Launchpad Wars – Ai sẽ thống lĩnh cuộc đua memecoin?

1. Cuộc chiến bắt đầu

Thị trường Crypto từng diễn ra rất nhiều “cuộc chiến”, từ nhỏ đến lớn, trong rất nhiều xu hướng khác nhau. Điển hình như:

• Liquid Staking War: Nơi các dự án như Lido, Rocket Pool tung ra các chương trình để thu hút người dùng stake ETH vào nền tảng của mình.
• Liquid Restaking War: EigenLayer đã đặt nền móng cho cuộc chiến Restaking, nơi mà các giao thức như Kelp DAO, Renzo, Etherfi, StakeStone cạnh tranh để tung ra chương trình airdrop với  hứa hẹn về lượng point mà người dùng sẽ nhận được.
• Babylon War: Việc Babylon khai thác được cơ hội staking trên Bitcoin cũng đã mở ra cuộc chiến xung quanh giao thức này. Lần lượt các cái tên như Lombard Finance, Solv Protocol hay Lorenzo đã tham gia và tung ra các chương trình nhằm thu hút dòng tiền.

Bên cạnh các cuộc chiến lớn, các trận đánh nhỏ cũng xuất hiện ở một số giao thức:

• Cuộc chiến thị phần trên DEX của Arbitrum: Layer 2 này từng nổi lên với các cơ hội kiếm tiền xung quanh DeFi. Do đó, cuộc chiến tranh giành thị phần giữa Uniswap, Blancer, Camelot, Trader Joe… đã diễn ra vô cùng gay cấn. Ở những thời điểm nóng của hệ sinh thái Arbitrum, khối lượng giao dịch có thể lên tới hơn 200 triệu USD/ ngày.
• Curve War: Cuộc chiến này diễn ra giữa các giao thức lớn như Yearn Finance, Convex Finance khi các đơn vị này mong muốn có được quyền biểu quyết thông qua việc nắm giữ veCRV (nhận được khi khóa token CRV). Việc này đã đẩy TVL của Curve vượt qua con số 20 tỷ USD vào năm 2022. 

Ngoài phản ánh sự cạnh tranh khốc liệt, những cuộc chiến này còn cho thấy Crypto luôn là mảnh đất màu mỡ cho những ý tưởng và cơ hội mới. Và giờ đây, khi các narratives cũ dần bão hòa, một “mặt trận” mới đang nổi lên, thu hút sự chú ý của cả người dùng lẫn dự án: Launchpad Wars – cuộc chiến giữa các nền tảng hỗ trợ ra mắt token.

Vậy điều gì đã thổi bùng cuộc chiến này? Tại sao các dự án lại “đổ xô” vào ngách sản phẩm này? Cùng 5 Phút Crypto tìm hiểu nhé!

2. Vì sao Launchpad Wars bùng nổ?

2.1 Thành công vang dội của pump.fun

pump.fun – một dự án trên hệ sinh thái Solana – đã tiên phong mở đường cho trào lưu Launchpad với những thành tựu ấn tượng chỉ sau hơn một năm ra mắt:

• Ngày 02/01/2025, pump.fun ghi nhận 14 triệu USD doanh thu trong một ngày, đưa tổng doanh thu tích lũy lên 707 triệu USD.
• Nền tảng này thường xuyên lọt TOP giao thức có doanh thu cao, thậm chí vượt mặt các blockchain hàng đầu như Solana hay Ethereum. Đây là một thành tựu đáng kể khi pump.fun chỉ là một dự án nhỏ trên hệ sinh thái.

Thành công vượt trội của pump.fun đã chứng minh tiềm năng siêu lợi nhuận của mô hình Launchpad, tạo động lực mạnh mẽ cho hàng loạt dự án khác tham gia cuộc đua. Nhiều nền tảng thậm chí tận dụng chính nguồn doanh thu này để triển khai các chương trình khuyến khích, như airdrop hoặc ưu đãi, nhằm thu hút thêm người dùng.

2.2 Tâm lý đầu cơ và sức hút của Memecoin

Các nền tảng Launchpad đã tạo ra một “sòng bạc” mới, nơi Memecoin trở thành tâm điểm thu hút người dùng. Không như giao dịch futures đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, Memecoin trên các Launchpad mặc dù rủi ro nhưng lại rất dễ tiếp cận, bất cứ ai, cả người mới lẫn nhà đầu tư lâu năm, đều có thể dễ dàng mua Memecoin.

