1. Bối cảnh của Ethereum giai đoạn 2020-2021
Ethereum được biết đến là nền tảng hợp đồng thông minh đầu tiên trong thị trường. Nhưng sự tăng giá phi mã của Ethereum trong giai đoạn 2020-2021 lại không hoàn toàn đến từ những đột phá công nghệ. Thay vào đó, chính các money game trên hệ sinh thái này mới là động lực chính đẩy giá ETH từ 200 USD lên tới đỉnh 4.800 USD – tăng gấp 24 lần chỉ trong vòng chưa đầy 2 năm.
DeFi Summer 2020
DeFi Summer bắt đầu với Compound và chương trình liquidity mining giúp TVL của Compound tăng mạnh. Sau đó, các giao thức như Uniswap và Synthetix cũng áp dụng mô hình tương tự, giúp thu hút thanh khoản một cách mạnh mẽ. Cuộc chiến giữa Uniswap và SushiSwap, cùng sự tham gia của Aave, đẩy TVL DeFi vượt 10 tỷ USD. Tuy nhiên, đến tháng 9/2020, bong bóng bắt đầu vỡ khi phí gas Ethereum cao và rủi ro như rug pull xuất hiện.
NFT Season 2020-2021
NFT bùng nổ với các dự án lớn như CryptoPunks và CryptoKitties. Sau đó là Bored Ape Yacht Club (BAYC) nổi lên như một hiện tượng với sự tham gia của các tên tuổi lớn. Pudgy Penguins cũng thành công nhờ phát triển hình ảnh sản phẩm qua vật lý và các nền tảng xã hội.
Mọi giao dịch NFT trên Ethereum đều cần ETH. Khi hàng trăm dự án ra mắt mỗi ngày, người dùng phải “đua gas” – sẵn sàng trả 500-1000 USD phí để được ưu tiên mua. Riêng OpenSea đã xử lý khối lượng giao dịch 14 tỷ USD trong năm 2021, tất cả đều phải dùng ETH.
GameFi Season
Hiện tượng Axie Infinity ban đầu được phát triển trên Ethereum, tuy nhiên, do lượng người chơi tăng cao, mạng Ethereum gặp vấn đề tắc nghẽn, dẫn đến tốc độ giao dịch chậm và phí gas cao, Sky Mavis đã chuyển game sang Ronin – một sidechain tương thích Ethereum, giúp giao dịch nhanh hơn và phí gần như bằng 0. Dù vậy, người chơi vẫn cần mua ETH để nạp/rút tài sản qua cầu nối (bridge) giữa Ethereum và Ronin, rồi mới đổi sang token game để tham gia.
=> Thời điểm 2020 – 2021, Ethereum giống như một “sân chơi đầu cơ”, trong đó có rất nhiều trò chơi mà người dùng có thể kiếm được tiền và tham gia sân chơi này, người dùng cần sở hữu ETH như một tấm vé bắt buộc.
Điều đó phần nào đã khiến cho ETH có một lực mua rất lớn từ cộng đồng Crypto và qua đó tạo nên vị thế “hoàng hậu” mà Ethereum có được ngày hôm nay.
2. Cập nhật Ethereum giai đoạn 2024-2025
2.1 Hoạt động người dùng cá nhân giảm sút
Đây là giai đoạn mà ETH trải qua rất nhiều thử thách khi thị trường không còn là sân chơi độc quyền của Ethereum nữa. Hàng chục blockchain mới ra đời với tốc độ nhanh hơn, chi phí rẻ hơn, và quan trọng hơn cả – những “money game” hấp dẫn hơn để thu hút người dùng.
Biểu đồ phí gas của Ethereum nói lên tất cả. Từ mức đỉnh 200-300 gwei năm 2021, giờ chỉ còn 5-10 gwei, cho thấy mạng lưới đang vắng vẻ đến mức nào.
Vậy người dùng đã đi đâu?
- Solana dẫn đầu khâu “tạo game”: Pump.fun cho phép tạo memecoin trong 5 giây với chi phí dưới 2 USD. Các xu hướng như pre-sale coin, ICM,… diễn ra liên tục. Gần đây nhất là cơn sốt AI Agent thu hút hàng chục triệu USD mỗi ngày. Đây đều là những “trò chơi” mà dân đầu cơ yêu thích: nhanh, rẻ, cơ hội xx cao.
