Cú quay xe sau 5 năm của Donald Trump và crypto
Năm 2019, Trump ghét crypto ra mặt. Ông từng tweet rằng “giá trị của Bitcoin dựa trên không khí, chỉ dành cho hoạt động phi pháp”. Suốt cả nhiệm kỳ đầu, ông không nhắc đến crypto thêm lần nào. Với một ông trùm bất động sản, ngành này vừa quá nhỏ vừa quá xa lạ để phải bận tâm.
5 năm sau, Trump quay xe 180 độ, ông yêu crypto hơn bao giờ hết. Mà cũng dễ hiểu thôi, vì crypto năm 2024 đã có bộ mặt hoàn toàn khác. Hàng chục triệu người Mỹ đang nắm giữ crypto, Bitcoin ETF chính thức lên sàn chứng khoán, và các ông lớn như Coinbase, Ripple, a16z,… đã bơm 245 triệu USD vào quỹ vận động bầu cử của Trump, chiếm gần một nửa tổng tiền doanh nghiệp Mỹ rót cho cuộc đua năm đó.
Cộng đồng crypto vừa đông, vừa giàu mà còn đang cực kỳ bất mãn với chính sách chèn ép dưới thời Biden với liên tục các vụ kiện nhằm vào crypto.
Trump nhìn ra điều đó và tháng 7/2024, ông công khai tỏ tình với cả ngành crypto trên sân khấu hội nghị Bitcoin ở Nashville. Ông hứa biến Mỹ thành “thủ đô crypto của hành tinh”, sa thải Gensler ngay ngày đầu nhậm chức, lập kho dự trữ Bitcoin quốc gia và nhiều cam kết trong mơ khác. Đám đông gào rú vì đây chính xác là những câu cộng đồng đã mong chờ từ lâu.
Nhưng phiếu bầu có lẽ chỉ là một phần lý do. Trump còn nhìn thấy một ngành đang cần một người đại diện và sẵn sàng chi hàng trăm triệu đô cho ai ủng hộ họ.
Tình yêu đơm hoa kết trái với memecoin
Và Trump không để cộng đồng chờ lâu. Ngày 17/1/2025, ba ngày trước lễ nhậm chức, Trump tung memecoin mang tên mình trên Solana. Cả thế giới crypto đổ xô mua theo, đẩy giá từ chưa đầy 1 USD lên gần 75 USD, vốn hoá vượt 13 tỷ USD chỉ trong hai ngày.
Chưa ai kịp hoàn hồn thì đêm trước lễ nhậm chức, phu nhân Melania tung tiếp memecoin của riêng bà. MELANIA chạm 2 tỷ USD vốn hoá ngay ngày đầu.
Nhiều anh em ôm được TRUMP từ giá thấp, có lúc lãi x10 x20. Nhưng phần lớn chọn hold vì tin vào Trump, không chịu chốt lời, để rồi nhìn cả hai memecoin cùng nhau lụi tàn như hôm nay. Còn những ai FOMO mua đỉnh thì đến giờ vẫn chưa thấy bờ đâu. Ông bà ta nói không sai, đồng vợ đồng chồng thì tát cạn tiền của anh em FOMO.
Chainalysis thống kê 764.000 ví crypto, chủ yếu là nhà đầu tư nhỏ lẻ, đã thua lỗ trên TRUMP. Cùng lúc đó, đúng 58 ví bỏ túi hơn 10 triệu USD mỗi ví.
Bên thắng đậm nhất có lẽ là nhà Trump và các đối tác. Tổng cung memecoin TRUMP là 1 tỷ token, trong đó chỉ 200 triệu (20%) được bán ra thị trường. 800 triệu token còn lại nằm trong tay hai công ty của Trump là CIC Digital và Fight Fight Fight, mở khoá dần trong 3 năm. Và ngay cả khi chưa bán token nào, gia đình Trump cùng các đối tác vẫn kiếm bộn, khoảng 320 triệu USD tiền phí giao dịch kể từ khi ra mắt. Mỗi lần có người mua hoặc bán memecoin TRUMP, một phần phí tự động chảy về túi họ, bất kể giá coin lên hay xuống.
Thật ra Memecoin chỉ là mảnh ghép mới nhất trong đế chế crypto của Trump. Trước khi chính thức công khai tình yêu với crypto, gia đình ông đã thử nghiệm gần như mọi mô hình bán lẻ dựa trên sức hút cá nhân.
Năm 2022, Trump ra mắt bộ sưu tập NFT “Trump Digital Trading Cards” đầu tiên với giá 99 USD một tấm. Và sau đó là chuỗi 4 bộ NFT ra đời trong 3 năm, bán tổng cộng khoảng 22 triệu USD. Cao tay hơn là mỗi lần có người mua bán lại NFT trên chợ thứ cấp, CIC Digital của nhà Trump vẫn ăn 10% phí bản quyền. Tính riêng hai bộ đầu, volume giao dịch thứ cấp đã vượt 65 triệu USD tính đến đầu 2025. Thêm hàng triệu USD nữa chảy về mà không cần làm gì thêm.
Memecoin TRUMP ra đời tháng 1/2025 thực chất chỉ là công thức kiếm tiền phiên bản nâng cấp của Trump. NFT thu phí khi có người giao dịch, memecoin cũng vậy, nhưng memecoin không bị giới hạn nguồn cung như NFT, thanh khoản cao hơn, và có thể được trade 24/7.
WLFI – Cỗ máy kiếm tiền gây tranh cãi nhất của nhà Trump
Quay lại thời điểm tháng 10/2024, ngay giữa cao điểm chiến dịch tranh cử, dự án World Liberty Financial mở bán token WLFI. Gia đình Trump được ghi rõ là “đồng sáng lập” ngay trang chủ. Thấy vậy thì cộng đồng đổ tiền vào mua vì tin tưởng vào việc ông Trump sẽ thắng cử.
Co-Founder trên website WLFI
Trump thắng cử thật, nhưng thay vì gắn bó với dự án như đã hứa, gia đình ông lặng lẽ thoái vốn. Ngày 16/1/2025, bốn ngày trước lễ nhậm chức, Eric Trump được cho đã âm thầm ký bán 49% WLFI cho quỹ đầu tư hoàng gia UAE để đổi lấy 500 triệu USD. Thương vụ gần như không ai hay biết lúc đó mà mãi đến năm 2026 mới được WSJ hé lộ. Người mua presale lúc đó thì vẫn ôm token với niềm tin ông Trump là “đồng sáng lập”, trong khi gia đình ông đã rút gần một nửa cổ phần đi rồi.
Và suốt năm 2025, WLFI tương đối im ắng. Đến ngày 1/9/2025, dự án chính thức ra mắt token WLFI. Ngay lập tức mở khóa 20% token cho toàn bộ nhà đầu tư presale cho cả hai đợt bán trước đó. Nhiều người mua đợt 1 (giá 0.015 USD) lãi ngay khoảng 3 – 4 lần so với tổng vốn bỏ ra, chỉ dựa trên phần unlock này. Ai mua đợt thứ hai (giá 0.05 USD) thì lời tương đương 12% so với số vốn bỏ ra ban đầu.
Mọi chuyện đến đây vẫn rất êm đẹp. Nhưng từ đầu 2026, mọi thứ bắt đầu đổ dốc.
Ngày 9/4/2026, giới phân tích on-chain phát hiện WLFI đã thế chấp 5 tỷ token trên Dolomite, một giao thức cho vay DeFi, để vay ra 75 triệu USD stablecoin ~ 55% thanh khoản của Dolomite thời điểm đó, rồi chuyển thẳng lên Coinbase. Cộng đồng crypto lập tức nhận ra đây có thể là chiêu xả hàng trá hình. Vì nếu dự án bán thẳng 500 triệu USD token WLFI ra thị trường thì sẽ bị phát hiện, và ảnh hưởng tiêu cực lên giá cả, còn thế chấp trên Dolomite thì vừa cầm được tiền mặt thật, vừa không tạo áp lực bán nào lên token. Nếu giá WLFI giảm, vị thế bị thanh lý thì coi như đổi xong token kém thanh khoản lấy stablecoin, rủi ro đẩy hết sang người gửi tiền vào Dolomite.