Điểm mấu chốt nằm ở tâm lý “làm giàu nhanh” của cộng đồng. Memecoin đánh trúng mong muốn kiếm lợi nhuận lớn trong thời gian ngắn, đặc biệt khi các nền tảng tận dụng các đợt bơm giá token để tạo sự phấn khích. Những biến động giá mạnh mẽ, dù rủi ro, lại kích thích dòng tiền đổ vào và thu hút thêm nhiều người dùng mới.

Chừng nào thị trường còn bị chi phối bởi tâm lý này, các Launchpad vẫn sẽ là mảnh đất màu mỡ để thu hút người tham gia.

3. Ai sẽ chiến thắng trong Launchpad Wars?

3.1 Yếu tố nào sẽ quyết định người chiến thắng?

Để tìm được người chiến thắng cho Launchpad Wars, ta cần phải phân tích đâu là yếu tố đưa các dự án này đến “đỉnh vinh quang”. 

Lợi nhuận: Động lực chính của cuộc chơi

Chúng ta phải thừa nhận rằng, phần lớn token được ra mắt trên các nền tảng Launchpad hiện tại đều là Memecoin và cực kì ít các dự án có sản phẩm phía sau. Và điều thu hút người dùng tham gia giao dịch đó là đường giá, sự tăng trưởng điên rồ. Vậy nên, nền tảng nào tạo ra được nhiều “sóng” hơn thì gần như sẽ nắm chắc phần thắng.

Hệ sinh thái (Chain): Dòng tiền và smart money

Một Launchpad thành công cần được xây dựng trên một hệ sinh thái có dòng tiền mạnh và sự hiện diện của “whales” hay “smart money”. Hiện tại, Ethereum và Solana là hai hệ sinh thái đáp ứng tốt tiêu chí này. Base cũng là cái tên đáng chú ý nhưng chưa quá nổi bật.

Nếu thích giao dịch Memecoin, bạn sẽ khó chấp nhận những trải nghiệm như sự ảm đạm, thiếu FOMO, hoặc dòng tiền và thanh khoản kém. Aptos, Sui, Sei hay Tron là những ví dụ điển hình cho lập luận trên. Khi Memecoin trên các chain này không quá thành công.

Về sự biến động, cơ hội và văn hóa kiếm tiền từ Memecoin thì Solana gần như đã bỏ xa tất cả các hệ sinh thái khác. Theo The Blockchain News, trong 90 ngày cuối năm 2024 (tháng 10-12/2024), Solana chiếm 94.9% tổng khối lượng giao dịch Memecoin, trong khi Ethereum chỉ đạt 3.4% và Base đạt 1.1%.

Điều này cho thấy rằng khi yếu tố lợi nhuận được truyền tải một cách mạnh mẽ, phần đông cộng đồng gần như bị che mờ và gạt bỏ hết yếu tố như phi tập trung, các narratives mang tính dài hạn khác hay thậm chí là rủi ro từ việc mất tiền để nhảy vào cuộc chơi đầu cơ.

Chia sẻ doanh thu: Động lực cho người tạo token

Mặc dù chain và khả năng tiếp cận người dùng được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, gần đây các dự án cũng đã thêm vào tính năng chia sẻ phí giao dịch cho người tạo coin, pump.fun là cái tên đi đầu cho cải tiến này. Việc này giúp cho các nền tảng launchpad có thể thu hút được nhiều người tham gia hơn, đặc biệt là những “người tạo game”.

Tuy vậy, đây gần như sẽ là yếu tố “bắt buộc” mà các nền tảng sau này triển khai, vậy nên, chúng ta sẽ không so sánh phí chia sẻ giữa các bên.

Giá trị thực sự: Chìa khóa cho sự phát triển bền vững

Dù lợi nhuận hiện đang chi phối cuộc chiến Launchpad, tuy nhiên, đây không phải con đường lâu dài. Các đợt FOMO hay “pump-dump” có thể tạo sức hút ngắn hạn, nhưng để tồn tại và phát triển bền vững hơn thì các dự án crypto cần tập trung vào việc tạo ra giá trị thực sự.

Trong tương lai, khi thị trường trưởng thành hơn, các dự án được ra mắt trên các nền tảng launchpad sẽ bắt đầu có những ứng dụng thực tiễn rõ ràng. Lúc đó, sự tiện lợi và cải tiến mà sản phẩm mang lại sẽ được đề cao, chứ không chỉ phụ thuộc vào bơm thổi như hiện nay.

