Việt Nam sẽ niêm yết tài sản mã hóa trên sàn cấp phép thế nào?

1. Coin niêm yết sàn Việt sẽ được chọn thế nào?

Vừa rồi, ông Tô Trần Hòa, lãnh đạo thuộc UBCKNN có hé lộ một chi tiết rất quan trọng là các tổ chức sẽ có quyền lựa chọn tài sản mã hóa để niêm yết và giao dịch theo thông lệ quốc tế. Tuy vậy, cơ quan quản lý cũng khuyến khích sự thận trọng, ưu tiên các tài sản có thanh khoản cao và phổ biến để giảm rủi ro cho thị trường.

Như vậy là Nhà nước có thể không đứng ra chọn từng đồng coin rồi mới cho sàn niêm yết. Thay vào đó, Nhà nước cấp phép cho sàn, đặt ra quy định, rồi để sàn tự quyết tài sản nào được giao dịch. Nhưng quyền tự chọn này không có nghĩa là sàn muốn list gì cũng được. Nếu đưa lên những đồng coin thanh khoản mỏng, đội ngũ mập mờ, tokenomics xấu hoặc dễ bị thao túng giá, sàn sẽ phải chịu trách nhiệm.

Vấn đề nằm ở cụm “thông lệ quốc tế” vì hiện tại thế giới vẫn chưa có một cách làm chung, mỗi thị trường lại chọn một mức kiểm soát khác nhau. Vì vậy, muốn đoán Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, phải nhìn xem các nước đã xử lý bài toán này ra sao.

2. Các nước đang quản lý coin niêm yết thế nào?

2.1 Thái Lan

Tại Thái Lan, các sàn muốn hoạt động hợp pháp phải được Ủy ban Chứng khoán Thái Lan (SEC) cấp phép, và tính đến năm 2026 đã có khoảng 9-12 sàn được cấp phép.

Sàn được quyền tự xây dựng quy trình đánh giá để chọn coin niêm yết, nhưng phải tuân thủ theo quy định của SEC. Meme token, fan token, NFT, privacy coin hay các token có rủi ro cao đều bị cấm niêm yết. Sau khi lên sàn, coin vẫn bị giám sát liên tục và có thể bị buộc gỡ nếu vi phạm quy định.

Thái Lan không cho phép giao dịch Futures (hợp đồng tương lai). Tất cả giao dịch trên sàn nội địa đều là Spot và chỉ cho phép tạo cặp giao dịch với 6 đồng cơ sở được SEC duyệt gồm BTC, ETH, XRP, XLM, USDT, USDC, cùng với đồng Baht (THB).

Đọc thêm: Giao dịch crypto futures tại Việt Nam sẽ ra sao khi có sàn cấp phép?

Hai sàn lớn nhất hiện tại là Bitkub và Binance TH (phiên bản của Binance tại Thái). Bitkub niêm yết khoảng 350 loại crypto, vốn điều lệ 450 triệu Baht (khoảng 12,6 triệu USD). Khối lượng giao dịch Spot 24 giờ của Bitkub đạt khoảng 48 triệu USD, tổng tài sản trên sàn gần 1,82 tỷ USD. Trong khi đó thì Binance TH theo sát với volume khoảng 45 triệu USD mỗi ngày.

Tuy volume hai sàn gần bằng nhau, cấu trúc thanh khoản lại rất khác. Bitkub tập trung vào cặp THB, toàn bộ coin đều ghép với Baht. Cặp USDT/THB và BTC/THB chiếm gần 63% tổng volume. Từ vị trí thứ 7 trở đi (SOL/THB), volume mỗi cặp chỉ còn dưới 800 nghìn USD. Binance TH thì mạnh hơn ở cặp USDT, riêng BTC/USDT đã chiếm 38% volume toàn sàn với hơn 17 triệu USD.

