Làn sóng mua lại token: Chiến lược sinh tồn mới của altcoin

1. Bối cảnh giúp khởi động làn sóng mua lại token

Năm 2025, thị trường crypto đang trải qua một đợt tăng giá khác biệt. Bitcoin vượt mốc 120.000 USD, Ethereum sắp chạm đỉnh lịch sử, nhưng động lực chính không đến từ nhà đầu tư nhỏ lẻ như các chu kỳ trước. Lần này, chính các tổ chức tài chính truyền thống đang đổ tiền vào crypto với quy mô chưa từng có.

Điều này tạo ra một thực tế: dòng vốn tổ chức gần như chỉ tập trung vào Bitcoin và Ethereum. Lý do rất đơn giản – đây là hai tài sản được coi là “ít rủi ro nhất” trong không gian crypto, có thanh khoản cao và được quản lý rủi ro chặt chẽ.

Kết quả là altcoin đối mặt với tình trạng “khô hạn thanh khoản”. Nếu so sánh thị trường crypto như một cái ao, Bitcoin và Ethereum đang hoạt động như hai máy bơm khổng lồ hút phần lớn nguồn nước, để lại altcoin như những con cá nhỏ phải chật vật tìm nguồn sống còn.

Trước thực tế này, các dự án altcoins buộc phải tìm cách thu hút sự chú ý bằng chính nguồn lực của mình. Cơ chế mua lại token (buyback) và xây dựng kho dự trữ trở thành hai chiến lược phổ biến nhất. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải mọi chương trình mua lại đều mang lại kết quả tích cực. 

• Những dự án thực hiện minh bạch, có nguồn tiền rõ ràng từ doanh thu thực và cam kết dài hạn thường tạo ra giá trị thực sự cho người nắm giữ token. 
• Ngược lại, các chương trình thiếu rõ ràng, không thực hiện đúng cam kết có thể gây phản tác dụng nghiêm trọng, khiến cộng đồng mất niềm tin.

Cùng 5 Phút Crypto nhìn lại một số chiến lược từ các dự án nhé!

2. Chainlink (LINK): Thêm 1 lý do để hold LINK?

Ngày 7/8/25, Chainlink tuyên bố ra mắt cơ chế chuyển đổi doanh thu từ doanh nghiệp và phí dịch vụ on-chain thành kho dự trữ token LINK. Sergey Nazarov, đồng sáng lập, xác nhận dự án đã tạo ra hàng trăm triệu USD doanh thu từ các tập đoàn lớn, và ngay khi khởi động, tài khoản dự trữ đã tích lũy hơn 1 triệu USD LINK.

Điểm đột phá của Chainlink Reserve không phải là mức độ tác động giá ngắn hạn, mà là việc tạo ra mối liên kết trực tiếp giữa doanh thu giao thức và giá trị token. Trước đây, LINK được định giá chủ yếu dựa trên “câu chuyện tiềm năng” – nhà đầu tư tin rằng Chainlink quan trọng nên LINK có giá trị. Giờ đây, họ có thêm một cơ sở để định giá: doanh thu thực từ hoạt động kinh doanh được đổ trực tiếp vào việc mua lại token.

Cơ chế này giống như các công ty truyền thống dùng lợi nhuận để mua lại cổ phiếu.

Những con số thực tế

Tuy nhiên, hiệu quả thực sự của chương trình phụ thuộc vào quy mô doanh thu. 

• Theo tokenterminal.com, doanh thu on-chain hàng tháng của Chainlink hiện tại chỉ khoảng 20.000 USD. Nếu toàn bộ số tiền này được dành cho mua lại, cả năm chỉ tạo ra 2,4 triệu USD – một con số khiêm tốn so với vốn hóa thị trường của LINK.
• Nhưng ngoài onchain thì Chainlink còn có thêm doanh thu off-chain. Bằng chứng là ngày 14/8, Chainlink Reserve đã bổ sung 44.109,76 LINK (trị giá 1,03 triệu USD), nâng tổng số dự trữ lên 109.661,68 LINK với tổng giá trị 2,55 triệu USD. 

