1. Drama trước giờ G tại Davos 2026
Trước khi Trump đặt chân đến Davos, ngày đầu tiên của hội nghị đã nóng ran với loạt phát biểu đáng chú ý.
- 5 Phút Crypto đã tóm tắt bài phát biểu chấn động của Thủ tướng Canada Mark Carney khi kêu gọi các quốc gia nhỏ liên kết với nhau để chuẩn bị cho sự kết thúc của trật tự thế giới cũ.
- Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thì kêu gọi Trung Quốc tăng cường đầu tư vào châu Âu.
- Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, tuyên bố châu Âu có thể tự bảo vệ mình mà không cần Mỹ, dù sau đó ông phải giải thích thêm rằng vẫn cần sự hỗ trợ khí tài từ phía Mỹ.
Đến tối, CEO BlackRock Larry Fink tổ chức một bữa tiệc với hy vọng xoa dịu căng thẳng. Khách mời gồm lãnh đạo các ngân hàng trung ương và quan chức cấp cao từ nhiều quốc gia. Tuy nhiên, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick lại công khai chỉ trích châu Âu ngay trên bàn tiệc. Thống đốc ECB Christine Lagarde bất mãn, đứng dậy bỏ về giữa chừng. Bữa tiệc kết thúc trước cả phần tráng miệng.
Sang ngày 21/1, chuyên cơ Air Force One vừa cất cánh từ Washington được khoảng 30 phút thì phải quay đầu vì trục trặc kỹ thuật. Tổng thống Trump phải đổi máy bay và tiếp tục hành trình, nhưng sự chậm trễ này khiến ông lỡ cuộc họp với Thủ tướng Đức Friedrich Merz.
Phía châu Âu cũng phản ứng ngay trong buổi sáng. Đức tuyên bố đứng về phía Pháp trong việc đáp trả thuế quan từ Mỹ. Hội đồng châu Âu tạm dừng phê duyệt thỏa thuận thương mại đang trong quá trình hoàn tất với Washington.
Tất cả những tín hiệu này cho thấy bầu không khí đã nóng lên đáng kể trước khi Trump bước lên sân khấu Davos.
2. Bài phát biểu gợi sóng gió của Tổng thống Mỹ Donald Trump
Tổng thống Trump bước lên sân khấu Davos và phát biểu liên tục hơn một tiếng đồng hồ. Theo 5 Phút Crypto, nội dung không có nhiều điểm mới nhưng giọng điệu thì rất gay gắt. Ông liên tục nhấn mạnh vị thế siêu cường của Mỹ và thẳng thắn cho rằng phần còn lại của thế giới đang sống dựa vào nước Mỹ.
“Không có chúng tôi, hầu hết các quốc gia không thể vận hành được”. Ông thậm chí còn chỉ trích cả nước chủ nhà Thụy Sĩ, cho rằng quốc gia này “chỉ giàu có nhờ có Mỹ”.
Ông tập trung chỉ trích châu Âu về việc không đạt mục tiêu chi 2% GDP cho quốc phòng như đã cam kết với NATO, đồng thời vẫn tiếp tục mua năng lượng từ Nga. Trump nhắc lại rằng kể từ sau Thế chiến II, Mỹ đã chi rất nhiều tiền để bảo vệ châu Âu, nhưng khi Mỹ cần thì không nhận được sự hợp tác tương xứng. Ông còn đặt câu hỏi liệu các đồng minh NATO có thực sự đứng về phía Mỹ nếu xảy ra xung đột, trong khi chính NATO chỉ kích hoạt điều khoản phòng thủ tập thể duy nhất một lần trong lịch sử, đó là để bảo vệ nước Mỹ sau vụ khủng bố 11/9/2001.
Về Greenland, Trump tuyên bố “sẽ không dùng vũ lực” để chiếm lấy vùng lãnh thổ này. Đây là lần đầu tiên ông nói rõ ràng như vậy sau nhiều tuần từ chối loại trừ phương án quân sự. Tuy nhiên, ông vẫn khẳng định Mỹ cần sở hữu Greenland vì lý do an ninh quốc gia và gọi Đan Mạch là vô ơn khi từ chối nhượng lại. Trump nhắc lại rằng trong Thế chiến II, Đan Mạch chỉ cầm cự được 6 tiếng trước khi thất thủ trước Đức, và chính Mỹ đã bảo vệ Greenland trong suốt thời gian đó.
Phản ứng trong khán phòng khá lạnh nhạt. Nhiều người ngồi im lặng, một số lắc đầu khi Trump nói về Greenland. Đến khi bài phát biểu kéo dài qua mốc một tiếng và chuyển sang các chủ đề nội bộ nước Mỹ, một số khách mời bắt đầu đứng dậy rời đi.
3. Mark Rutte gặp riêng Trump và bước ngoặt bất ngờ về Greenland
Ngay sau bài phát biểu, một phóng viên hỏi Trump về việc Ngoại trưởng Đan Mạch từ chối ngồi vào bàn đàm phán. Trump phản ứng gay gắt, đại ý rằng nếu muốn từ chối thì hãy nói thẳng mặt ông, đừng thông qua người khác. Căng thẳng leo thang, S&P 500 ngay lập tức gãy 1% về lại vạch xuất phát của ngày.
Đúng lúc tưởng như mọi thứ đi vào bế tắc, Tổng thư ký NATO Mark Rutte xuất hiện và kéo các bên ngồi lại với nhau. Rutte vốn là người ủng hộ Trump từ đầu hội nghị. Ông từng phát biểu rằng NATO đang mạnh lên nhờ có Trump, và nếu không có áp lực từ Tổng thống Mỹ thì các quốc gia châu Âu sẽ không bao giờ chịu đạt mục tiêu chi 2% GDP cho quốc phòng.
Trong cuộc gặp riêng với Trump, Rutte có một phát biểu khá cảm động. Ông nhắc lại rằng tại Afghanistan, cứ hai lính Mỹ hy sinh thì có một lính NATO từ các quốc gia khác cũng ngã xuống. Rutte khẳng định nếu Mỹ bị tấn công, các đồng minh NATO chắc chắn sẽ có mặt, và nếu Trump nghĩ điều đó không xảy ra thì ông rất buồn. Rutte gọi Trump là “friend”. Trump sau đó nói với phóng viên rằng ông cảm thấy vui vì Rutte là một người bạn tốt và chưa bao giờ nói dối ông.
Cuối ngày, Trump lên Truth Social công bố tin bất ngờ. Hai bên đã đạt được khung thỏa thuận tương lai về Greenland và toàn bộ khu vực Bắc Cực. Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và đặc phái viên Steve Witkoff sẽ tiếp tục đàm phán chi tiết. Trump cũng tuyên bố hủy kế hoạch áp thuế 10% lên các quốc gia châu Âu từ ngày 1/2.
Theo New York Times, mục tiêu thực sự của Trump không phải mua toàn bộ Greenland mà là sở hữu một phần lãnh thổ để đặt căn cứ quân sự và khai thác đất hiếm. Greenland có diện tích bằng 23% nước Mỹ, gấp ba lần bang Texas, và gần như chưa được khai thác do vướng nhiều quy định về bảo vệ môi trường. Con số mà phía Mỹ đưa ra là 700 tỷ USD, gấp 5 lần tổng nợ quốc gia của Đan Mạch.
4. Phản ứng từ các nước châu Âu
Ngay sau thông báo của Trump, các quốc gia NATO đồng loạt lên tiếng:
- Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen đánh giá việc Trump không áp thuế và không dùng vũ lực là tín hiệu tích cực, đồng thời bày tỏ hy vọng hai bên có thể quay lại đối thoại mang tính xây dựng. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng Trump dường như vẫn có những kế hoạch với Greenland mà Đan Mạch không đồng tình, và mọi giải pháp phải tôn trọng ý nguyện của người dân Greenland.
- Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard cho rằng lập trường đoàn kết của châu Âu đã phát huy tác dụng. Bà viết trên X rằng “những yêu cầu thay đổi đường biên giới đã nhận được sự chỉ trích xứng đáng” và khẳng định châu Âu sẽ không để bị ép buộc.
- Phía Đức thì thận trọng hơn. Bộ trưởng Tài chính Lars Klingbeil khuyên mọi người đừng vội mừng quá sớm. Ông nói với đài ZDF rằng việc đối thoại là điều tốt, nhưng cần chờ xem diễn biến tiếp theo thế nào.
- Thủ tướng Hà Lan Dick Schoof đánh giá đây là bước đi theo hướng giảm leo thang và kêu gọi Mỹ, Canada cùng châu Âu tiếp tục hợp tác trong khuôn khổ NATO để củng cố an ninh khu vực Bắc Cực trước các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc.
Người phát ngôn NATO xác nhận rằng cuộc đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ sẽ tiếp tục, với mục tiêu đảm bảo Nga và Trung Quốc không có chỗ đứng về kinh tế hay quân sự tại Greenland.
Chỉ trong vòng 24 giờ, Davos 2026 đã chứng kiến những diễn biến không khác gì kịch bản phim Hollywood. Dù căng thẳng Mỹ – châu Âu chưa thực sự được giải quyết, việc Trump tuyên bố không dùng vũ lực và hủy kế hoạch áp thuế đã giúp hạ nhiệt đáng kể. Các bên giờ đây có không gian để ngồi vào bàn đàm phán thay vì đối đầu trực diện.
Hội nghị Davos vẫn còn tiếp diễn đến ngày 24/1. 5phutcrypto.io sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất đến các bạn.
