1. Bitcoin gây thất vọng
Bitcoin lập đỉnh trên 126.000 USD vào đầu tháng 10/2025, nhưng kể từ đó, giá liên tục điều chỉnh và đi ngang. Những ai kỳ vọng Bitcoin sẽ tiếp tục bứt phá sau khi vượt mốc tâm lý quan trọng đang dần mất kiên nhẫn.
Thị trường altcoins còn tệ hơn. Phần lớn các đồng vẫn nằm sâu dưới đỉnh cũ, nhiều dự án giảm 50-70% so với mức cao nhất và chưa có dấu hiệu phục hồi. Dòng tiền không chảy đều vào thị trường như những chu kỳ tăng giá trước đây.
Trong khi đó, S&P 500 liên tục lập đỉnh mới. Nasdaq bùng nổ nhờ làn sóng cổ phiếu AI. Vàng cũng được dịp tỏa sáng và tăng hơn 50% trong năm nay, có lúc chạm mốc 4.379 USD/ounce.
Còn Bitcoin thì sao? Đây có lẽ là điều trớ trêu nhất của thị trường tiền mã hóa lúc này.
- Khi chứng khoán giảm, Bitcoin thường giảm mạnh hơn vì vẫn bị xếp vào nhóm tài sản rủi ro cao. Nhưng khi thị trường hồi phục và cổ phiếu tăng trở lại, Bitcoin chỉ nhích nhẹ, không phản ứng mạnh như kỳ vọng.
- Còn khi thị trường hoảng loạn và tiền đổ vào vàng để trú ẩn, Bitcoin lại không được hưởng lợi vì vẫn bị coi là quá rủi ro so với vàng thật.
Chính sự mâu thuẫn này khiến nhiều nhà đầu tư càng khó hiểu. Bitcoin ETF đã được phê duyệt và vẫn ghi nhận dòng tiền đều đặn mỗi tháng. Các tổ chức lớn tiếp tục tăng tốc tích lũy. GENIUS Act cũng đã được thông qua. Không có đợt siết chặt quản lý, không có sự cố hay vụ hack lớn nào. Nói cách khác, mọi yếu tố mà thị trường từng kỳ vọng đều đã xuất hiện, nhưng giá Bitcoin vẫn chưa phản ứng tương xứng.
2. Chuyện gì đang xảy ra với Bitcoin?
Muốn hiểu chuyện gì đang diễn ra, hãy cùng 5 Phút Crypto làm rõ một khái niệm quen thuộc trong tài chính truyền thống: IPO.
IPO (Initial Public Offering) là lần đầu tiên cổ phiếu của một công ty được bán ra công chúng. Và đây là thời điểm những nhà đầu tư ban đầu – những người đã đặt cược vào công ty khi chưa ai biết đến, có cơ hội chốt lời. Tuy nhiên, cần làm rõ rằng điều này thường không làm các công ty chết sau IPO, nó chỉ chuyển giao quyền sở hữu từ những người tiên phong sang nhà đầu tư mới.
Bitcoin không có IPO truyền thống vì nó không phải là một công ty. Nhưng IPO của Bitcoin thể hiện theo một cách rất khác. Và đây chính là điều đang xảy ra với Bitcoin lúc này.
Bằng chứng rõ ràng nhất
Tháng 7/2025, Galaxy Digital công bố đã thực hiện một trong những giao dịch Bitcoin lớn nhất lịch sử. Họ bán hơn 80.000 BTC ~ 9 tỷ USD, cho một khách hàng duy nhất. Người này là nhà đầu tư từ thời Satoshi, tức những ngày đầu tiên Bitcoin mới ra đời. Galaxy mô tả đây là “một trong những đợt thoái vốn sớm nhất và quan trọng nhất trong lịch sử tài sản số”.
Trong buổi công bố kết quả kinh doanh quý 2, CEO Mike Novogratz chia sẻ: “Khi chúng tôi bán 9 tỷ USD Bitcoin cho một khách hàng, tôi tự hỏi Bitcoin sẽ ở đâu nếu tôi không bán số đó? Cao hơn nhiều. Đó là quy mô chúng ta đang nói đến.”
Điểm đáng chú ý là giao dịch này được thực hiện rất bài bản. Galaxy chia nhỏ lệnh bán, phân bổ qua nhiều sàn giao dịch và thị trường OTC để thị trường có thể hấp thụ mà không làm sập giá. Và thị trường đã hấp thụ được. Giá Bitcoin có lúc giảm xuống dưới 115.000 USD nhưng nhanh chóng phục hồi. Novogratz gọi đó là sự kết hợp của “may mắn, thời điểm và cung gặp cầu”.
Đây không phải trường hợp duy nhất. Dữ liệu onchain cho thấy nhiều ví cũ, những ví nằm im từ thời Bitcoin còn dưới 100 USD, đã bắt đầu hoạt động trở lại trong năm nay. Họ không bán ồ ạt cùng lúc. Không bán trong hoảng loạn. Mà bán từ từ, có kế hoạch, đặc biệt từ mùa hè trở đi.
Theo Alex Thorn từ Galaxy Research, trong năm 2025 có hơn 470.000 BTC từ các ví nằm im trên 5 năm bắt đầu di chuyển, tương đương khoảng 50 tỷ USD. Đây là con số lớn thứ hai từng được ghi nhận, chỉ sau năm 2024. Nếu tính gộp cả hai năm 2024 và 2025, gần một nửa số Bitcoin trên 5 năm tuổi từng di chuyển trong lịch sử đã được bán ra chỉ trong hai năm này, chiếm tới 78% tổng giá trị theo đô la.
Tâm lý của những người tiên phong
Hãy thử đặt mình vào vị trí của một người đã đào Bitcoin năm 2010, hoặc mua nó ở mức 100 USD, thậm chí 1.000 USD. Họ đã nắm giữ qua vụ sụp đổ Mt. Gox, qua nhiều lần Trung Quốc cấm, qua mùa đông crypto 2018, qua COVID, qua sự hoài nghi của truyền thông suốt hơn một thập kỷ. Họ tin khi gần như không ai tin, chấp nhận rủi ro khi người khác chế giễu.
Nhưng giờ thì sao? Họ đang sở hữu một khối tài sản có thể thay đổi cuộc sống của nhiều thế hệ, trong khi hoàn cảnh sống cũng đã khác. Có thể họ sắp nghỉ hưu, có thể con cái cần tiền học đại học, có thể họ muốn đa dạng hóa sang AI, mua du thuyền, khởi nghiệp, hoặc đơn giản là tận hưởng thành quả sau bao năm kiên nhẫn.
Vấn đề là trước đây, họ không có cách nào bán ra mà không phá hủy thị trường. Thử bán 100 triệu USD Bitcoin năm 2015 xem, giá sẽ sập ngay. Thử bán 1 tỷ USD năm 2019, cũng vậy. Thanh khoản đơn giản là không đủ.
Nhưng giờ thì khác:
- ETF đang tạo ra nguồn cầu ổn định từ các tổ chức.
- Các công ty lớn đang giữ Bitcoin trong bảng cân đối kế toán.
- Các quỹ đầu tư quốc gia bắt đầu tham gia.
Lần đầu tiên trong lịch sử, thị trường đủ trưởng thành để những người nắm giữ từ đầu có thể bán ra số lượng lớn mà không gây hỗn loạn. Và họ chọn bán đúng lúc thị trường chung đang tốt, khi người mua có tiền và sẵn sàng mua vào. Bán khi thị trường hoảng loạn, họ vừa làm giá sụp sâu hơn, vừa nhận về ít tiền hơn. Bán khi các tài sản khác đang tăng giá, thanh khoản dồi dào, họ vừa thoát được vị thế lớn, vừa tối đa hóa lợi nhuận cho chính mình.
Đây chính là điều mà các cá voi tiên phong đã chờ đợi bấy lâu. Không phải chờ giá cao hơn, vì giá thì họ đã có từ lâu rồi. Họ chờ thanh khoản, chờ độ sâu thị trường, chờ khả năng thực sự có thể bán ra. Nhiệm vụ đã hoàn thành, Bitcoin đã chứng minh được giá trị của mình, và giờ là lúc họ nhận phần thưởng.
3. Bitcoin đang trải qua giai đoạn lịch sử
Nhiều người sẽ phản bác: “Nghe giống như đang cố đưa ra lý do cho thị trường gấu.”
Vậy hãy cùng 5phutcrypto.io phân tích xem giai đoạn hiện tại khác gì so với những đợt sụp đổ thực sự trong quá khứ.