Doanh thu off-chain không được dự án tiết lộ khiến việc đánh giá chính xác tỷ lệ mua lại so với tổng doanh thu trở nên khó khăn. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn rằng Chainlink Reserve tạo ra một tấm đệm an toàn cho tâm lý của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, thành công dài hạn của mô hình này vẫn phụ thuộc vào yếu tố cốt lõi: mức độ sử dụng mạng lưới oracle của Chainlink có tiếp tục tăng trưởng hay không. Chỉ khi doanh thu tăng mạnh, cơ chế mua lại mới thực sự phát huy tác dụng hỗ trợ giá token một cách bền vững.

3. Ethena (ENA): Chiến lược PR kép

Ngày 21/7, Ethena cho biết StablecoinX Inc., công ty dự định niêm yết lên sàn chứng khoán Nasdaq với mã “USDE” – trùng tên với stablecoin của Ethena, sẽ lập quỹ 360 triệu USD để đầu tư vào ENA.

Số vốn này bao gồm 100 triệu USD đóng góp trực tiếp từ Ethena Foundation và phần còn lại do StablecoinX huy động từ các quỹ Dragonfly, Pantera Capital, ParaFi Capital, Polychain, Galaxy, Wintermute,…

StablecoinX tuyên bố sẽ dùng 260 triệu USD để mua ENA đang bị khóa của Ethena Foundation. Đổi lại, Ethena Foundation cũng sẽ dùng toàn bộ số tiền thu được để mua lại ENA trực tiếp từ thị trường. Theo giá thời điểm đó, số tiền này tương đương 8% lương cung đang lưu hành ENA.

Và thực tế, từ ngày 22-25/7, công ty con Ethena đã mua lại 83 triệu ENA qua các nhà tạo lập thị trường trên thị trường công khai.

Nguồn tiền 360 triệu USD từ vòng gọi vốn trên đã tạo ra một chiến lược kép cho Ethena:

• Một mặt, chương trình mua lại token giúp thu hút sự chú ý khi thị trường đang nóng lên, dù con số này chưa đủ lớn để nâng đỡ hoàn toàn giá thị trường nhưng tác động tích cực ngắn hạn rất rõ ràng.
• Mặt khác, việc StablecoinX niêm yết Nasdaq với mã “USDE” tạo liên kết thương hiệu trực tiếp với USDe, có thể mang lại ủng hộ thương hiệu và mở ra cánh cửa tiếp cận những nhà đầu tư tổ chức mà Ethena chưa từng có.

Chiến lược này đã mang lại kết quả ấn tượng. Giá ENA đã phản ứng rất tích cực và lượng cung USDe hiện bứt phá vượt mốc 11,8 tỷ USD, chỉ đứng sau USDT và USDC.

4. Pump.fun (PUMP): Hành trình giật lại ngôi vua

Pump.fun từng là “ông vua” nền tảng phát hành meme coin, nhưng sau khi bị LetsBONK.fun vượt mặt, họ buộc phải phản công bằng cách ra mắt token PUMP vào ngày 12/07/25. Mục tiêu nhằm tái chiếm ngôi vương kèm theo các ưu đãi như giảm phí giao dịch, thưởng staking và khuyến khích cộng đồng.

Tuy nhiên, PUMP gặp vấn đề ngay từ đầu. Token thiếu các cơ chế rõ ràng như quyền quản trị, lợi nhuận staking hay chia sẻ phí giao dịch. Sau ICO, các ví “cá voi” nhanh chóng bán tháo, tạo áp lực khiến giá PUMP giảm mạnh.

Công khai kế hoạch mua lại token

Đối mặt với khủng hoảng niềm tin, Pump.fun công bố chương trình mua lại token từ doanh thu phí giao dịch nền tảng.

Theo công bố, từ 17/4/2025 đến 22/8/2025, họ đã chi 281.281 SOL để mua lại khoảng 11 tỷ token PUMP (3,1% cung lưu hành), với giá trị hiện tại khoảng 31 triệu USD. Toàn bộ token mua lại được lưu trữ tại ví Squads Vault.

Dù con số có vẻ khả quan, cộng đồng vẫn đặt ra hàng loạt câu hỏi then chốt mà Pump.fun chưa trả lời được. Kế hoạch mua lại cụ thể như thế nào? Họ sử dụng bao nhiêu phần trăm doanh thu hàng ngày cho việc này? Quá trình mua lại sẽ kéo dài trong bao lâu?

Điều đáng lo ngại nhất là những token đã mua lại vẫn nằm yên trong ví mà chưa bao giờ bị tiêu hủy hay có động thái gì khác. Việc thiếu thông tin minh bạch về quy trình và cam kết dài hạn khiến nhiều người hoài nghi liệu Pump.fun có thực sự tuân thủ những gì đã hứa hay không.