Thanh khoản trên cả hai sàn Thái tập trung chính vào vài cặp phổ biến. Altcoin nhỏ có thanh khoản rất mỏng, anh em muốn mua bán khối lượng lớn sẽ dễ bị trượt giá. Vài chục triệu USD volume mỗi ngày cho một sàn nội địa phục vụ một quốc gia thì chấp nhận được, nhưng so với Binance toàn cầu (hàng chục tỷ USD mỗi ngày) thì khoảng cách còn rất xa.

2.2 Nhật Bản

Nhật Bản quản lý crypto từ khá sớm, bắt đầu từ năm 2017. Hiện thị trường này có khoảng 27 sàn được Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA) cấp phép.

Điểm khác của Nhật Bản là sàn không thể tự ý đưa coin lên giao dịch. Trước khi niêm yết, từng đồng coin phải được đánh giá bởi JVCEA, hiệp hội tự quản trong ngành crypto được FSA công nhận. Cách làm này giúp thị trường an toàn hơn, nhưng đổi lại thì quy trình mở rộng rất chậm. Trong quý 2/2025, JVCEA nhận 147 hồ sơ xin niêm yết và loại tới 72%. Trước đây, một đồng coin có thể mất hơn 6 tháng để được duyệt, chậm đến mức Thủ tướng Kishida từng công khai phê bình quy trình này.

Để giải quyết, từ năm 2022 JVCEA đưa ra cơ chế “Green List”, cho phép coin nào đã được niêm yết trên 3 sàn thành viên trở lên và giao dịch ổn định 6 tháng thì được vào danh sách. Sàn muốn niêm yết coin trong Green List chỉ cần thông báo thay vì phải duyệt lại từ đầu.

Tính đến tháng 4/2026, Green List có 31 đồng. Còn những coin chưa có trong Green list thì sàn phải đi qua quy trình duyệt riêng từng đơn.

Tổng cộng có hơn 100 token đang được giao dịch trên các sàn Nhật.

• bitFlyer, sàn lớn nhất với 38% thị phần, niêm yết khoảng 39 đồng.
• Coincheck khoảng 40 đồng.
• SBI VC Trade khoảng 36 đồng.
• Binance Japan có nhiều coin nhất với khoảng 65 đồng, cao hơn hẳn các sàn nội địa nhờ tận dụng hệ sinh thái Binance toàn cầu, nhưng vẫn phải tuân thủ quy trình duyệt của JVCEA nên không thể niêm yết meme coin, privacy coin hay token rủi ro cao như Binance Global.

Về giao dịch, Nhật cho phép cả Spot và Futures nhưng leverage bị giới hạn tối đa 2 lần.

Nhìn vào thanh khoản thực tế, thì bitFlyer có volume 24 giờ khoảng 34,6 triệu USD, Coincheck khoảng 28,4 triệu USD. Binance Japan không công bố volume riêng, nhưng được đánh giá có thanh khoản tốt hơn nhờ chia sẻ một phần thanh khoản từ hệ sinh thái Binance toàn cầu. Trên bitFlyer, riêng cặp BTC/JPY chiếm 79% tổng volume. Trên Coincheck còn nghiêm trọng hơn, BTC/JPY chiếm tới 90%. Chỉ 3 cặp đầu (BTC, ETH, XRP ghép JPY) chiếm gần như toàn bộ giao dịch. Từ vị trí thứ 5 trở đi, volume mỗi cặp chỉ còn vài nghìn USD, thậm chí bằng 0.

Như vậy là các sàn nội địa Nhật chủ yếu để giao dịch Bitcoin. Anh em muốn giao dịch altcoin trên sàn nội địa Nhật thì khó có đủ chiều sâu để mua bán khối lượng lớn mà không bị trượt giá.

2.3 EU

EU có hướng đi rất khác biệt khi đặt gánh nặng tuân thủ lên chính dự án phát hành coin.

Theo quy định MiCA, bất kỳ token nào muốn niêm yết trên sàn trong EU đều phải có white paper đạt chuẩn. Tài liệu này bao gồm thông tin chi tiết về tổ chức phát hành, quyền lợi người nắm giữ, rủi ro công nghệ, rủi ro thị trường, và cả báo cáo tác động môi trường. Và một khi được thông qua ở một nước EU, token đó có thể giao dịch trên toàn bộ 27 quốc gia mà không cần xin phép thêm.