- Chiến lược airdrop – từng là thế mạnh của Ethereum – giờ đã chuyển hẳn sang nơi khác. Sui, Sei, Aptos và hàng chục Layer 2 mới đang tung ra những chương trình airdrop hấp dẫn. Người dùng đổ xô đi “cày” airdrop ở những blockchain này thay vì ở lại Ethereum.
- Các câu chuyện mới của Ethereum đều thất bại trong việc thu hút người dùng: Restaking – ý tưởng stake lại ETH đã stake để bảo mật thêm cho các dịch vụ khác – quá phức tạp và không mang lại lợi nhuận rõ ràng. Eigenlayer, dự án restaking được kỳ vọng nhất, token ra mắt giá lao dốc khiến nhà đầu tư thất vọng nặng nề.
- Ethereum Foundation gần như không có bất kì động thái nào để thúc đẩy hệ sinh thái với các trend ngắn hạn trên, thay vào đó chỉ có sự thúc đẩy đơn lẻ tự cộng đồng với các Memecoin như PEPE, MOODENG hay SPX.
Ngoài việc “không có game”, giá của ETH cũng có hiệu suất vô cùng thấp khi so với BTC, SOL hay các tài sản khác trong giai đoạn 2024 – đầu năm 2025.
=> Tâm lý nhà đầu tư cá nhân với Ethereum trở nên cực kỳ tiêu cực. Họ cảm thấy Ethereum quá chậm chạp, nhàm chán, không có cơ hội làm giàu nhanh. “Ethereum đã chết” – câu nói này xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội, dù rõ ràng nó vẫn là blockchain lớn thứ 2 thế giới.
Nhưng liệu Ethereum có thực sự đang “lụi tàn”, hay họ đang âm thầm định hình lại mình theo một hướng hoàn toàn khác?
2.2 Ethereum – Mảnh đất lành của tài sản onchain
Trái ngược với tâm lý tiêu cực của nhà đầu tư cá nhân, Ethereum dần nhận được sự tin tưởng từ các tổ chức để “gửi gắm” lượng lớn tài sản.
Stablecoin
Tính từ đầu năm 2024 đến hiện tại (23/7/2025), lượng stablecoins trên toàn mạng lưới đã tăng từ 67 tỷ USD lên đến 130 tỷ USD ~ tăng khoảng 94%.
Khi so sánh số stablecoin với các mạng lưới nhanh và “nhiều game” khác, ta sẽ thấy rõ sự chênh lệch:
- Tron: 81,7 tỷ USD.
- Solana: 11,49 tỷ USD.
- Hyperliquid: 5,2 tỷ USD.
- Aptos: 1,3 tỷ USD.
- BSC: 11,1 tỷ USD.
Vốn hóa của thị trường stablecoin hiện đang là 268,7 tỷ USD (23/7) và Ethreum đang “chứa” hơn 48,9% nguồn thanh khoản của toàn thị trường.
RWA
Ethereum vẫn là mạng lưới hàng đầu được các tổ chức ưu tiên khi token hóa tài sản thực tế (RWA) lên không gian onchain, nhờ vào độ bảo mật cao, thanh khoản dồi dào và hệ sinh thái DeFi phát triển.
- Quỹ BUIDL của BlackRock: Ban đầu chỉ triển khai độc quyền trên Ethereum, và dù đã mở rộng sang các hệ sinh thái khác từ cuối 2024 nhưng hiện tại (tháng 7/2025) khoảng 87% vốn hóa của quỹ – tương đương hơn 2 tỷ USD – vẫn tập trung trên Ethereum.
- Các sản phẩm RWA khác như Paxos Gold (PAXG) và Tether Gold (XAUT) – hai token hóa vàng hàng đầu – cũng chỉ được phát hành và giao dịch chủ yếu trên Ethereum dưới dạng ERC-20.
- Tổng tài sản RWA trên Ethereum đã tăng hơn 2,88 lần (3,1 tỷ USD -> 8,95 tỷ USD), tính từ đầu năm 2024. Qua đó mạng lưới Ethereum chiếm 37,9% giá trị toàn thị trường RWA (24,8 tỷ USD).
