1. Mâu thuẫn phút chót về dự luật CLARITY
Điều khoản khiến Coinbase bức xúc liên quan đến việc Stablecoin có được phép trả lãi cho người nắm giữ hay không.
CEO Brian Armstrong cho rằng các ngân hàng lớn và đội ngũ vận động hành lang của họ đã can thiệp để cản trở điều khoản cho phép người dùng chuyển tiền gửi khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống sang ví tiền mã hóa.
Phía ngân hàng thì vẫn kiên quyết ngăn chặn mọi hình thức lợi suất từ Stablecoin.
- Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (ABA) tuyên bố việc ngăn chặn mọi hình thức lợi suất từ Stablecoin là ưu tiên hàng đầu trong năm 2026. Họ đang vận động Thượng viện siết chặt quy định trong dự luật CLARITY để chặn đứng mọi con đường trả lãi cho người nắm giữ Stablecoin.
- CEO Bank of America cảnh báo khoảng 6 nghìn tỷ đô tiền gửi, tương đương 30-35% tổng tiền gửi ngân hàng thương mại Mỹ, có thể chảy sang Stablecoin nếu chúng được phép trả lãi. Điều này sẽ làm suy yếu khả năng cho vay của cả hệ thống.
Nhưng khi đào sâu vào cơ chế hoạt động của Stablecoin sẽ thấy ngay vấn đề với lập luận này.
5 Phút Crypto ví dụ khi bạn bỏ 1 đô vào USDC, số tiền sẽ được các công ty phát hành stablecoin (Circle, Tether) đưa vào quỹ dự trữ, dưới dạng tiền mặt gửi ngân hàng hoặc trái phiếu kho bạc ngắn hạn. Như vậy thì tiền vẫn nằm trong hệ thống tài chính, vẫn có thể được dùng để cho vay và tạo tín dụng như bình thường.
Đạo luật GENIUS năm ngoái cũng quy định rõ ràng về vấn đề này. Stablecoin hợp pháp phải có dự trữ bằng tiền mặt, trái phiếu kho bạc ngắn hạn hoặc tiền gửi tại ngân hàng trung ương, đồng thời phải tách biệt với vốn hoạt động của công ty. Tức là không có chuyện nhà phát hành Stablecoin tại Mỹ có thể cầm tiền của bạn đi đầu tư linh tinh.
Vậy nỗi lo tiền chảy ra khỏi hệ thống chỉ là cái cớ. Tiền vẫn ở đó nhưng có một điểm mấu chốt khác mới là thứ khiến ngân hàng lo sợ.
2. Mỏ vàng hàng trăm tỷ đô mà ngân hàng độc quyền
Muốn hiểu vì sao ngân hàng lo sợ, ta cần nhìn vào cách họ kiếm tiền.
Các ngân hàng lớn của Mỹ như Bank of America, JPMorgan hay Wells Fargo nắm giữ lượng tiền gửi giao dịch khổng lồ, tức là tiền mà khách hàng dùng để thanh toán và chuyển khoản hàng ngày. Loại tiền này gần như không được trả lãi. Trong khi đó, ngân hàng vẫn có thể dùng nó để cho vay hoặc gửi tại Fed với lãi suất 3,5% – 3,75%.
Theo Coinbase, các ngân hàng Mỹ hiện đang gửi gần 3 nghìn tỷ đô dự trữ tại Fed, chiếm gần 20% tổng tiền gửi của cả hệ thống. Số tiền này mang về 176 tỷ đô tiền lãi mỗi năm, tương đương 55% tổng lợi nhuận trước thuế của ngành ngân hàng. Đây là khoản thu gần như không rủi ro.
Chưa hết, ngân hàng còn thu thêm 187 tỷ đô từ phí quẹt thẻ mỗi khi bạn thanh toán bằng Visa hay Mastercard. Tổng cộng hơn 360 tỷ đô doanh thu mỗi năm chỉ từ việc giữ tiền và xử lý giao dịch của khách hàng.
Và Stablecoin đang nhắm thẳng vào miếng bánh này.
Stablecoin cũng được dùng để thanh toán và chuyển khoản. Đây chính xác là những chức năng mà ngân hàng đang độc quyền và thu phí. Nếu Stablecoin chỉ đơn thuần là công cụ thanh toán thì có lẽ ngân hàng vẫn chấp nhận được. Nhưng khi Stablecoin được phép trả lãi thì mọi thứ thay đổi.
Người dùng giờ có lý do rõ ràng để chuyển tiền sang Stablecoin vì vừa tiện thanh toán, vừa được hưởng lợi suất. Tiền đó vẫn quay lại ngân hàng thông qua quỹ dự trữ của nhà phát hành, nhưng ngân hàng không còn được hưởng nguồn vốn miễn phí nữa. Họ phải trả lãi cao hơn cho khoản tiền dự trữ này, trong khi nguồn thu từ phí giao dịch cũng bốc hơi theo khi người dùng chuyển sang thanh toán bằng Stablecoin.
3. Bản chất là cuộc chiến vì lợi ích
Đến đây thì mọi chuyện đã rõ ràng.
Ngân hàng không sợ tiền gửi biến mất khỏi hệ thống mà sợ mất quyền kiểm soát nguồn vốn giá rẻ mà bấy lâu nay họ đang độc quyền.
Trước khi có Stablecoin, các ngân hàng lớn nắm trọn một vòng lặp khép kín. Huy động tiền gửi với chi phí gần bằng 0, hưởng trọn chênh lệch lãi suất với Fed, thu phí từ mọi giao dịch thanh toán và chuyển khoản. Người gửi tiền gần như không được chia sẻ gì.
Stablecoin trả lãi sẽ phá vỡ vòng lặp đó. Một phần lợi nhuận từ chênh lệch lãi suất sẽ quay về túi người nắm giữ. Phí giao dịch sẽ được chia cho các nhà phát hành, ví mã hóa và giao thức blockchain. Ngân hàng từ vị thế độc quyền sẽ phải chấp nhận cạnh tranh.
Đây chính xác là điều Coinbase muốn. CEO Brian Armstrong tiết lộ nhiều ngân hàng đang hợp tác với Coinbase để xây dựng hạ tầng crypto và Stablecoin cho chính họ. Nhưng cùng lúc đó, họ lại vận động hành lang để tìm cách loại bỏ đối thủ cạnh tranh từ thị trường crypto.
Giờ thì ta đã hiểu vì sao Stablecoin trả lãi trở thành tâm điểm tranh cãi trong dự luật CLARITY. Thời gian không còn nhiều. Chiến dịch tranh cử giữa kỳ khởi động từ tháng 3, mọi dự luật phải được thông qua trước đó. Nếu không, CLARITY có thể chết yểu khi cục diện chính trị thay đổi. 5 Phút Crypto hi vọng các bên sẽ sớm tìm được tiếng nói chung. Bởi một khung pháp lý rõ ràng, dù chưa hoàn hảo, vẫn tốt hơn là để cả ngành crypto tiếp tục hoạt động trong vùng xám.