Nhìn lại các đợt bear market thực sự
- Năm 2018, thị trường crypto gần như tan hoang khi các sàn giao dịch liên tục gặp sự cố và hàng loạt dự án ICO bị phơi bày là lừa đảo. Toàn bộ không gian crypto bị coi là trò lừa bịp, và người ta bán vì họ nghĩ Bitcoin có thể về 0.
- Tháng 3/2020, đại dịch COVID ập đến khiến mọi thứ sụp đổ cùng lúc. Người ta bán vì họ cần tiền mặt để sống sót.
- Năm 2022, FTX, Luna, Celsius lần lượt sụp đổ trong khi cơ quan quản lý siết chặt hoạt động crypto. Niềm tin vào toàn bộ ngành công nghiệp rơi xuống đáy. Đó là giai đoạn đen tối nhất, và nó chỉ mới xảy ra ba năm trước.
Điểm chung của những đợt sụp đổ này là gì? Sự hoảng loạn, mất niềm tin vào câu chuyện nền tảng, các sự kiện tiêu cực dồn dập. Người ta bán vì họ sợ.
Hiện tại thì sao?
- ETF Bitcoin giao ngay đã được phê duyệt, điều mà nhiều người từng nghĩ sẽ không bao giờ xảy ra. Các quỹ ETF này đã vượt mốc 100 tỷ USD tài sản ròng vào tháng 11, cho thấy dòng tiền tổ chức đang chảy vào một cách nghiêm túc. Họ không chỉ cung cấp ETF, mà còn mua cổ phiếu các công ty đào Bitcoin, tham gia xây dựng hạ tầng lưu ký, và nghiên cứu sản phẩm yield dựa trên BTC.
- Halving diễn ra đúng lịch vào tháng 4/2024, giảm phần thưởng đào từ 6,25 BTC xuống còn 3,125 BTC mỗi block, đúng như thiết kế từ ban đầu. Dù vậy, hashrate mạng lưới vẫn liên tục phá kỷ lục. Tháng 4/2025, Bitcoin lần đầu tiên vượt mốc 1 zettahash, gấp 1.000 lần so với năm 2016. Con số này cho thấy các thợ đào vẫn đang đổ nguồn lực khổng lồ vào mạng lưới, bất chấp phần thưởng giảm một nửa.
- Về mặt pháp lý, Luật GENIUS Act được thông qua đã tạo khung pháp lý rõ ràng cho stablecoin. Tokenization cũng đang dần trở thành xu hướng được các tổ chức tài chính lớn quan tâm.
Nói cách khác, nền tảng của Bitcoin có thể đang ở mức mạnh nhất từ trước đến nay.
Điểm khác biệt then chốt
Trong thị trường gấu thực sự, không có người mua. Giá sụp đổ vì ai cũng muốn thoát ra và không ai muốn vào. Nhưng hãy nhìn vào những gì đang thực sự diễn ra: Bitcoin đang tích lũy, không phải sụp đổ. Mỗi đợt giảm giá đều có người mua vào, và giá không tạo đáy mới mà đang giữ trong một biên độ.
Người mua vẫn đang bước vào thị trường, chỉ là họ không vội vàng, không chạy theo cảm xúc. Họ tích lũy kiên nhẫn trong khi chờ những người nắm giữ lâu năm bán xong. Đây là mô hình quen thuộc sau các đợt IPO lớn: nhà đầu tư ban đầu bán ra, những người mới mua vào, cổ phiếu không sụp đổ mà đi ngang cho đến khi quá trình chuyển giao hoàn tất.
Người bán hiện tại không bán vì họ mất niềm tin. Họ bán vì họ đã chiến thắng. Đó là sự khác biệt then chốt.
Các công ty công nghệ lớn như Amazon, Google, Facebook đều từng trải qua giai đoạn tương tự sau khi lên sàn. Cổ phiếu thường đi ngang hoặc giảm một thời gian vì nhà đầu tư ban đầu bắt đầu bán ra sau khi hết thời hạn cam kết nắm giữ. Đây không phải dấu hiệu công ty thất bại, mà đơn giản là quyền sở hữu đang chuyển từ những người đến sớm sang các tổ chức đầu tư dài hạn.