Từ các dữ kiện trên có thể cho chúng ta thấy Ethereum đang là nơi các tổ chức tin tưởng chứ không phải bất kì mạng lưới nào khác. Đây cũng là điều dễ hiểu khi mà mạng lưới Ethereum luôn được biết đến với độ bảo mật và phi tập trung chỉ đứng sau Bitcoin.
3. Động lực phát triển cho Ethereum trong thời gian tới
3.1 Sự thúc đẩy từ các tổ chức
Sau BTC, ETH đang được các tổ chức phố Wall nhắm tới với những câu chuyện như:
- “Nếu bạn đã bỏ lỡ BTC thì ETH là đồng coin thứ 2 mà bạn có thể tin tưởng”.
- Tom Lee – Người đóng vai trò như “Michael Saylor của ETH” đang tích cực giải thích cho nhà đầu tư hiểu về giá trị của Ethereum trên các kênh truyền thông. Anh đã từng thành công với BTC và giờ đây lời nói của anh rất có trọng lượng đối với nhiều người.
- Câu chuyện về một nền tài chính mới đã được hình thành, với Ethereum sẽ là lớp hạ tầng bên dưới xử lý thông tin cho các ứng dụng tài chính bên trên.
- Fidelity – quỹ quản lý 4.500 tỷ USD – đã phát hành báo cáo 30 trang giải thích Ethereum cho khách hàng tổ chức. Đây được xem là hành động giáo dục đối với các công ty không quá rành về thị trường Crypto.
- BlackRock, Citibank và JP Morgan đang tích cực thử nghiệm token hóa trái phiếu, cổ phiếu và các tài sản truyền thống trên Ethereum cũng như các giải pháp liên quan như layer-2. Khi khung pháp lý hoàn thiện và hạ tầng blockchain mở rộng, hàng nghìn tỷ USD tài sản truyền thống có tiềm năng được đổ bộ lên mạng lưới Ethereum.
Một xu hướng thú vị khác cũng được hình thành gần đây: các công ty đại chúng bắt đầu mua ETH làm tài sản dự trữ chiến lược. Cơ chế hoạt động rất đơn giản nhưng hiệu quả:
Công ty thông báo mua ETH → Giá cổ phiếu tăng ngay lập tức (thường 20-50%) → Công ty phát hành thêm cổ phiếu để huy động vốn → Dùng tiền mới để mua thêm ETH → Cổ phiếu tiếp tục tăng.
Đây chính xác là chiến lược Michael Saylor đã dùng với MicroStrategy và Bitcoin. Giờ nó đang được nhân rộng với ETH.
Hiện tại SharpLink Gaming và Bitmine đang là 2 đơn vị dẫn đầu cuộc đua nắm giữ ETH. Điều đặc biệt ở chỗ là họ không chỉ đơn thuần là mua và nắm giữ mà 2 công ty này còn stake gần như 100% số ETH của mình.
- SharpLink Gaming Ltd. (SBET): Đã stake khoảng 99.7% của tổng ETH nắm giữ ( 360.807 ETH (~ 1,3 tỷ USD), stake ước tính ~359.845 ETH dựa trên tỷ lệ này).
- BitMine Immersion (BMNR): Đã stake khoảng 100% tổng ETH nắm giữ ~ 300.657 ETH ~ 1,11 tỷ USD . Công ty công khai chiến lược mua và stake ETH để đạt mục tiêu 5% tổng supply ETH, với toàn bộ lượng hold được phân bổ vào staking để hỗ trợ hệ sinh thái Ethereum.
=> Việc stake này thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ từ các công ty này, một điều cực kì tích cực cho mạng lưới Ethereum.
3.2 Sự cải tổ từ Ethereum Foundation
Ethereum Foundation (EF) cũng công bố chiến lược phát triển mới với trọng tâm nhằm nâng cao khả năng mở rộng, bảo mật và bền vững của mạng Ethereum.
