa dạng. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các tổ chức lớn cũng không mang nhiều ý nghĩa đặc biệt cho Aptos khi đây đều là các dự án có hướng đi multi-chain (xây dựng trên nhiều chain cùng lúc).
- DEX/Lending: Các dự án trên Aptos không có quá nhiều cải tiến trong mô hình hoạt động, chúng đều có mô hình tương tự như các giao thức hiện hữu trên nhiều mạng lưới khác.
Stablecoin
Stablecoin là một xu hướng đáng chú ý trên Aptos khi đây là từ khóa được Avery Chinh nhắc đến khá nhiều. Cả USDC, USDT và USDe đều đã có mặt trên Aptos. Tính từ đầu năm 2025, mạng lưới Aptos đã chứng kiến hơn 780 triệu USD dưới dạng stablecoin đổ vào mạng lưới.
Hiện tại đang có hơn 1,2 tỷ USD stablecoin trên mạng lưới Aptos. Biểu đó bên dưới vẫn đang thể hiện mức tăng trưởng đều và ổn định. Điều này giúp Aptos đảm bảo được tính thanh khoản cho hệ thống DeFi.
Về các mảng như Gaming, Memecoin, NFT hay AI chúng ta sẽ không thấy các Narratives này được đẩy mạnh nhiều trên mạng lưới Aptos. Đây đều là những trend nặng tính đầu cơ, bơm thổi và có lẽ đó không phải là thứ Aptos Foundation nhắm tới trên mạng lưới của mình.
Tuy vậy, dưới đây là một số dự án được Aptos nhắc đến trên X của Foundation trong năm 2025:
- Gaming: DeFi Cattos – Dự án game nhập vai được chống lưng bởi Aptos Foundation đang khởi chạy chương trình airdrop season 1.
- Memecoin: Aptos có khá nhiều Memecoin, họ cũng từng thúc đẩy emoji.fun – nền tảng tạo Memecoin, tương tự như pump.fun trên Solana nhưng chủ đề phần lớn liên quan đến các emoji. Ngoài ra, Aptos còn từng giới thiệu đồng meme GUI INU và có hẳn một bài viết trong mục ecosystem spotlight cho dự án này. Tuy nhiên xu hướng này chỉ “sống” trong một khoảng thời gian ngắn.
- AI: Các dự án AI trên Aptos tương đối mờ nhạt. Bản thân Foundation cũng không thúc đẩy xu hướng này quá nhiều. Thứ mình tìm được duy nhất là bài phỏng vấn giữa The Block và CEO Avery Ching về cách nghĩ của anh liên quan đến AI.
- NFT: NFT trên Aptos cũng không khá khẩm hơn khi cả khối lượng giao dịch, giá NFT đều giảm cho thấy sự ảm đạm.
Có lẽ mảnh ghép duy nhất mà chúng ta thấy được sự khởi sắc (tăng trưởng đều), được thúc đẩy mạnh mẽ từ Foundation chính là RWA, stablecoin hay toàn bộ mảng DeFi nói chung. Sự phát triển này không chỉ tự nhiên mà còn được Aptos Foundation “tiếp lửa” thông qua cam kết đầu tư hơn 200 triệu USD để mở rộng toàn bộ hạ tầng DeFi trên blockchain này.
=> Đây có lẽ là ngách chúng ta cần tập trung theo dõi khi tham gia hệ sinh thái Aptos.
5. Tokenomics
Với tổng cung là 1 tỉ token, lượng APT sẽ được phân bổ như sau:
- Community 51.02%: Phần này gồm tổng cộng 510.2 triệu APT, với 125 triệu APT sẽ được dùng để hỗ trợ các dự án trong hệ sinh thái, các hoạt động phát triển cộng đồng, phần thưởng staking…. Phần token còn lại sẽ được vesting dần trong 10 năm tiếp theo.
- Foundation 16.5%:Phần này gồm tổng cộng 165 triệu APT, 5 triệu APT mở khóa cho Aptos Foundation. Phần còn lại sẽ tiếp tục được mở khóa trong 10 năm tiếp theo..
- Core Contributor 16.9%: Phần này gồm tổng cộng 169 triệu APT, token sẽ bị khóa trong 1 năm đầu. Sau đó, 6.25% của 16.5% sẽ được mở khóa từ tháng 13 đến tháng 18. Phần còn lại sẽ được trả dần theo tháng trong tương lai.
- Investor 12%: Phần này gồm tổng cộng 120 triệu APT, token sẽ được khóa lại trong 1 năm đầu tính từ thời điểm TGE. 6.25% của 13.5% sẽ được mở khóa từ tháng 13 đến tháng 18. Phần còn lại sẽ được trả dần theo tháng trong tương lai.
Hiện tại APT đã unlock 43.3%, còn lại 56.7% sẽ được mở khóa kéo dài đến tháng 10/2032. Tuy nhiên, mốc thời gian quan trọng nhất mà nhà đầu tư cần chú ý chính là 1/9/2026 – thời điểm token của Core Contributor và Investor sẽ được unlock 100%.