Thay vì chỉ dựa vào quảng bá rầm rộ hay thổi phồng giá token, các Launchpad cần trở thành bệ phóng cho những dự án mang lại lợi ích lâu dài. Chỉ khi đó, họ mới có thể duy trì sức hút, xây dựng niềm tin từ cộng đồng, và khẳng định vị thế trong thị trường crypto đầy cạnh tranh.

3.2 Lợi thế của từng nền tảng

Sau khi nắm được các yếu tố thành công của một nền tảng, chúng ta hãy cùng so sánh đâu là dự án đang có được nhiều lợi thế nhất nhé! Trong bài viết này mình phần lớn sẽ phân tích các nền tảng trên Solana cũng như Base, nơi có phí rẻ, tốc độ giao dịch nhanh cùng lượng thanh khoản và whale lý tưởng để thúc đẩy xu hướng Memecoin.

Các mạng lưới khác thì không quá nổi bật, mặc dù Ethereum khá tiềm năng, tuy nhiên, phí giao dịch đắt đỏ là điều mình không đánh giá cao các dự án trên Layer 1 này.

Một số nền tảng launchpad nổi bật nhất hiện tại:

• pump.fun: Ứng cử viên cho ngôi vua hiện tại. Là nền tảng đặt nền móng cho launchpad wars và cũng là dự án tạo ra nhiều đồng Memecoin nổi bật trong chu kỳ này như GOAT, FWOG, PNUT, ACT, FARTCOIN, CHILLGUY… Đặc biệt, họ cực kì giàu với doanh thu hơn 700 triệu.
• believe.app: Nền tảng launchpad mới nổi nhờ xu hướng ICM – Các dự án kêu gọi vốn từ cộng đồng cho sản phẩm của mình. Ngoài ra believe còn nổi bật với cơ chế cho người dùng tạo coin trực tiếp trên nền tảng X. Đó là tất cả những gì believe.app có ở thời điểm hiện tại. 
• LaunchLab: Nền tảng launchpad được phát triển bởi Raydium tuy nhiên lại tương đối flop. Nếu như mỗi ngày pump.fun có hơn 25 nghìn token được tạo và trên 200 token đạt đủ bonding curve thì trên Launchlab con số này lần lượt chỉ là 3-5 nghìn token, với vỏn vẹn dưới 30 token đạt đủ thanh khoản.
• letsBonk.fun: Dự án được xây dựng bởi đội ngũ của Memecoin BONK. Nền tảng cũng đang thu hút được khá nhiều sự chú ý từ cộng đồng khi đã tạo ra được hơn 29 nghìn SOL doanh thu tích lũy (tính đến 20/5).
• Zora: Xuất phát điểm là một Layer 2 tập trung vào NFT, tuy nhiên hiện tại họ đã chuyển hướng sang thành nền tảng hỗ trợ người dùng launch coin cùng với cơ chế chia sẻ doanh thu. Về bản chất, Zora cũng chỉ là nền tảng đơn giản hóa việc tạo token, điểm mạnh duy nhất của họ là có sự hỗ trợ từ đội ngũ Base và đã có mặt trên App Store.
• Four.Meme: Đấy là chiến lược mà BSC học theo pump.fun bên Solana. Tuy nhiên, BSC hiện tại gần như bị lãng quên. Thêm vào đó là sự xuất hiện của Binance Alpha đã khiến cho Four.Meme dần bị quên lãng, nền tảng này gần như “sống” dựa vào hơi thở của CZ nên sẽ rất khó để cạnh tranh với các dự án ở những mạng lưới khác.

Hiện tại, để đánh giá đâu là nền tảng chiến thắng vẫn còn khá sớm. Tuy nhiên, dựa trên màn thể hiện gần đây thì pump.fun đang dành được lợi thế rất lớn:

• Tiềm lực tài chính: pump.fun rất giàu, doanh thu tích lũy đã đạt hơn 700 triệu USD, với số tiền đó, họ có thể dùng làm incentive, triển khai chương trình airdrop thành nhiều mùa, phát triển sản phẩm, mở rộng hệ sinh thái… 
• Sự ủng hộ từ người dùng: Các Memecoin nổi bật gần đây đều được ra mắt trên pump.fun. Điển hình với HOTMOM, HOUSE, MOONPIG, GORK… Nếu trong thời gian tới các Memecoin xịn tiếp tục được sinh sôi từ pump.fun thì đó là một tín hiệu củng cố thêm cho nền tảng này. Có lẽ, lợi thế đi đầu trong một khoảng thời gian tương đối dài đã giúp pump.fun tạo được một cộng đồng ủng hộ sản phẩm của mình.
• Đối thủ non trẻ: Nếu như believe.app chỉ được cộng đồng biết đến nhờ ICM, letsBonk.fun thì chưa có Memecoin nào thực sự tạo ra tiếng vang, Launch.lab lại đang cực kì hụt hơi còn Zora lại thiếu FOMO khi chưa có token nào trên nền tảng đạt vốn hóa 100 triệu USD thì pump.fun vẫn đang là nền tảng có được khối lượng giao dịch lẫn sự FOMO cần có của một Launchpad.

• Các yếu tố phụ: Trong tương lai, Alon (Co-Founder pump.fun) tiết lộ sẽ ra mắt thêm một số tính năng khác như nhắn tin, livestream v2… Điều này hứa hẹn sẽ tạo ra nhiều trải nghiệm tốt hơn cho người dùng.

Phía trên là nhận định của cá nhân mình về cuộc chiến giữa các nền tảng Launchpad hiện tại. Tuy nhiên, cơ hội đầu tư vào các nền tảng này còn khá hạn chế, chủ yếu xoay quanh việc đầu cơ vào memecoin.

Hiện chỉ có duy nhất pump.fun được đồn đoán đang có kế hoạch huy động 1 tỷ USD từ việc bán token với định giá dự án khoảng 4 tỷ USD.

Việc này chắc chắn sẽ đi kèm với sự kiện ra mắt token của pump.fun. Vậy đó có phải là cơ hội cho chúng ta?

Dưới đây là một số quan điểm của mình:

• Gọi vốn: pump.fun có doanh thu hơn 700 triệu USD nhưng vẫn huy động 1 tỷ USD để phát triển dự án? Điều này đặt ra câu hỏi: Tại sao một giao thức có doanh thu hàng đầu thị trường cần số vốn lớn như vậy? Hiện tại, chưa có thông tin rõ ràng về mục đích sử dụng vốn, khiến động thái này khó lý giải.
• Quan sát: Nếu có ý định đầu tư vào token PUMP, bạn cần phải xem ứng dụng của token với sản phẩm? Cách token PUMP đóng vai trò trong hệ sinh thái pump.fun. Có cơ chế chia sẻ doanh thu nào cho token holder không? Tóm lại, bạn cần quan sát cách mà token PUMP nhận được giá trị từ hệ sinh thái sản phẩm của pump.fun, nếu token chỉ dùng để quan trị hoặc trả phí thì chúng ta cần cẩn thận khi mua PUMP.

=> Hiện tại, thông tin về token PUMP và kế hoạch phát triển của pump.fun vẫn còn khá hạn chế. Thay vì vội vàng tham gia, bạn nên quan sát thêm, theo dõi các thông báo chính thức từ dự án và phân tích kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định. pump.fun là một đội ngũ ẩn danh, chúng ta không thể loại trừ trường hợp họ “hốt cú chót” sau đó rời khỏi thị trường.

4. Tổng kết

Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn góc nhìn tổng quan về cuộc cạnh tranh sôi nổi giữa các nền tảng Launchpad. Dù vậy, cần thừa nhận rằng phần lớn token được phát hành trên các nền tảng này hiện nay là memecoin, vốn chưa có giá trị thực tiễn hay tính ứng dụng rõ ràng.

Tuy nhiên, giao dịch memecoin đã trở thành một phần không thể thiếu của thị trường crypto, thu hút một nhóm nhà đầu tư nhất định, bằng chứng là các nền tảng chiếm được thị phần trong lĩnh vực này hiện tại đang ghi nhận doanh thu vượt trội so với rất nhiều dự án crypto khác.

Để các nền tảng này trở thành những dự án trụ cột của ngành trong tương lai hoặc ít nhất là bớt đi sự thao túng, tính bơm thổi như hiện tại thì các dự án được ra mắt trên các giao thức này phải tạo ra giá trị thật. Nó có thể thông qua tính năng hoặc giá trị sử dụng mà sản phẩm mang lại, từ đó, toàn bộ thị trường sẽ phát triển theo hướng tích cực hơn.