Càng mập mờ hơn khi cộng đồng phát hiện ra Corey Caplan, đồng sáng lập Dolomite, cũng chính là CTO của WLFI. Hóa ra dự án đi vay từ giao thức do người của mình đồng sáng lập.
Đỉnh điểm drama là vào ngày 12/4. Justin Sun, TOP 1 holder của WLFI từng rót 75 triệu USD vào dự án, bất ngờ cáo buộc dự án đã cài cửa hậu trong smart contract để kiểm soát token, có thể đóng băng ví bất kỳ lúc nào mà không cần lý do và anh đã bị dự án đóng băng 500 triệu WLFI. Phía WLFI đáp trả, gọi Sun chỉ “giỏi nhất là đóng vai nạn nhân”, bịa đặt cáo buộc để che đậy hành vi sai trái của chính mình, và dọa gặp nhau tại tòa.
Đến ngày 17/4, đội ngũ WLFI tung đề xuất khóa toàn bộ token presale thêm 4 năm nữa, ai không đồng ý thì token khóa vĩnh viễn. Cộng đồng gần như nổ tung, phản ứng ngay lập tức, WLFI lao xuống đáy 0.077 USD, giảm 76% từ đỉnh, vốn hoá WLFi còn khoảng 2,5 tỷ USD, giảm hơn 65% so với lúc mới lên sàn tháng 9/2025.
Ngày 22/4, Justin Sun chính thức đệ đơn kiện WLFi ra toà liên bang California. Vụ việc đã ra toà thì hồi sau sẽ rõ, nhưng với quyền lực của nhà Trump đứng sau thì nhiều người trong cộng đồng crypto cho rằng Justin Sun sẽ gặp rất nhiều bất lợi.
Justin Sun kiện WLFI
Drama thì liên tục tuôn ra, WLFI liên tục lao dốc, trong khi vai trò của gia đình Trump trên website WLFI thì ngày một mờ nhạt, lúc gọi vốn ghi “đồng sáng lập”, sau presale đổi thành “Đại sứ Web3”, sau vụ Justin Sun thì xoá hẳn và chỉ còn dòng “gia đình Trump không trực tiếp quản lý dự án”. Cứ mỗi khi có scandal, cái tên Trump lại lùi một bước ra khỏi dự án mà họ từng dùng chính danh tiếng của mình để chào bán.
Trump và lời hứa tại Nashville sau một năm
Theo 5 Phút Crypto, công bằng mà nói, Trump đã làm được phần lớn những gì ông hứa ở Nashville. Ông giao hết mảng crypto cho David Sacks, doanh nhân Silicon Valley được phong “Sa hoàng crypto” đầu tiên của Nhà Trắng. Và David Sacks đã thay mặt Trump thực hiện hầu hết các cam kết:
- Gary Gensler nộp đơn từ chức đúng ngày Trump nhậm chức.
- SEC rút hàng loạt vụ kiện nhằm vào Coinbase, Ripple, Uniswap.
- Tháng 7/2025, GENIUS Act chính thức thành luật, khung pháp lý stablecoin đầu tiên của Mỹ.
- Hướng dẫn kế toán SAB 121, thứ khiến các ngân hàng lớn không dám cung cấp dịch vụ lưu ký crypto, bị huỷ bỏ.
Vấn đề là cộng đồng không hài lòng vì nhiều cam kết chỉ đi được nửa đường:
- Crypto Summit tại Nhà Trắng tháng 3/2025 được truyền thông rất hoành tráng, quy tụ đủ mặt các ông lớn như Coinbase, Kraken, Ripple, MicroStrategy,…. Ai cũng kỳ vọng một loạt chính sách cụ thể sẽ được công bố ngay tại sự kiện. Nhưng rốt cuộc phần lớn chỉ là chụp hình, bắt tay và phát biểu chung chung. Trong tuần tổ chức sự kiện, Bitcoin đã rớt từ 95.000 xuống 87.000 USD.
- Kho dự trữ Bitcoin quốc gia, cam kết lớn nhất của Trump, cuối cùng chỉ gom lại 200.000 BTC tịch thu sẵn từ các vụ án hình sự, không chi thêm một đồng ngân sách nào để mua. Cộng đồng đã mơ về một Fort Knox phiên bản số, nơi Bitcoin được Mỹ chính thức xếp ngang hàng với vàng. Bitcoin rớt 5.000 USD chưa đầy một giờ sau khi sắc lệnh được ký.
- CLARITY Act, dự luật quan trọng nhất sắp xếp lại thẩm quyền giữa SEC và CFTC, đã được Hạ viện thông qua từ tháng 7/2025 nhưng đến giờ vẫn kẹt ở Thượng viện. Không có CLARITY Act, các dự án DeFi vẫn đang hoạt động trong vùng xám pháp lý, có thể bị SEC kiện bất cứ lúc nào nếu chính quyền sau thay đổi thái độ.
Nhiều chuyên gia cho rằng Trump chỉ làm đủ để có thể nói “tôi đã giữ lời”, còn thị trường thì không coi đó là tin tốt. Đến ngày 26/3/2026, David Sacks chính thức kết thúc vai trò Sa hoàng crypto. Đây là vị trí được thiết kế tạm thời ngay từ đầu theo quy định 130 ngày dành cho nhân viên chính phủ đặc biệt. Sacks chuyển sang làm cố vấn công nghệ chung cho Nhà Trắng, tập trung chủ yếu vào AI.
Cộng đồng phản ứng gay gắt khi ghế Sa hoàng crypto bị bỏ trống mà không có người thay thế. Trong khi David Sacks sẽ dồn lực cho AI, còn bản thân Trump thì sa lầy vào xung đột với Iran và cuộc chiến thuế quan với Trung Quốc. Crypto bị đẩy khỏi mặt bàn nghị sự từ lúc nào không hay. Cuộc tình giữa Trump và crypto chính thức rạn nứt.
TRUMP là ngòi nổ phơi bày bản chất thị trường
Theo 5 Phút Crypto, sự tham gia của Trump không tạo ra vấn đề mới cho ngành crypto. Ông chỉ khai thác một điểm yếu đã tồn tại sẵn, đó là sự tin tưởng mù quáng vào người nổi tiếng và thói quen đặt cược bằng kỳ vọng của đa phần nhà đầu cơ. Ngành crypto từ trước đến nay đã đầy rẫy memecoin, NFT và các dự án copy-paste vô giá trị. Chỉ là lần này cái tên đứng sau là một Tổng thống Mỹ đương nhiệm, không phải một KOL crypto như mọi khi.
Người nào tỉnh táo, nhìn thấu cuộc chơi Trump đang bày, thì vẫn có tiền bỏ túi. Còn đa phần chúng ta thì cắm đầu hold với tư duy dài hạn, tin rằng một Tổng thống Mỹ đã gắn tên mình vào thì không thể để coin về 0, không thể để cộng đồng thua.
Vụ TRUMP có lẽ là lần ngành crypto bị phơi bày bản chất rõ nhất sau gần 15 năm tồn tại. Ai biết đúng bản chất của thứ mình mua thì đặt cược vừa phải và chấp nhận rủi ro. Có nhìn đúng bản chất thì mới có cách ứng xử đúng. Đây có lẽ là bài học lớn nhất mà cuộc tình ngắn ngủi giữa Trump và crypto để lại cho tất cả chúng ta.
