Bài toán Bitcoin cần giải trước khi tiến đến 150.000 USD

1. Bitcoin đang bị kẹt giữa ba vai trò

Vấn đề hiện tại là thị trường không thể định nghĩa Bitcoin thực sự là gì. Theo tổng hợp của 5 Phút Crypto thì có đến ba cách nhìn khác nhau về Bitcoin đang tồn tại cùng lúc, và ba cách đó mâu thuẫn nhau hoàn toàn.

1.1 Bitcoin là vàng số – Hàng rào chống lạm phát và sự bất định

Đây là vai trò Bitcoin được kỳ vọng nhiều nhất, và cũng là vai trò mà Bitcoin đang thể hiện tệ nhất trong thời điểm này. 5 Phút Crypto đã từng phân tích kỹ vì sao Bitcoin vẫn chưa thể gọi là vàng số, và những gì xảy ra trong năm 2025 càng củng cố thêm cho nhận định đó.

Giai đoạn cuối năm 2025 là phép thử thực tế cho câu chuyện Bitcoin là vàng kỹ thuật số. Vàng đã tăng hơn 50%, mức tăng mạnh nhất trong hàng chục năm qua, được thúc đẩy bởi bất ổn địa chính trị và cuộc chiến thuế quan. Trong cùng khoảng thời gian thì Bitcoin lại lao dốc hơn 50% giá trị.

Mỗi lần Trump công bố thuế quan mới, mỗi lần căng thẳng địa chính trị leo thang, vàng lại tìm đỉnh mới trong khi Bitcoin lại sập cùng chứng khoán.

1.2 Bitcoin là tài sản dự trữ chiến lược

Đây là câu chuyện đã đẩy Bitcoin lên đỉnh 126.000 USD trong giai đoạn đầu – giữa năm 2025. Chính phủ Mỹ đưa số Bitcoin tịch thu vào kho dự trữ quốc gia. Hàng loạt tập đoàn lớn đưa Bitcoin vào bảng cân đối kế toán. Thị trường hứng khởi vì tưởng rằng Bitcoin sắp bước vào một kỷ nguyên hoàn toàn mới, không còn là tài sản đầu cơ mà trở thành tài sản dự trữ của thế kỷ 21.

Cơ sở hạ tầng cho câu chuyện “Bitcoin là tài sản dự trữ” đang được xây dựng, nhưng thực tế thì các kho Bitcoin hiện tại vẫn mang tính đầu cơ nhiều hơn là tích trữ dài hạn.

Nhìn vào cách các ngân hàng trung ương đối xử với vàng thì thấy rõ. Dù có lúc họ bán ra, nhưng xu hướng chính từ sau khủng hoảng 2008 đến giờ là mua vào và tích lũy, nhất là trong những giai đoạn bất ổn. Và quan trọng hơn, họ không bao giờ bán tháo khi khủng hoảng xảy ra. Chính thái độ đó mới tạo ra niềm tin cho thị trường rằng vàng dự trữ sẽ không bị xả ra lúc mọi thứ tệ nhất.

Các tổ chức đang nắm giữ Bitcoin thì hành xử hoàn toàn khác. Phần lớn biến động trong dòng tiền ETF đến từ các quỹ phòng hộ thực hiện giao dịch chênh lệch giá giữa các sản phẩm tài chính, họ vào khi có lợi và rút ra khi cơ hội không còn hấp dẫn. Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường tổ chức với Bitcoin hiện vẫn mang đậm tính đầu cơ hơn là tích lũy dài hạn theo kiểu kho dự trữ thật sự.

1.3 Bitcoin là tài sản rủi ro – Giống cổ phiếu công nghệ

Cách chính xác nhất để trả lời câu hỏi này là nhìn vào hệ số tương quan (đo lường mức độ hai tài sản di chuyển cùng chiều với nhau). Nếu Bitcoin thật sự hành xử như cổ phiếu công nghệ, hệ số này phải cao và ổn định theo thời gian.

Nhưng thực tế thì tương quan giữa Bitcoin và Nasdaq nhảy liên tục qua từng năm: -0,13 vào 2018, vọt lên trên 0,80 năm 2020, rồi rơi xuống 0,25 năm 2021, leo lên 0,89 năm 2022, và ổn định quanh 0,76 giai đoạn 2023–2024.

Đến cuối 2025, hệ số tương quan 20 ngày giữa hai tài sản này còn rơi xuống -0,43, trong khi Nasdaq gần đỉnh lịch sử thì Bitcoin đã mất hơn 30% từ đỉnh vào thời điểm đó.

Biên độ dao động đó quá lớn để có thể kết luận Bitcoin hành xử giống cổ phiếu công nghệ. Thực tế gần hơn là Bitcoin có xu hướng đồng pha với cổ phiếu khi thị trường hoảng loạn và cả hai bị bán tháo cùng lúc. Còn trong điều kiện bình thường, mối liên hệ đó yếu hơn nhiều và không theo quy luật cố định nào.

2. Hệ quả khi thị trường không thể định nghĩa được những gì mình sở hữu

Theo 5phutcrypto.io, Bitcoin đang bị gán cả 3 vai trò cùng lúc mà không vai trò nào thật sự đúng. Khi không ai đồng ý được Bitcoin là gì, giá của nó sẽ tiếp tục phản ứng hỗn loạn với mọi tin tức, dù tốt hay xấu.

Khi một tổ chức lớn không thể phân loại được một tài sản, họ sẽ dùng lịch sử giá gần nhất để xử lý nó. Nếu Bitcoin trong 30 ngày qua cứ giảm mỗi khi chứng khoán giảm, thuật toán sẽ tự động xếp nó vào nhóm tài sản rủi ro và xử lý nó như vậy mỗi khi thị trường biến động.

Ví dụ dễ thấy là vào rạng sáng 30/1. Hôm đó không có tin xấu nào về Bitcoin. Không có sàn nào sụp đổ, không có vụ hack nào. Bitcoin giảm 15% đơn giản vì các thuật toán quản lý rủi ro của tổ chức quyết định đây là lúc cắt giảm danh mục, và Bitcoin nằm trong danh sách cần bán.

Khi giá bắt đầu rơi, nhà đầu tư nhỏ lẻ thấy vậy thì bán theo. Giá giảm thêm lại kích hoạt thêm lệnh bán tự động từ các tổ chức khác. Cứ thế cho đến khi giá rơi đủ sâu để lực mua quay lại.

George Soros từng gọi đây là tính phản thân – khi chính biến động giá lại tạo ra thêm biến động, tách rời hoàn toàn khỏi mọi lý do cơ bản. Bitcoin đang kẹt trong đúng vòng lặp đó. Và chừng nào thị trường còn chưa thống nhất Bitcoin là gì, mỗi đợt biến động của thị trường chung sẽ tiếp tục kéo Bitcoin xuống sâu hơn mức cần thiết.

3. Vậy vì sao các tổ chức vẫn rót tiền vào Bitcoin?

BlackRock, công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới với hơn 11 nghìn tỷ USD, đưa ra 3 lý do để giải thích tại sao họ vẫn giữ Bitcoin trong danh mục dù thị trường đang hỗn loạn như vậy.

3.1 Bitcoin là tài sản duy nhất không thể in thêm

Khác với mọi đồng tiền hay tài sản truyền thống, Bitcoin có nguồn cung giới hạn cứng ở 21 triệu đồng từ ngày đầu tiên và không ai thay đổi được con số đó.

Trong bối cảnh nợ công Mỹ vượt 36 nghìn tỷ USD, các chính phủ lớn vẫn tiếp tục chi tiêu vượt mức và đồng USD chịu áp lực dài hạn, BlackRock cho rằng đặc tính khan hiếm của Bitcoin ngày càng trở nên có giá trị. Ngay cả vàng cũng có thể khai thác thêm khi giá tăng, nhưng Bitcoin thì không.

Đó là lý do một bộ phận nhà đầu tư, đặc biệt ở những thị trường lo ngại về sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính phương Tây, bắt đầu nhìn Bitcoin như một lựa chọn dự phòng thực sự.

3.2 Đặt cược vào thế hệ tiếp theo

Thế hệ Baby Boomer (1946–1964) hiện đang nắm giữ phần lớn tài sản trên thế giới, và phần lớn trong số đó đang dần được chuyển giao sang thế hệ tiếp theo. Nhưng Millennial (1981–1996) và đặc biệt là Gen Z (1997–2012) không tích trữ tài sản theo cách cha mẹ họ làm. Họ không mua vàng miếng cất trong két. Họ lớn lên cùng internet, tin vào hệ thống kỹ thuật số và xem Bitcoin theo cách mà thế hệ trước xem vàng.

BlackRock xem đây là một xu hướng nhân khẩu học dài hạn và không thể đảo ngược. Khi khối tài sản khổng lồ đó chuyển sang tay thế hệ mới, cán cân nhu cầu giữa vàng và Bitcoin có thể thay đổi đáng kể. Họ không biết điều đó sẽ xảy ra khi nào, nhưng họ không muốn đứng ngoài khi nó xảy ra.

3.3 Không chắc chắn, nhưng không thể đứng ngoài

Chính vì sự “chưa chắc chắn” của Bitcoin, BlackRock khuyên nhà đầu tư chỉ phân bổ từ 1 đến 2% danh mục vào Bitcoin. Ở mức đó, kể cả Bitcoin về 0, danh mục tổng thể vẫn không bị ảnh hưởng đáng kể. Nhưng nếu Bitcoin tìm được vai trò của mình và tăng trưởng mạnh trong dài hạn, 1 đến 2% đó có thể đóng góp rất lớn vào hiệu suất tổng thể. Đây là cách các tổ chức lớn tiếp cận những thứ họ chưa hiểu hết – Không đứng ngoài hoàn toàn, nhưng cũng không tất tay vào.

4. Bitcoin 150.000 USD và bài toán cần giải

Trong năm 2026, Bitcoin có một nhiệm vụ rất quan trọng là chọn cho mình một vai trò và giữ nhất quán với vai trò đó. Dựa trên những gì đang diễn ra, có bốn kịch bản có thể xảy ra trong năm 2026.

• Kịch bản đầu tiên là Bitcoin thực sự trở thành tài sản dự trữ chiến lược. Nếu các chính phủ lớn tăng cường đưa Bitcoin vào kho dự trữ quốc gia, và các tổ chức chuyển từ giao dịch chênh lệch giá sang tích lũy dài hạn thật sự, câu chuyện sẽ thay đổi hoàn toàn. Đây là kịch bản tích cực nhất trong bốn kịch bản.

• Kịch bản thứ hai là thị trường chấp nhận Bitcoin đơn giản là một tài sản rủi ro bình thường, không phải vàng, không phải hàng rào chống lạm phát, chỉ là một tài sản biến động mạnh gắn với tâm lý thị trường chung. Kịch bản này ít hào hứng nhất nhưng lại ổn định nhất, vì ít nhất mọi người đã đồng ý về cách giao dịch nó.

• Kịch bản thứ ba là Bitcoin tìm lại được vai trò phòng vệ thực sự. Đây cũng chính là điều Mitchnick của BlackRock đang theo dõi sát nhất. Rằng nếu Bitcoin vẫn giao dịch giống cổ phiếu công nghệ thì nó không có gì đặc biệt với các tổ chức. Nhưng nếu tương quan đó giảm đủ thấp để Bitcoin bắt đầu di chuyển độc lập khỏi thị trường chung, các nhà quản lý danh mục sẽ có lý do thực sự để phân bổ vào đây như một công cụ đa dạng hóa. Đây cũng là kịch bản tích cực.

• Kịch bản thứ tư là câu chuyện tài sản dự trữ sụp đổ. Nếu các tổ chức nhận ra Bitcoin không đa dạng hóa được danh mục và rút vốn hàng loạt, hậu quả sẽ rất tiêu cực. Đây là kịch bản xấu nhất, nhưng 5 Phút Crypto cho là ít khả năng nhất trong bốn kịch bản, bởi vì cơ sở hạ tầng tổ chức đã được xây dựng quá sâu để có thể tháo dỡ hoàn toàn trong ngắn hạn.

Có thể thấy thị trường hiện tại vẫn chưa thống nhất được Bitcoin thực sự là gì, và chừng nào điều đó chưa được giải quyết, giá sẽ tiếp tục biến động theo cách khó đoán.

Anh em hãy tự hỏi bản thân mình xem, anh em đang nắm giữ Bitcoin vì vai trò nào, liệu mình có thực sự tin vào vai trò đó không, và nếu Bitcoin không thể hiện được vai trò đó thì anh em sẽ làm gì?