Bitcoin có thể cũng đang ở giai đoạn này. Những người nắm giữ từ thuở sơ khai đang dần bán ra, còn bên mua là BlackRock, các quỹ hưu trí, các công ty đưa Bitcoin vào kho bạc. Đây là bằng chứng cho thấy Bitcoin đã thành công: nó tồn tại đủ lâu để những người tin từ đầu có thể chốt lời, và đủ uy tín để các tổ chức tài chính bảo thủ nhất thế giới cũng sẵn sàng mua vào.
4. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo với Bitcoin?
Nếu giả thuyết này đúng, nhà đầu tư nên kỳ vọng điều gì?
Trước mắt: tiếp tục kiên nhẫn
Giai đoạn phân phối sau IPO trong thị trường truyền thống thường kéo dài từ 6 – 18 tháng. Bitcoin có thể nhanh hơn vì thị trường crypto vận hành theo nhịp độ nhanh hơn, nhưng không ai biết chính xác khi nào quá trình này kết thúc. Điều có thể thấy là Bitcoin sẽ tiếp tục đi ngang, tiếp tục khiến nhiều người thất vọng khi không tăng theo các tài sản rủi ro khác, và tâm lý thị trường có thể còn tiêu cực thêm một thời gian nữa.
Sau khi giai đoạn phân phối hoàn tất
Khi áp lực bán từ những người nắm giữ lâu năm giảm bớt, Bitcoin sẽ bước vào giai đoạn mới với cơ cấu người nắm giữ khác hẳn trước đây.
Trước đây, Bitcoin chủ yếu nằm trong tay vài nghìn cá nhân từ thuở sơ khai. Chỉ cần một vài người quyết định bán là giá có thể biến động dữ dội. Giờ đây, Bitcoin đang được nắm giữ bởi nhiều loại nhà đầu tư khác nhau: ETF đại diện cho hàng triệu người mua lẻ, các công ty đưa Bitcoin vào kho bạc như Strategy, các quỹ đầu tư tổ chức, và thậm chí cả một số chính phủ. Khác với cá nhân có thể bán bất cứ lúc nào vì cần tiền hoặc hoảng sợ, các tổ chức thường có kế hoạch dài hạn và quy trình ra quyết định chặt chẽ hơn.
Với sự đa dạng này, biến động sẽ giảm dần, những đợt giảm giá 80% như trước đây có thể chỉ còn 50%, rồi 30%. Ngược lại, những đợt tăng giá 10 lần cũng có thể chỉ còn 2 đến 3 lần. Bitcoin sẽ trở nên nhàm chán hơn, theo cách mà vàng nhàm chán.
Điều này có thể khiến những người thích đầu cơ, thích đánh nhanh thắng lớn thất vọng. Nhưng với các tổ chức đang quản lý hàng nghìn tỷ đô la, sự ổn định mới là thứ họ tìm kiếm. Họ không cần Bitcoin tăng 10 lần, họ cần một tài sản có thể dự đoán được, có thể đưa vào danh mục đầu tư mà không lo bị quét sạch qua một đêm.
Nhìn lại lịch sử, giai đoạn nhàm chán thường là lúc tốt nhất để tích lũy. Khi mạng xã hội im ắng, khi chỉ số Fear & Greed ở mức thấp, khi người ta bắt đầu quên Bitcoin, đó thường là lúc giá đang ở vùng hấp dẫn.
Đây có thể là cơ hội?
5 Phút Crypto cần làm rõ rằng tất cả phân tích trên đây chỉ là một giả thuyết. Không ai biết chắc liệu giai đoạn hiện tại có thực sự là một đợt IPO hay đơn giản là Bitcoin đang mất dần sức hút. Thị trường có thể đi theo hướng khác hoàn toàn mà khó có ai lường trước được mọi diễn biến.
Nhưng nếu giả thuyết này đúng, thì những gì đang diễn ra không phải là dấu hiệu của sự suy yếu. Những người nắm giữ từ đầu đang nhận phần thưởng xứng đáng sau hơn một thập kỷ kiên nhẫn, và những gì họ để lại là một Bitcoin với cơ cấu sở hữu đa dạng hơn, ít bị chi phối bởi một vài cá nhân hơn.
Sự biến động điên cuồng trong quá khứ là đặc điểm của thời kỳ sơ khai. Sự ổn định sắp tới, nếu có, sẽ là dấu hiệu cho thấy Bitcoin đang bước vào giai đoạn trưởng thành.