5. Những cái tên khác

Ngoài 3 cái tên kể trên thì gần đây nhiều dự án khác cũng áp dụng chiến lược mua lại và lập quỹ dự trữ:

• Story Protocol: Dự án thu hút sự chú ý với vòng gọi vốn 220 triệu USD từ các quỹ lớn như a16z crypto, Amber Group và Arrington Capital. Đặc biệt, dự án hợp tác với Heritage Distilling – công ty niêm yết trên Nasdaq – triển khai chương trình dự trữ 360 triệu USD token IP. Theo kế hoạch, Heritage sẽ mua 52,4 triệu token IP để khóa dài hạn, còn Story Foundation cam kết mua lại số lượng tương đương trong 90 ngày với giá trị 82 triệu USD.
• Lista DAO (LISTA): Ngày 14/8, Lista tiến hành “đốt bỏ” 200 triệu token LISTA, giảm tổng cung từ 1 tỷ xuống 800 triệu token. Đây là hành động được cộng đồng đánh giá rất liêm từ Lista. Thay vì mua lại rồi cất giữ trong kho dự trữ, Lista đã thẳng tay xóa bỏ vĩnh viễn chúng khỏi nguồn cung, gia tăng sự khan hiếm.
• BounceBit (BB): Ngày 5/8, BounceBit công bố hợp tác với Franklin Templeton – tập đoàn quản lý tài sản 1,6 nghìn tỷ USD, ra mắt BB Prime tích hợp quỹ tiền thị trường tokenized BENJI trị giá 700 triệu USD. Dự án đã mua lại 8,87 triệu token BB (1,2% lượng lưu thông) trị giá 1,16 triệu USD từ doanh thu giao thức 16 triệu USD hàng năm. Đây là lần đầu tiên token hóa trái phiếu kho bạc Mỹ được sử dụng tích cực trong chiến lược sinh lợi thay vì chỉ nắm giữ thụ động.

6. Cách đánh giá chiến lược mua lại token

Trước khi FOMO vào các dự án có cơ chế “mua lại”, chúng ta có thể trả lời trước 3 câu hỏi sau:

Tiền đến từ đâu?

Nguồn gốc của tiền mua lại quyết định chất lượng của chương trình. Tiền từ doanh thu thực của giao thức (như Chainlink) thường bền vững hơn tiền từ vốn huy động (như Ethena). Nếu là từ vốn đầu tư, cần xem xét liệu đây có phải là tiêu tiền của nhà đầu tư để làm đẹp số liệu hay thực sự có chiến lược dài hạn. 

Đặc biệt cẩn thận với những trường hợp không công bố rõ nguồn gốc tiền.

Sẽ kéo dài bao lâu?

Mua lại một lần có thể tạo sóng ngắn hạn, nhưng chỉ có mua lại bền vững mới tạo ra giá trị thực. 

Hãy chú ý đến cam kết dài hạn của dự án. Những chương trình như “mua lại bằng 35% doanh thu hàng tháng” (pump.fun) nghe có vẻ ổn định, nhưng phải xem họ có thực hiện đúng cam kết không.

Có thực sự giảm lượng cung không?

Đây là câu hỏi quan trọng nhất. Một số dự án “mua lại” nhưng không tiêu hủy, chỉ chuyển vào tài khoản khác. Những token thực sự bị tiêu hủy mới tạo ra khan hiếm thật sự. Hãy theo dõi địa chỉ mua lại trên blockchain để xem liệu số token đó sẽ được xử lý như thế nào.

Mua lại token chỉ là một công cụ, và giống như mọi công cụ khác, hiệu quả phụ thuộc vào cách sử dụng. Những dự án có doanh thu thực, cam kết minh bạch và thực hiện đúng hẹn sẽ có cơ hội tạo ra giá trị bền vững. Ngược lại, những chương trình thiếu căn cứ chỉ là cách “câu giờ” trước khi thị trường nhận ra sự thật.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng mua lại chỉ là một phần trong bức tranh lớn. Một dự án tốt cần có sản phẩm chất lượng, đội ngũ mạnh và thị trường tiềm năng. Mua lại có thể là một lợi thế nhưng không thể thay thế cho những yếu tố cơ bản này.