Sàn EU được quyền tự chọn coin niêm yết, nhưng chỉ được niêm yết token đã có white paper đạt chuẩn trước khi cho lên sàn.

Minh chứng lớn nhất cho quy định này là USDT (Tether). Tether không xin cấp phép MiCA. Kết quả là từ tháng 12/2024 đến tháng 3/2025, Coinbase, Binance, Kraken và Crypto.com lần lượt gỡ USDT khỏi giao dịch spot cho người dùng khu vực EEA vì Tether không chịu làm giấy tờ. Trong khi đó USDC của Circle được cấp phép đầy đủ tại Pháp từ tháng 7/2024 và hoạt động bình thường.

Về số lượng coin, sàn EU niêm yết nhiều hơn hẳn Nhật Bản hay Thái Lan vì không yêu cầu duyệt từng coin mà chỉ yêu cầu coin đã có white paper tuân thủ. Binance EU, Kraken EU, Bybit EU thường niêm yết từ 200 đến hơn 500 coin tùy sàn. Tuy nhiên nếu so với các sàn quốc tế thì vấn ít hơn khá nhiều vì đã loại trừ hàng loạt token rủi ro cao.

2.4 Hàn Quốc

Hàn Quốc là một trong những thị trường crypto sôi động nhất thế giới. Riêng sàn Upbit trong nửa đầu năm 2025 đã xử lý khoảng 642 tỷ USD khối lượng giao dịch. Đồng Won Hàn (KRW) từng là đồng fiat được dùng nhiều nhất thế giới để mua bán crypto trong quý 1/2024.

Tại Hàn Quốc, 5 sàn lớn nhất gồm Upbit, Bithumb, Coinone, Korbit và Gopax cùng thành lập DAXA (Digital Asset eXchange Alliance), một liên minh tự quản ngành. DAXA đặt ra tiêu chuẩn nền về niêm yết coin, chia thành 4 nhóm đánh giá gồm độ tin cậy của tổ chức phát hành, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư, tiêu chuẩn bảo mật, và tuân thủ pháp luật.

Tuy nhiên, DAXA không quyết định token nào được niêm yết hay hủy niêm yết, mỗi sàn có quyền tự quyết định độc lập. Tiêu chuẩn của DAXA chỉ là yêu cầu tối thiểu, mỗi sàn còn tự thêm bộ lọc riêng nghiêm ngặt hơn. Chính vì vậy, danh sách coin giữa các sàn rất khác nhau.

Hai sàn thống trị thị trường là Upbit và Bithumb. Upbit niêm yết hơn 320 coin với volume 24 giờ khoảng 1,04 tỷ USD, chiếm 71,6% thị phần cả nước. Bithumb niêm yết hơn 460 coin với volume khoảng 555 triệu USD. Hai sàn cộng lại chiếm hơn 96% thị trường Hàn.

Thị trường Hàn nổi tiếng yêu altcoin, altcoin chiếm hơn 60% tổng volume giao dịch. Volume cũng phân bổ rộng hơn hẳn. Top 5 cặp trên Upbit chiếm khoảng 54% tổng volume, phần còn lại dàn đều cho hàng trăm altcoin khác. Nhiều coin mid-cap như Pieverse, Sahara AI, Polymesh vẫn có volume 10-35 triệu USD mỗi ngày, đủ thanh khoản để giao dịch khối lượng lớn mà không bị trượt giá nhiều.

Sàn Hàn hỗ trợ phổ biến 3 loại cặp giao dịch: KRW, BTC và USDT. Tuy nhiên volume tập trung chủ yếu vào cặp KRW, và chỉ cho phép Spot. Futures và derivatives bị cấm hoàn toàn trên sàn nội địa.