=> Điều này đồng nghĩa với việc nếu bạn mua và nắm giữ từ thời điểm hiện tại, bạn sẽ phải đối diện với áp lực bán đáng kể từ các quỹ và nhà đầu tư early đã tham gia Aptos từ những năm 2021-2022 với giá rất thấp. Những người này có ROI cực kỳ cao và có động cơ chốt lời mạnh mẽ.
Sau 1/9/2026, nguồn cung APT ra thị trường sẽ chủ yếu đến từ phần token dành cho Community và Foundation – và đây chính là điểm đáng lo ngại. Tương tự như Sui, “quyền sinh sát” đối với lượng token này hoàn toàn nằm trong tay đội ngũ phát triển. Token sẽ được phát hành tuyến tính theo tháng nhưng chúng ta không hề biết đội ngũ sẽ sử dụng chúng như thế nào, cho mục đích gì, và liệu có minh bạch trong việc công bố hay không. Đây là rủi ro tập trung quyền lực rất lớn mà bất kỳ nhà đầu tư dài hạn nào cũng cần cân nhắc kỹ lưỡng.
Nhìn chung, tokenomics APT đặt ra thách thức đáng kể cho nhà đầu tư. Đặc biệt là quyền sử dụng token lại phụ thuộc hoàn toàn vào cách đội ngũ sử dụng phần allocation của mình. Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào tokenomics, bạn cần đánh giá tổng thể về dự án, tốc độ phát triển hệ sinh thái, và vị thế của Aptos so với các đối thủ cạnh tranh để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt.
6. Cơ hội kiếm tiền trên hệ sinh thái
Để kiếm tiền trên Aptos, có 2 cách mà bạn có thể khai thác bao gồm:
6.1 Airdrop
Nếu như hệ sinh thái Sui đã trải qua một mùa Airdrop đáng nhớ với những cái tên như Walrus, SuiNS và DeepBook thì hệ sinh thái Aptos vẫn chưa có dự án nào thực sự mang lại tiếng vang cho hệ.
Gần đây nhất, chúng ta có Amnis Finance có TVL thứ 3 toàn hệ (đã từng là thứ 2) đã airdrop vào ngày 25/3/2025. Tuy nhiên, mặc dù là một giao thức lớn của hệ nhưng Amnis Finance đã gây ra sự thất vọng lớn với cộng đồng Aptos.
- 8% cho airdrop, 100% unlock tại TGE nhưng vốn hóa của dự án chỉ rơi vào khoảng 3,8 triệu USD – 1 con số vô cùng bé.
- Ở thời điểm ATH, dự án cũng chỉ có vốn hóa rơi vào khoảng gần 8 triệu USD.
Điều này đã gây ra không ít sự phẫn nộ cho cộng đồng người dùng Aptos. Bên cạnh Amnis thì Thala (TVL thứ 4) hệ cũng đã airdrop. Trước đó, Thala cũng tiến hành airdrop và TGE trong giai đoạn giữa năm 2023 nhưng không có quá nhiều điều nổi bật.
Hiện tại, bạn có thể tham gia săn airdrop của các dự án sau:
- Aries Markets: Giao thức lending có TVL số 1 hệ Aptos. Để an toàn, bạn có thể gửi USDC hoặc USDT lên nền tảng để hưởng lãi suất. Ngoài ra nó cũng an toàn hơn rất nhiều khi so với việc bạn mua APT (có biến động về giá) để gửi vào Aries. Dự án cũng đã khởi chạy tương đối lâu và ngày ra token khả năng cao đã sắp tới, stablecoin là lựa chọn lí tưởng cho việc săn airdrop từ Aries Markets. Dự án cũng có tính năng Swap và Bridge, bạn cũng nên trải nghiệm thêm để tăng cơ hội nhận airdrop.
- Echo Protocol: Nền tảng này thích hợp cho những ai đang hold BTC. Bạn có thể gửi BTC lên Echo để nhận về point, point trong tương lai sẽ được quy đổi thành airdrop. Cá nhân mình không đánh giá cao kèo này vì đây thường sẽ là cuộc chơi của các tay to, ai nhiều tiền hơn sẽ có lợi thế. Tuy nhiên, nó vẫn là một kèo mà có thể làm được trên hệ sinh thái Aptos.
- Mereo: Nền tảng giúp các nhà sáng tạo dễ dàng kết nối với fan, dự án được đầu tư bởi Aptos. Bạn chỉ cần tải ứng dụng và thực hiện các task social từ app. Hướng dẫn cách săn airdrop Mereo.
- Hyperion: Hyperion là nền tảng AMM Dex hỗ trợ giao dịch và cung cấp thanh khoản trên Aptos. Dự án đã nhận được sự đầu tư bởi các quỹ hàng đầu như OKX Ventures, Aptos Labs, Maelstrom. Hướng dẫn cách săn airdrop Hyperion.
