1. Giá ETH tăng nhưng doanh thu Ethereum giảm 75%
Cộng đồng vừa được phen dậy sóng vì phân tích gây tranh cãi của AJC – Giám đốc Nghiên cứu Messari. Ông chỉ thẳng vào một sự thật: doanh thu của Ethereum đang xuống dốc không phanh.
Trong tháng 8/2025, tổng doanh thu của mạng lưới Ethereum chỉ đạt 39,2 triệu USD.
- So với tháng 8/2023: giảm 75% (từ 157,4 triệu xuống còn 39,2 triệu USD)
- So với tháng 8/2024: giảm 40% (từ 64,8 triệu USD)
- Đây là mức doanh thu thấp thứ 4 trong lịch sử Ethereum kể từ tháng 1/2021
Điều nghịch lý là trong khi doanh thu đang “rơi tự do”, giá ETH chỉ vừa trải qua giai đoạn tăng mạnh. Chính sự mâu thuẫn này khiến nhiều người lo sợ về bong bóng ETH. Phải chăng thị trường đang sống trong ảo tưởng?
Nguyên nhân đằng sau sự sụt giảm là do sự thay đổi cấu trúc lớn diễn ra trong hệ sinh thái Ethereum những năm qua:
- L2 “cướp” mất doanh thu: Sau nâng cấp Dencun năm 2024, các Layer 2 như Base và Arbitrum đã xử lý phần lớn giao dịch, khiến phí giao dịch trên Ethereum mainnet giảm mạnh. Dù L2 giúp mở rộng quy mô, AJC cho rằng chúng đang làm suy yếu Ethereum vì không đủ người dùng mới để duy trì hoạt động trên cả L2 và Ethereum.
- ETH biến thành công cụ tài chính của Wall Street: ETH đang dần trở thành công cụ đầu cơ trong mắt các ông lớn phố Wall. Năm 2025, các công ty lớn như BitMine và SharpLink Gaming đang tích cực gom ETH nhưng không phải để dùng trong DeFi, mà xem nó như tài sản để tạo đòn bẩy cho cổ phiếu của công ty. Điều này giải thích vì sao giá ETH tăng mạnh trong khi hoạt động on-chain lại giảm.
2. Hai góc nhìn đối lập
Cộng đồng crypto nhanh chóng chia thành hai phe với những quan điểm hoàn toàn trái ngược.
2.1 Phe lo ngại: “Ethereum đang trên đường suy thoái”
AJC và những người ủng hộ ông ta đang gióng lên hồi chuông cảnh báo. Quan điểm của họ xoay quanh một logic đơn giản nhưng mạnh mẽ: Doanh thu chính là nhịp tim của blockchain.
- Doanh thu phản ánh sức khỏe của mạng lưới: Theo họ, khi người dùng sẵn sàng trả phí gas cao, điều đó chứng tỏ họ thực sự cần Ethereum. Doanh thu giảm 75% có nghĩa là người dùng đang rời bỏ mạng lưới và đang có thể chuyển sang Solana, BNB Chain hoặc đơn giản là không còn sử dụng Ethereum nữa.
- Cơ chế đốt ETH đang bị đe dọa: Từ năm 2021, mỗi giao dịch trên Ethereum đều đốt một phần phí gas, giúp giảm tổng cung ETH. Khi doanh thu cao như năm 2021-2022, hàng triệu USD giá trị ETH bị đốt mỗi ngày, biến ETH thành tài sản giảm phát. Nhưng với doanh thu hiện tại chỉ 39 triệu USD/tháng, lượng ETH đốt quá ít, không đủ bù đắp lượng ETH mới được tạo ra từ staking rewards. Kết quả? ETH đã quay lại thành đồng tiền lạm phát.
- Sự mâu thuẫn trong cộng đồng: Năm 2021, khi phí gas lên tới 200-300 USD cho một giao dịch, mọi người tự hào khoe rằng “phí cao chứng tỏ Ethereum có giá trị không thể thay thế”. Giờ khi doanh thu giảm, họ lại chuyển sang nói “phí thấp mới là điều tốt cho việc ứng dụng”. Sự thay đổi luận điệu 180 độ này khiến nhiều người hoài nghi về định hướng của Ether.
2.2 Phe lạc quan: “Đây là tiến bộ, không phải thoái lui”
Những tên tuổi lớn trong cộng đồng Ethereum đã lên tiếng phản bác gay gắt. David Hoffman từ Bankless, Vivek Raman từ Etherealize, và nhiều KOL khác cho rằng AJC đã hiểu sai hoàn toàn về bản chất của Ethereum.
- Ethereum không phải công ty công nghệ. Hoffman cho rằng so sánh Ethereum với Amazon hay Apple là sai lầm căn bản. Ethereum giống một “thành phố số” hơn là công ty. Phí giao dịch thấp sẽ thu hút nhiều người dùng và nhà phát triển, tạo nên một hệ sinh thái sôi động. Điều này giúp tăng giá trị của ETH thông qua hiệu ứng mạng và vai trò hạ tầng thanh toán, thay vì chỉ dựa vào doanh thu trực tiếp.
- Lịch sử Internet đang lặp lại. Vivek Raman nhắc lại câu chuyện những năm 1990 khi mọi người phải trả cả trăm USD mỗi tháng cho dial-up Internet chậm chạp. Nhưng khi công nghệ phát triển, giá giảm xuống còn 20-30 USD cho băng thông rộng, các nhà mạng kêu trời vì mất doanh thu. Nhưng chính Internet giá rẻ đã sinh ra Google, Facebook, Amazon và cả nền kinh tế số nghìn tỷ USD. Ethereum đang đi đúng con đường này – phí rẻ để mở đường cho đổi mới sáng tạo.
- Vai trò mới của Ethereum: Ethereum đang chuyển mình từ “máy tính toàn cầu” sang “lớp thanh toán cơ sở”. Các Layer 2 sẽ lo hàng triệu giao dịch nhanh, rẻ, rồi sẽ đóng gói lại gửi lên Ethereum để xác nhận. Giống như ngân hàng trung ương – không cần xử lý từng giao dịch lẻ nhưng đảm bảo tính bảo mật và hợp lệ cho toàn bộ hệ thống Layer 2.
Phe lạc quan củng cố quan điểm bằng các dữ liệu cụ thể như:
- 60% tổng giá trị stablecoin toàn cầu (khoảng 100 tỷ USD) vẫn nằm trên Ethereum và các Layer 2 của nó. USDT, USDC – những đồng stable hàng đầu vẫn chọn Ethereum. Nếu Ethereum thực sự đang “chết”, tại sao những tổ chức tài chính lớn vẫn tin tưởng đặt hàng trăm tỷ USD ở đây?
- Bộ trưởng Tài chính Mỹ – Scott Bessent ủng hộ stablecoin, vốn chủ yếu hoạt động trên Ethereum, cho thấy tầm quan trọng của Ethereum được công nhận ở cấp quốc gia.
- TVL vẫn tiếp tục tăng, số lượng nhà phát triển đứng đầu và địa chỉ hoạt động hàng ngày tăng đều đặn. Chỉ tập trung vào doanh thu sẽ bỏ qua bức tranh toàn cảnh về sức khỏe của hệ sinh thái Ethereum.
3. Ethereum ở ngã ba đường
Từ một nền tảng công nghệ crypto chuyển sang một nền kinh tế toàn cầu, đương nhiên sẽ có những thách thức không nhỏ – chẳng hạn như doanh thu giảm hay bị Layer 2 ăn mòn thị phần. Nhưng quá trình chuyển đổi này có lẽ chính là con đường tất yếu để Ethereum trưởng thành.
Cũng giống như cách Internet chuyển từ thời kỳ dial-up trả phí sang băng thông rộng miễn phí – nhìn bề ngoài thì doanh thu trên mỗi người dùng của nhà mạng giảm, nhưng quy mô của nền kinh tế số lại tăng theo cấp số nhân.
Ethereum hiện tại đang ở một bước ngoặt tương tự: doanh thu mainnet giảm có thể chính là cách tạo không gian cho sự phát triển rộng lớn hơn của hệ sinh thái. Layer 2 nổi lên không phải để cướp giá trị của Ethereum, mà để khuếch đại giá trị chiến lược của Ethereum.
Dù ở phe nào, không ai phủ nhận Ethereum là blockchain quan trọng nhất sau Bitcoin. Tranh luận về định hướng của Ethereum có thể kéo dài hàng tháng, thậm chí hàng năm, nhưng đó là dấu hiệu tích cực. Nó cho thấy cộng đồng vẫn nhiệt huyết và dành sự quan tâm đặc biệt cho Ethereum.