Kể từ cuối tháng 1/2026, Google Play chính thức dừng cài đặt và cập nhật ứng dụng của các sàn quốc tế như Binance, KuCoin, MEXC tại Hàn Quốc do không thể đáp ứng yêu cầu đăng ký giấy phép VASP với cơ quan quản lý nội địa. Tuy nhiên, trên các cộng đồng trực tuyến, người dùng được cho là chia sẻ rầm rộ cách “vượt rào” bằng VPN hoặc cài đặt trực tiếp file APK để tiếp tục giao dịch, mặc dù điều này ẩn chứa rất nhiều rủi ro.

3. Việt Nam đang ở đâu trong bản đồ này?

Dựa trên hé lộ từ ông Tô Trần Hòa, lãnh đạo thuộc UBCKNN thì 5 Phút Crypto cho rằng Việt Nam có vẻ đang nghiêng gần về hướng Thái Lan hơn. Tức là Nhà nước có thể không trực tiếp duyệt từng đồng coin trước khi lên sàn, nhưng sẽ can thiệp để làm rõ điều kiện một tài sản được niêm yết. Mục tiêu là tránh những đồng vốn hóa quá nhỏ, thanh khoản mỏng, thông tin mập mờ, đội ngũ không rõ ràng hoặc dễ bị thao túng giá xuất hiện trên sàn được cấp phép.

Tuy vậy, đây mới chỉ là suy đoán dựa trên những thông tin được hé lộ ban đầu. Hiện Việt Nam chưa có danh sách tài sản được phép giao dịch, chưa có tiêu chí niêm yết chính thức và cũng chưa rõ các sàn được cấp phép sẽ có quyền tự chọn coin đến mức nào. Phải đợi thêm văn bản từ Chính phủ hoặc thông báo chính thức từ các sàn được cấp phép thì mới có thể kết luận chắc hơn.

Nhưng có vài điểm Việt Nam có thể khác biệt:

• Giao dịch bằng VND, không dùng stablecoin. Nghị quyết 05/2025 quy định mọi giao dịch tài sản mã hóa phải thanh toán bằng đồng Việt Nam.
• Số lượng coin dự kiến rất hạn chế ban đầu. Theo thông tin từ Hiệp hội Blockchain Việt Nam, các sàn thí điểm dự kiến niêm yết khoảng 50 loại tài sản số, ưu tiên BTC, ETH và stablecoin. Altcoin nhỏ và memecoin gần như chắc chắn sẽ không có mặt trong giai đoạn đầu.
• Futures vẫn là khoảng trống. Giống Thái Lan và Hàn Quốc, Việt Nam chưa có quy định rõ ràng cho giao dịch phái sinh crypto mặc dù có rất nhiều nhà đầu tư Việt đang giao dịch futures trên Binance, Bybit hay OKX.

Cuộc đua cấp phép sàn giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam đã thu hẹp còn 5 cái tên:

• VIXEX – CTCP Sàn Giao dịch Tài sản mã hoá VIX
• CAEX – CTCP Sàn Giao dịch Tài sản mã hoá Việt Nam Thịnh Vượng,
• SCEX – CTCP Sàn Giao dịch Tài sản mã hoá Sacom, đổi tên từ Lộc Phát Việt Nam (hậu thuẫn trực tiếp từ LPBank, LPBank Securities và Sacombank)
• TCEX – CTCP Sàn Giao dịch Tài sản mã hoá Techcom (thuộc hệ sinh thái Techcombank)
• CTCP Dịch vụ Tài sản số Việt Nam (Sun Group)

Hôm 12/5, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi tin rằng sớm nhất trong quý 3 sẽ có những hoạt động đầu tiên của thị trường tài sản mã hóa chính thức tại Việt Nam.

Tuy nhiên, ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa thuộc UBCKNN, tuyên bố rằng bao giờ có sàn giao dịch đầu tiên sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực của doanh nghiệp chứ không còn phụ thuộc vào cơ quan quản lý nữa. Hai bài toán mà 5 đơn vị này phải tự giải xong là góp đủ vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng và xây dựng hệ thống công nghệ đáp ứng tiêu chuẩn an ninh an toàn cấp độ 4, thách thức lớn nhất vì đây là tiêu chuẩn rất cao đối với hạ tầng công nghệ.