6.2 Đầu tư vào Aptos
Nếu nhìn vào hệ sinh thái Aptos tại thời điểm viết bài (12/6/2025), các mục tiêu mà dự án đang triển khai và xây dựng thì mình có một vài đánh giá sau:
- Money Game: Aptos thiếu nhiều các dự án để hút người dùng. Các trend mang tính ngắn hạn, đầu cơ cũng không được mạng lưới ưu tiên, từ đó khiến cho Aptos bị lu mờ bởi các Layer 1 khác như Sui, Solana hay Hyperliquid. Trước đây, Sei còn tạo được một mùa NFT season giúp cộng đồng kiếm được rất nhiều lợi nhuận thì với Aptos, thứ họ để lại ấn tượng nhiều nhất chỉ là đợt airdrop season 1.
- Airdrop: Trên Aptos, các đợt airdrop cũng vô cùng mờ nhạt. Điều này khiến cho nhu cầu mua APT để tham gia mạng lưới là tương đối thấp. Điểm tích cực mà mình thấy được đó là lượng APT di chuyển vào mạng lưới vẫn tăng dần đều.
=> Thứ mà Aptos tập trung nhiều nhất có lẽ là hệ sinh thái DeFi, BTCFi, Stablecoin hay RWA. Đây đều là những xu hướng cần một khoảng thời gian dài để xây dựng. Đối với các narrative mang tính dài hạn như vậy thì việc kì vọng sự bùng nổ trên mang lưới là tương đối khó, đổi lại, tính ổn định và sự chắc chắn sẽ được đảm bảo cho dự án.
Vậy nên, khi đầu tư Aptos, bạn cần hiểu về những thứ mà dự án đang xây dựng. Đôi khi sự bùng nổ mạnh mẽ đã diễn ra trên Sui và Solana có thể không diễn ra trên Aptos.
7. Tiềm năng và thách thức của Aptos là gì?
Tiềm năng:
- Tiềm lực tài chính: Aptos có rất nhiều tiền, cơ sở hạ tầng ổn định với nhiều nâng cấp mới. Với khoản tiền khổng lồ như vậy, họ có thể sử dụng để thúc đẩy cả các xu hướng ngắn và dài hạn cho mạng lưới. Việc nghiên cứu (R&D) các sản phẩm mới cũng sẽ có điều kiện thuận lợi hơn khi bạn dư giả về mặt tài chính.
- Định hướng: Aptos chọn hướng đi bền vững thay vì chạy theo những xu hướng ngắn hạn. Khách hàng mà họ nhắm đến khả năng cao là các tổ chức, thay vì là ứng dụng cho phần đông cộng đồng. Đây cũng là hướng đi khá thông minh khi miếng bánh thuộc về cộng đồng đã được nhiều dự án chiếm lấy như Sui, Solana, Abstract hay Base.
Thách thức:
- Đối thủ cạnh tranh: Layer 1 trên thị trường hiện tại đã có rất nhiều. Solana, Hyperliquid, Ethereum hay sắp tới là Monad đều là những cái tên đáng gờm mà Aptos cần chú ý. Các layer 1 này vừa là những tên tuổi uy tín với các tổ chức, vừa nhận được rất nhiều sự quan tâm từ cộng đồng. Nếu Aptos không nhanh chóng thúc đẩy mạng lưới, có lẽ họ sẽ vừa không được lòng cộng đồng vừa không nhận được sự quan tâm tới các tổ chức lớn.
- Điểm nổi bật của Aptos: Thực sự khi nhắc tới Aptos, nó không gợi cho bản thân mình bất kì điều gì đặc biệt về blockchain này. Thứ nổi bật nhất của họ có lẽ là DeFi, tuy nhiên, nếu so với Ethereum, Solana, họ chắc chắc “không có cửa”. Các mạng lưới khác như Sui hay Arbitrum thậm chí cả Base, thì hoạt động DeFi cũng gần như ăn đứt Aptos. Mình thực sự quan ngại về thứ mà Aptos đang xây dựng, một blockchain đang khá hụt hơi ở mọi mặt.
Tín hiệu tích cực là đội ngũ Aptos cũng đã nhận ra điều này. Cuối năm 2025, CEO Avery Ching công khai thừa nhận những sai lầm trong quá khứ và đưa ra chiến lược Aptos 2.0 với 3 trụ cột mới là Decibel, Shelby và Namespaces & Archon. Liệu hướng đi này có đủ sức kéo Aptos ra khỏi tình trạng hụt hơi hay không, bạn có thể tham khảo thêm trong bài Thừa nhận sai lầm, CEO mới quyết tâm xây dựng lại Aptos 2.0 để có góc nhìn đầy đủ hơn.
8. Kênh thông tin dự án
Đọc thêm:
