1. Chuyện gì xảy ra cuối tuần qua?
Chiều 28/02 (giờ Việt Nam), Mỹ và Israel đồng loạt tấn công Iran sau khi vòng đàm phán hạt nhân thứ ba đổ vỡ. Lần trước Mỹ tấn công Iran là hồi tháng 6/2025, nhưng lần này quy mô lớn hơn rất nhiều.
Đến rạng sáng 01/03, truyền thông nhà nước Iran xác nhận Đại giáo chủ Khamenei đã thiệt mạng cùng gia đình và hàng loạt quan chức an ninh cấp cao. Iran trả đũa ngay bằng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào Israel, đồng thời tấn công các căn cứ Mỹ rải khắp vùng Vịnh, từ UAE, Qatar, Kuwait, Bahrain cho đến Ả Rập Xê Út.
Nhưng điều đáng chú ý nhất nằm ở eo biển Hormuz. Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo rằng tàu thuyền không được phép đi qua khiến hàng trăm tàu chở dầu phải neo lại, các hãng vận tải lớn như Maersk phải ngừng toàn bộ chuyến tàu qua eo biển cho đến khi có thông báo mới. Đây là điểm nghẽn mà 5 Phút Crypto sẽ phân tích kỹ hơn ở phần sau, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến giá dầu, lạm phát và cả thị trường tài chính toàn cầu.
Ông Trump tuyên bốchiến dịch có thể kéo dài 4 tuần và kêu gọi người dân Iran “đứng lên giành lấy chính quyền”. Phía Iran thì thành lập hội đồng lãnh đạo tạm thời 3 người trong khi chờ chọn lãnh tụ tối cao mới, đồng thời tuyên bố sẽ trả thù đến cùng cho lãnh tụ.
2. Bitcoin phản ứng thế nào?
Thị trường crypto hoạt động 24/7 nên mỗi khi có sự kiện lớn vào cuối tuần, nó trở thành van xả áp đầu tiên trong khi cổ phiếu và trái phiếu đều đóng cửa.
Ngay khi tin tấn công lan ra chiều thứ Bảy, Bitcoin rơi từ vùng 67.000 USD xuống 63.000 USD. Tổng vốn hóa thị trường crypto bốc hơi 128 tỷ USD chỉ trong vài phút. Nhưng sau đó giá BTC hồi dần, rồi bật mạnh lên 68.196 USD sau khi Iran xác nhận Khamenei thiệt mạng. Tính đến sáng thứ Hai 02/03, BTC dao động quanh 66.000 – 67.000 USD.
Nhiều chuyên gia lý giải rằng khoảng trống quyền lực tại Tehran làm tăng khả năng giảm leo thang, vì Iran giờ bận lo chuyện nội bộ hơn là trả đũa. Ryan McMillin, giám đốc đầu tư tại Merkle Tree Capital, nhận xét đợt bán tháo ban đầu gần như là phản ứng theo sách giáo khoa. Thị trường ghét sự không chắc chắn hơn là tin xấu, và ngay khi xung đột có vẻ được kiểm soát, lực mua phản xạ quay lại rất nhanh.
McMillin cũng chỉ ra rằng chỉ số Sợ hãi và Tham lam đang ở mức 11, tức sợ hãi cực độ. Lãi suất tài trợ (funding rate) trên thị trường hợp đồng tương lai Bitcoin giảm xuống -6%, nghĩa là phe bán khống đang trả phí rất lớn để giữ vị thế. Đây là mức chưa từng thấy kể từ khi BTC về quanh 16.000 USD vào năm 2022.
“Thị trường đang tự động trả tiền cho bạn khi bạn mua vào. Đã đến lúc bạn nên mua vào”, McMillin nói.
Markus Thielen từ 10x Research cũng cho rằng nhà giao dịch nhìn chung không kỳ vọng xung đột Iran gây hậu quả kinh tế nghiêm trọng, và nhu cầu mua quyền chọn mua Bitcoin đã tăng mạnh gần đây.
Tuy nhiên, Hayden Hughes từ Tokenize Capital cảnh báo rằng phép thử thực sự sẽ đến vào thứ Hai, khi thị trường chứng khoán Mỹ và các quỹ ETF Bitcoin mở cửa. Những gì xảy ra trên thanh khoản mỏng của cuối tuần có thể bị đảo ngược hoàn toàn khi dòng tiền tổ chức bắt đầu vận hành.
Còn một yếu tố nữa giải thích vì sao Bitcoin không sập sâu hơn. Trước khi chiến sự nổ ra, BTC đã mất khoảng 50% từ đỉnh 126.000 USD. Khoảng 19 tỷ USD vị thế đòn bẩy đã bị thanh lý từ tháng 10/2025. Hiểu đơn giản là ai phải bán thì đã bán rồi và khi tin xấu ập đến, thị trường đã không còn nhiều lực bán để mà sập thêm.
3. Bức tranh toàn cảnh và tác động đến Việt Nam
Theo 5 Phút Crypto, xung đột lần này đặc biệt nghiêm trọng vì không chỉ diễn ra ở ranh giới Iran và Israel mà đã leo thang thành cuộc chiến khu vực khi tên lửa đã rơi ở cả Dubai, Kuwait, Bahrain và cả Ả Rập Xê Út.
Giá dầu Brent có lúc tăng khoảng 8-10% lên gần 80 USD/thùng vì bản thân Iran là nhà sản xuất dầu lớn thứ 4 trong OPEC với hơn 3 triệu thùng/ngày. Đặc biệt hơn là xung đột đã ảnh hưởng tới eo biển Hormuz – cửa ngõ cho khoảng 20 triệu thùng dầu đi qua mỗi ngày, chiếm 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu. Nếu Hormuz bị đóng, giá dầu chắc chắn sẽ nhảy vọt, từ đó tạo ra cú sốc cho cả thị trường năng lượng, đẩy lạm phát lên cao và kéo các nền kinh tế mong manh tiến gần hơn đến suy thoái.
Vàng tiếp tục vai trò hầm trú ẩn quen thuộc, tăng hơn 2% lên trên 5.300 USD/ounce, nối dài chuỗi tăng 7 tháng liên tiếp, mạnh nhất trong hơn 10 năm qua. Từ đầu năm 2026, vàng đã tăng khoảng 22%. Bạc cũng giao dịch trên 93 USD/ounce, nhiều dự báo cho rằng có thể tiến tới 100 USD trong ngắn hạn.
Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ thì giảm hơn 1% toàn diện trên Nasdaq, Dow và S&P 500. Nhiều chuyên gia dự báo phiên thứ Hai sẽ mở cửa trong trạng thái né rủi ro, với chứng khoán toàn cầu có thể giảm 1-2%.
Với Việt Nam, xăng dầu là lĩnh vực chịu tác động trực tiếp nhất. Nước ta nhập khẩu lượng lớn dầu thô từ Trung Đông, trong đó Kuwait là đối tác cung cấp chính cho nhà máy lọc dầu Nghi Sơn. Giá dầu tăng sẽ đẩy chi phí đầu vào lên cao, tác động trực tiếp đến lạm phát và chỉ số CPI. Ngoài ra, chi phí vận tải biển và logistics cũng đang bị đe dọa khi Hormuz gặp gián đoạn, ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu.
Ngoài ra, xu hướng đầu cơ vàng tại Việt Nam đang rất nóng. Vàng SJC và vàng nhẫn tăng gần 3 triệu đồng/lượng chỉ trong tuần qua. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo nó đang gây tổn hại cho nền kinh tế vì tiền nằm im trong vàng miếng thì không chảy vào sản xuất, kinh doanh hay thị trường vốn. Những sự kiện như chiến sự Iran chỉ khiến tâm lý tích trữ thêm nặng, và nguy cơ vàng hóa nền kinh tế ngày càng rõ.
4. Ba kịch bản chiến sự Iran
5 Phút Crypto tổng hợp được 3 kịch bản tiếp theo sau khi Mỹ – Israel khai hỏa và tiêu diệt thủ lĩnh Iran:
- Kịch bản thứ nhất, và cũng là khả năng cao nhất. Mỹ-Israel tiếp tục tấn công cho đến khi chế độ Tehran sụp đổ từ bên trong. Thủ lĩnh Khamenei đã thiệt mạng, hệ thống an ninh bị tê liệt, người dân Iran đổ ra đường ăn mừng ở nhiều thành phố. Nếu quân đội và Vệ binh Cách mạng mất dần sự gắn kết, một cuộc lật đổ nội bộ hoàn toàn có thể xảy ra. Mỹ lúc đó hoàn toàn có thể tuyên bố chiến thắng rồi rũ bỏ trách nhiệm.
Nhưng cần phân biệt rõ hai khái niệm. “Thay đổi chế độ” khác hoàn toàn với “sụp đổ chế độ”. Mỹ từng can thiệp để thay đổi chế độ ở Iraq và Afghanistan, cả hai đều không đi đến kết cục tốt đẹp. Tehran sụp đổ mà không có kế hoạch hậu chiến thì bất ổn vẫn kéo dài, thậm chí nội chiến là điều hoàn toàn có thể. Với thị trường tài chính, kịch bản này giữ giá dầu ở mức cao và kéo theo áp lực lạm phát toàn cầu.
- Kịch bản thứ hai là Iran trụ vững và cuộc chiến kéo dài hơn dự kiến. Phía Mỹ hiện đã có 3 lính tử trận, và Trump thừa nhận con số này có thể tăng thêm. Nếu xung đột không sớm kết thúc, giá dầu tiếp tục leo thang, lạm phát tệ hơn, thị trường toàn cầu chìm trong bất ổn. Đến một lúc nào đó, áp lực từ dư luận Mỹ và cộng đồng quốc tế sẽ buộc ông Trump phải tìm lối thoát. Và theo đúng phong cách của ông, lúc đó ông hoàn toàn có thể quay lại chấp nhận thỏa thuận vốn đã nằm sẵn trên bàn đàm phán trước chiến sự, rồi tuyên bố đó là một chiến thắng vĩ đại. Đây là kịch bản tệ nhất cho tài sản rủi ro, vì không gì giết chết thị trường nhanh bằng sự không chắc chắn kéo dài.
- Kịch bản thứ ba, cũng là kịch bản ít khả năng nhất. Hai bên sớm ngồi lại đàm phán. Trump tuyên bố ném bom thành công, Iran nói đã trả đũa xứng đáng. Ai cũng nhận phần thắng, rồi ký thỏa thuận. Nếu chuyện này xảy ra, thị trường sẽ hồi phục nhanh nhất. Tuy nhiên, khả năng rất thấp vì nhiều vòng đàm phán trước đây gần như chẳng đi đến đâu. Bom vẫn rơi và mạng người vẫn mất. Đến lúc này, đây đã là cuộc chiến sống còn thật sự.
Hiện tại, tín hiệu từ hai phía đang trái chiều. Trump tuyên bố vẫn muốn đàm phán với lãnh đạo mới của Iran, nhưng cũng nói tấn công sẽ tiếp tục cho đến khi đạt mục tiêu. Ngoại trưởng Iran thì nói sẵn sàng đàm phán nếu Mỹ-Israel ngừng bắn, nhưng đồng thời tuyên bố “sẽ không có sự tha thứ hay khoan nhượng trong việc trả thù cho lãnh tụ”.
5phutcrypto.io sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến thị trường trong những ngày tới. Anh em theo dõi để không bỏ lỡ nhé!
Có thể bạn quan tâm:
