1. Chiến lược kho bạc của Ethereum và Solana
Ethereum – Sức hút từ tên tuổi lớn
Ngày 30/6, Tom Lee – người được mệnh danh là “bậc thầy bắt đáy” của Phố Wall – chính thức trở thành chủ tịch BitMine. Lúc đó ETH còn lẹt đẹt ở mức 2.500 USD. Chỉ một tháng rưỡi sau, ETH đã phi thẳng lên gần 5.000 USD, tăng gấp 2 lần.
Tom Lee là gương mặt quen thuộc trên CNBC, Bloomberg – những kênh tài chính hàng đầu thế giới. Năm 2022, khi thị trường chứng khoán Mỹ lao dốc không phanh, ông đã gây sốc khi tuyên bố “đây là cơ hội mua vào của đời người”. Và thị trường đã chứng minh ông đúng. Giờ đây, Tom Lee đã trở thành vũ khí truyền thông đắc lực nhất cho phe ETH.
ARK Invest của Cathie Wood – quỹ đầu tư nổi tiếng với những cược lớn vào công nghệ – cũng rót ngay 182 triệu USD vào cổ phiếu BMNR. Khi hai ngôi sao tài chính cùng đặt cược vào một dự án, thị trường hiểu ngay thông điệp.
Với khoảng 16 công ty thành lập kho bạc dự trữ ETH nắm giữ khoảng 4,7 triệu ETH (trị giá 20,3 tỷ USD):
- Bitmine dẫn đầu với 1,9 triệu ETH ~ 8 tỷ USD (có kế hoạch huy động thêm 20 tỷ USD để mua ETH)
- SharkLink theo sau với hơn 837 nghìn ETH ~ 3,6 tỷ USD
- The Ether Machine với gần 500 nghìn ETH ~ 2,1 tỷ USD
Solana – Nỗ lực san lấp khoảng cách
Phe Solana khởi đầu khá lép vế nhưng đến hiện tại (cuối tháng 9/2025) đã dần tăng tốc với khoảng 13 công ty đang sở hữu 8,7 triệu SOL (trị giá 1,74 tỷ USD):
- Sharps Technology đang dẫn đầu với hơn 2,14 triệu SOL; mới đây công ty lên kế hoạch huy động 400 triệu USD để bổ sung vào kho dự trữ.
- Upexi theo sau với 2 triệu SOL.
- DeFi Development, sau khi tái cấu trúc và đổi tên từ Janovar cũng nắm giữ hơn 1,8 triệu SOL.
Đáng chú ý là Pantera Capital đang lên kế hoạch huy động lên đến 1,25 tỷ USD, trong khi bộ ba Galaxy, Multicoin & Jump nhắm đến 1 tỷ USD để xây dựng kho bạc SOL. Tổng con số này có thể hơn gấp đôi lượng SOL hiện đang được các công ty kho bạc nắm giữ, và dự kiến sẽ triển khai trong tháng 9/2025.
Tuy nhiên đó là kế hoạch tương lai và chúng ta chưa thực sự nắm rõ họ sẽ triển khai nó thế nào. Còn thách thức lớn nhất của SOL hiện tại là giá trị tài sản ròng của công ty dẫn đầu Upexi chỉ đạt 450 triệu USD, kém BitMine hơn 17 lần. Và thiếu vắng một người phát ngôn có tầm ảnh hưởng toàn cầu như Tom Lee, từ đó gặp khó khăn trong việc thu hút sự chú ý từ các nhà đầu tư tổ chức lớn.
Có lẽ đã nhận ra điểm yếu này, phe Solana đã gấp rút chiêu mộ nhân tài. Ngày 12/8, Arthur Hayes – đồng sáng lập BitMEX đã gia nhập hội đồng cố vấn Upexi. Hayes từng làm trader cho Deutsche Bank và Citigroup, hiện điều hành quỹ Maelstrom. Đây là cái tên có trọng lượng, nhưng về độ nổi tiếng đại chúng vẫn chưa thể sánh với Tom Lee.
2. ETF: Cuộc chiến chưa cân sức
Ethereum ETF
ETH đã ghi điểm tuyệt đối trong cuộc đua ETF. Với 9 quỹ ETF được phê duyệt từ những ông lớn như BlackRock, Fidelity, Grayscale, tổng giá trị quản lý đã vượt 13 tỷ USD.
Điều đáng nói là ai đang nắm giữ các ETF này. Millennium Management, Goldman Sachs, Jane Street – toàn những đại gia phố Wall đều đã rót hàng trăm triệu USD vào ETF ETH.
BlackRock còn chơi lớn hơn. Tháng trước họ nộp đơn xin phê duyệt ETF staking – nghĩa là người mua ETF không chỉ hưởng lợi từ giá ETH tăng mà còn được chia lãi từ việc stake. Giống như bạn mua cổ phiếu vừa được lãi vốn vừa được cổ tức vậy. Nếu được duyệt, đây được kỳ vọng sẽ là nam châm hút vốn dài hạn cực mạnh cho ETH.
Solana ETF – Vẫn đang loay hoay tìm lối đi
REX Shares và Osprey Funds vào tháng 7 đã cho ra mắt ETF staking Solana đầu tiên. Nhưng kết quả thực tế vẫn đang khá nguội lạnh. Phần lớn các ngày giao dịch, dòng tiền vào bằng 0. Tổng cộng từ khi ra mắt mới thu hút được khoảng 190 triệu USD – bằng số tiền Goldman Sachs bỏ vào một mình quỹ ETH ETF.
Vấn đề nằm ở đâu?
- Thứ nhất, đây không phải ETF spot chuẩn chỉnh được SEC phê duyệt như ETH. Nó không nắm trực tiếp SOL mà thông qua các công cụ phái sinh.
- Thứ hai, REX Shares so với BlackRock? REX chẳng khác gì một cửa hàng tạp hóa đứng cạnh siêu thị Walmart. Thiếu thương hiệu, thiếu mạng lưới phân phối, thiếu niềm tin từ các tổ chức lớn.
Tuy nhiên, cuộc chơi chưa kết thúc. VanEck, Grayscale, Bitwise – những cái tên có trọng lượng hơn – đã nộp đơn xin ETF spot SOL chuẩn chỉnh. Dự kiến tháng 10 sẽ có kết quả.
Nếu được phê duyệt, cộng với dòng tiền từ các chiến lược kho bạc dự trữ, SOL ETF có thể tạo ra bước ngoặt. Các nhà đầu tư tổ chức luôn muốn đa dạng hóa danh mục – khi đã đầy BTC + ETH, họ có thể sẽ tìm món mới và SOL với vị trí top 3 về vốn hóa là ứng viên sáng giá.
3. Ứng dụng: Hai thế giới hoàn toàn khác biệt
3.1 Ethereum – Nền tảng tài chính toàn cầu
Nếu crypto là một thành phố, thì Ethereum chính là khu phố Wall Street – nơi các tổ chức tài chính hàng đầu thế giới đặt trụ sở.
Con số nói lên tất cả: 92 tỷ USD TVL trong DeFi của Ethereum, gấp 8 lần Solana (11,6 tỷ USD). Nhưng quan trọng hơn cả con số là ai đang rót tiền vào Ethereum.
BlackRock, Franklin Templeton, Tether, JPMorgan, Goldman Sachs… toàn những tên tuổi từ giới tài chính. Khi các ông lớn này bước chân vào crypto, có lẽ họ không chọn ngẫu nhiên – họ chọn Ethereum vì đây là hệ sinh thái duy nhất đủ “chín muồi” cho tiêu chuẩn khắt khe của tài chính truyền thống:
- dApp: Hệ sinh thái dApps toàn diện nhất thế giới crypto, với hơn 4.000 ứng dụng. Trong đó DeFi là mảng nổi bật nhất với gần 1.600 dApp với những cái tên lớn như Uniswap, Lido, Aave, EigenLayer, Ethena, Pendle, Sky (MakerDAO), Morpho,… Ngoài ra còn có các lĩnh vực khác cũng vô cùng phát triển như NFT (OpenSea), GameFi (Axie Infinity), Infras (Chainlink),…
- TVL: DeFi TVL của Ethereum có gần 92 tỷ USD, bỏ xa Solana chỉ với 11,6 tỷ USD. Ethereum chiếm 60% thị phần toàn cầu, mặc dù số tiền không giảm nhưng thị phần đã giảm mạnh so với đầu năm 2021 (97%), cho thấy các hệ sinh thái đang đa dạng và phát triển hơn.
- RWA: Ethereum đứng đầu với khoảng 8,3 tỷ USD tài sản RWA được phát hành. Nổi bật nhất có BUIDL của BlackRock (2,2 tỷ USD), USDtb của Ethena (1,5 tỷ USD), XAUt của Tether (1,3 tỷ USD), quỹ đầu tư vào trái phiếu của Franklin Templeton (500 triệu USD),…
- Stablecoin: Lượng stablecoin được phát hành trên Ethereum là lớn nhất với 136 tỷ USD, chiếm 52% thị phần. Stablecoin của Ethereum cũng rất đa dạng, ngoài phần lớn là USDT, USDC ra thì có các cái tên khác cũng có được vị thế nhất định như USDe, DAI (USDS), USD1,…
Lộ trình nâng cấp kỹ thuật toàn diện trong 5-10 năm tới: thay EVM bằng zkEVM, và thay lớp đồng thuận Beacon Chain thành Lean Chain. Ethereum hứa hẹn sẽ khắc phục được những hạn chế về mặt kỹ thuật để trở thành nền tảng cho tài chính toàn cầu.
3.2 Solana vẫn bị xem là “sòng bạc crypto”
Với tốc độ xử lý nhanh và phí giao dịch rẻ, Solana lại tập trung vào xây dựng một “sòng bạc crypto” – nơi diễn ra các money game, pump & dump và memecoin – các dự án đầu cơ.
- TVL: DeFi TVL trên Solana biến động rất mạnh, từng tăng từ hơn 100 triệu USD lên 10 tỷ USD trong năm 2021, sau đó giảm về mốc hơn 200 triệu USD rồi quay lại mạnh mẽ chạm mốc 12 tỷ USD vào đầu năm 2025. Qua một mùa, nhiều dự án DeFi hàng đầu trên Solana đã mất bóng như Serum, Saber, Mercurial, Solend, Solanium hay Tulip Protocol.
- Trend ngắn hạn: Solana đã từng nổi lên với hệ sinh thái DeFi siêu Ponzi (gửi token A vào giao thức B rồi nhận token B gửi vào giao thức C…) rồi nó đã bị vỡ tung khi vào “mùa đông”. Sau đó, Move to Earn nổi lên với cái tên dẫn đầu StepN nhưng rồi cũng thoái trào. Gần đây nhất là các trend như AI Agents (ai16z), DePin (Grass), Internet Capital Markets (Launchcoin) hay Memecoin (Pumfun) nhưng cũng mau nở chóng tàn.
Mặc dù, trên Solana chủ yếu là những trò money game, pump & pump, dự án ngắn hạn. Nhưng điều đó cũng mang lại nhiều điểm sáng cho hệ sinh thái:
- Top 2 giao thức có TVL DeFi lớn nhất (11,5 tỷ USD) với các cái tên nổi bật như Jupiter, Jito, Kamino, Sanctum, Raydium,PumFun, Meteora,…
- Khối lượng giao dịch trên DEX (spot) trong năm 2025 luôn đứng đầu, chỉ có tháng 3 & 8 có Ethereum và tháng 6 có Base vượt lên.
- Số địa chỉ active trên Solana luôn đứng top 1 với hàng triệu địa chỉ ví mỗi ngày.
- Solana đang là chuỗi hàng đầu cho các dự án DePin lớn như Helium, Render,…
Solana cũng đang nỗ lực thoát khỏi cái bóng “sòng bạc” này. Với các dự án tokenize cổ phiếu, RWA cấp tổ chức, và giải pháp thanh toán đang được triển khai. xStocks của Backed Finance cho phép giao dịch cổ phiếu Mỹ token hóa trên Solana. Dù vậy, kết quả vẫn chưa thực sự ấn tượng.
4. Tổng kết
Qua những phân tích trên, điều quan trọng cần nhấn mạnh là bài viết này không nhằm mục đích so sánh hay đánh giá Ethereum tốt hơn Solana hoặc ngược lại. Mỗi blockchain được sinh ra với tầm nhìn và mục tiêu khác nhau, phục vụ những nhóm người dùng với nhu cầu khác nhau.
Ethereum với hạ tầng vững chắc, được các tổ chức tài chính lớn tin tưởng, phù hợp cho những ai ưu tiên sự an toàn và phát triển bền vững. Trong khi đó, Solana với tốc độ nhanh và phí thấp, tạo cơ hội cho những cá nhân muốn kiếm tiền với số vốn nhỏ và chấp nhận rủi ro cao hơn.
Cả hai đều có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của thị trường crypto. Thị trường crypto đang phát triển với tốc độ chóng mặt và đủ rộng lớn để nhiều blockchain cùng tồn tại và phát triển. Thay vì chọn phe, có lẽ cách tiếp cận khôn ngoan hơn là hiểu rõ điểm mạnh của từng hệ sinh thái và tận dụng chúng phù hợp với mục tiêu đầu tư của mình.