Nội dung chính sẽ tập trung vào các mảng sau:
- Ecosystem Acceleration: Thành lập các đội ngũ chuyên biệt để khuyến khích mọi người sử dụng Ethereum nhiều hơn. Họ sẽ làm việc với doanh nghiệp, nhà phát triển, ứng dụng, các chương trình hỗ trợ và hackathon để xóa bỏ rào cản, giúp ứng dụng thực tế dễ dàng hơn.
- Ecosystem Amplification: Mở rộng tầm ảnh hưởng bằng cách theo dõi tiến độ, tổ chức các sự kiện có mục tiêu rõ ràng, sử dụng các kênh truyền thông và AI để quảng bá sự phát triển của Ethereum. Điều này giúp tăng tính minh bạch và đưa Ethereum đến với nhiều người hơn.
- Ecosystem Support: Cải tổ các chương trình tài trợ và hỗ trợ, bao gồm quỹ tài trợ, sáng kiến Launchpad và các khoản đầu tư chiến lược. Trong Q1/2025, EF đã chi hơn 32 triệu USD cho 101 dự án, tập trung vào giáo dục, trải nghiệm cho nhà phát triển, mật mã học và công nghệ zero-knowledge proofs.
Riêng quý 1/2025, EF đã chi 32 triệu USD cho 101 dự án – gấp 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Nhưng quan trọng hơn số tiền là cách chi: thay vì rải đều, họ tập trung vào các lĩnh vực then chốt như công nghệ bảo mật zero-knowledge proofs và công cụ phát triển. Đây đều là những thứ các tổ chức lớn cần để triển khai ứng dụng thực tế.
- Long-Term Ecosystem Unblocking: Đầu tư đội ngũ pháp lý để xử lý các vấn đề liên quan đến tổ chức và chính sách. Mục tiêu là giúp Ethereum linh hoạt, tuân thủ pháp luật và không ngừng đổi mới.
=> Nhìn chung thì Ethereum sẽ tập trung vào việc ứng dụng mạng lưới Ether nhiều hơn vào các nhu cầu thực tế, tăng nhận diện thông qua việc giáo dục, hỗ trợ dev/dự án trên hệ và cuối cùng là đảm bảo khâu pháp lý cho mạng lưới – điều cực kì quan trọng nếu muốn ứng dụng Ethereum trong phạm vi lớn hơn.
Đây là tín hiệu cực kì tốt trong bối cảnh mà rất nhiều các ứng dụng từ thế giới tài chính truyền thống đang tích cực tiếp cận với công nghệ blockchain.
4. Tổng kết
Từ những gì chúng ta đã thấy, Ethereum đang dần định hình lại vị thế của mình. Không còn là “sân chơi đầu cơ” như giai đoạn 2020-2021, mà giờ đây nó trở thành một nền tảng đáng tin cậy cho các tổ chức lớn.
Tuy nhiên, con đường này chắc chắn sẽ không dễ dàng. Một trong những vấn đề nội tại lớn nhất là khả năng mở rộng, nơi mạng lưới vẫn chậm chạp và đắt đỏ dù đã có các giải pháp Layer 2. Các nâng cấp như Fusaka dự kiến vào cuối năm 2025 đang được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện vấn đề này. Quan trọng hơn, Ethereum Foundation đã công bố kế hoạch phát triển zkEVM ngay trên Layer 1 trong vòng 12 tháng tới – bản nâng cấp sẽ thay đổi hoàn toàn cách thức hoạt động của mạng lưới.
Một thử thách nội tại khác là quản trị mạng lưới, nơi thiếu sự đồng thuận rõ ràng về kế hoạch phát triển có thể làm chậm quá trình phối hợp giữa Layer 1 và các Layer 2. Ví dụ, các cuộc tranh luận trong cộng đồng về các đề xuất nâng cấp hay vai trò của Ethereum Foundation đã dẫn đến trì hoãn một số thay đổi, ảnh hưởng đến khả năng thích ứng nhanh với thị trường.
Đây là số ít trong số các thách thức mà Ethereum phải vượt qua để thật sự trở thành mảnh đất lý tưởng cho thị trường tài chính toàn cầu. Và đây cũng chính là cơ hội để Ethereum cải thiện và củng cố vị thế. Nếu giải quyết tốt, mạng lưới có thể đón nhận hàng nghìn tỷ USD tài sản truyền thống.
