ONUS dùng thủ đoạn gì để lừa đảo hàng tỷ USD và 7 triệu người dùng?

52 công ty phục vụ cho thủ đoạn gì?

Vương Lê Vĩnh Nhân, hay còn gọi là Eric Vuong, sinh năm 1984, giữ cùng lúc nhiều vị trí then chốt trong hệ sinh thái. Nhân là Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đầu tư HVA (niêm yết trên sàn UpCom), Tổng Giám đốc Công ty CP Quản lý Tài sản Số, đồng sáng lập dự án stablecoin VNDC, và thành viên ban điều hành Vemanti Group, một công ty niêm yết trên thị trường OTC tại Mỹ.

Cơ quan điều tra phát hiện nhóm của Nhân đã lập tổng cộng 52 công ty cả trong và ngoài nước. Trên giấy tờ, mỗi công ty là pháp nhân độc lập, có đăng ký riêng, có người đại diện riêng. Thực chất tất cả đều chung một bộ máy điều hành do Nhân đứng đầu.

Theo 5 Phút Crypto tìm hiểu, hệ sinh thái các công ty của Nhân phục vụ cho 3 mục đích trong chuỗi thủ đoạn:

• Thứ nhất, tạo lớp vỏ uy tín quốc tế để dụ nhà đầu tư. Ở tầng trên cùng là Vemanti Group tại Mỹ, niêm yết trên thị trường OTC, sở hữu 100% cổ phần của Xplor Technology tại Singapore. Trong đó, Vemanti từng tuyên bố có kế hoạch lên NASDAQ. Với NĐT Việt Nam, những thông tin này tạo ra ấn tượng rằng ONUS là sản phẩm của một tập đoàn tài chính quốc tế, có niêm yết tại Mỹ, có pháp nhân Singapore. Nhưng bản thân Vemanti cũng thừa nhận “không có quyền truy cập trực tiếp vào hệ thống nền tảng”. Vemanti là cái bảng hiệu quốc tế, nhưng người vận hành thực sự ngồi ở Việt Nam.

• Thứ hai, tách rời quyền sở hữu danh nghĩa và quyền vận hành thực tế. Toàn bộ hoạt động của sàn ONUS do ONUS Labs Technology tại Việt Nam thực hiện, công ty do Trần Quang Chiến đứng tên sáng lập. Tên Nhân không xuất hiện trực tiếp trong cơ cấu cổ đông của ONUS Labs. Tương tự, HVA là công ty niêm yết đại chúng do Nhân làm Chủ tịch, nhưng HVA đầu tư vào ONUSChain và HanaGold dưới dạng “đầu tư tài chính“, tạo khoảng cách pháp lý giữa Nhân và hoạt động của sàn.

• Thứ ba, dòng tiền đi qua nhiều tầng pháp nhân sẽ khó truy vết hơn. Tiền từ NĐT Việt nạp vào ONUS, chuyển đổi qua VNDC, rồi chảy qua hệ thống các công ty ở nhiều quốc gia khác nhau. Cơ quan điều tra Việt Nam muốn truy vết phải phối hợp với cả Singapore và Mỹ. Đây là lý do mà 1 trong 8 bị can bị khởi tố riêng về tội “rửa tiền”.

Chi tiết cụ thể về vai trò từng công ty trong 52 công ty, cũng như dòng tiền chảy qua các tầng ra sao, chưa được cơ quan điều tra công bố. Những phân tích trên của 5 Phút Crypto dựa trên cấu trúc pháp nhân đã được báo chí ghi nhận, nhưng kết luận cuối cùng phải chờ kết quả điều tra.

Bên cạnh cấu trúc chính, HVA Group còn đầu tư 25 tỷ vào ONUSChain và khoảng 40 tỷ vào HanaGold. HanaGold là nền tảng “vàng kỹ thuật số” do Ngô Thị Thảo làm giám đốc, phát hành đồng HNG gắn với vàng. Trên lý thuyết là công ty độc lập, nhưng thực tế theo thỏa thuận chiến lược ký năm 2024 thì HanaGold là một phần trong hệ sinh thái tài chính số của HVA. Vì vậy, Ngô Thị Thảo cũng nằm trong danh sách bị can bị bắt cùng Nhân.

Tất cả tạo thành một hệ sinh thái khép kín mà 5phutcrypto.io sẽ làm rõ ở phần sau khi khi Nhân tự tạo coin, tự mở sàn giao dịch, tự phát hành stablecoin, rồi dùng mạng lưới công ty quốc tế để bao bọc mọi thứ bằng lớp vỏ hợp pháp.

ONUS lừa đảo bằng cách can thiệp giá cả

ONUS niêm yết hơn 600 loại tiền mã hoá, bao gồm các đồng lớn như BTC, ETH, SOL và hàng trăm altcoin khác. Rõ ràng Nhân không thể tự in ra Bitcoin hay Ethereum vì những đồng này đều có giá trị thật trên thị trường toàn cầu, và việc niêm yết chúng trên ONUS tạo ra cảm giác đây là một sàn giao dịch hợp pháp, chuyên nghiệp, không khác gì Binance hay OKX.

Nhưng điểm mấu chốt nằm ở VNDC, stablecoin do chính ONUS phát hành, neo giá 1:1 với VND. Phần lớn các sản phẩm sinh lời trên sàn như staking, gửi tiết kiệm, cho vay đều xoay quanh VNDC và các đồng coin nội bộ. VNDC là xương sống của cả hệ sinh thái, một đồng stablecoin mà nguồn cung hoàn toàn do nhóm điều hành kiểm soát.

Theo lời khai của Trần Quang Chiến, kỹ thuật viên quản trị sàn, hệ thống được thiết kế để nhóm điều hành có thể can thiệp trực tiếp vào giá. Họ tạo ra các giao dịch ảo, dựng cung cầu giả trên sàn, và điều chỉnh giá coin theo ý muốn. Lỗ hay lãi, do người giật dây quyết định.

Nghĩa là những gì hiển thị trên app ONUS như biểu đồ nến xanh đỏ hay khối lượng giao dịch 200-300 triệu USD mỗi ngày, thấy mọi thứ trông giống hệt một sàn giao dịch thật. Nhưng giá lên hay giá xuống không do thị trường quyết định, mà do Nhân và đội ngũ bấm nút.

Còn 3 đồng coin do nhóm Nhân tự tạo ra, gồm VNDC, ONUS và HNG, thì hoàn toàn nằm trong quyền kiểm soát của họ để có thể tạo ra nguồn cung, điều khiển giá và quảng bá bằng thông tin sai sự thật để kéo người mua vào. Ba đồng coin này mới là “mỏ vàng” thực sự của nhóm lừa đảo, còn hơn 600 coin lớn kia chỉ là tấm bình phong để ONUS trông giống một sàn giao dịch nghiêm túc.

Song song với việc thao túng giá, nhóm này quảng bá ONUS có 7 triệu người dùng toàn cầu, đạt 4 giấy phép hoạt động quốc tế, năng lực xử lý 300.000 giao dịch mỗi giây. Những con số rất hoành tráng, nhưng đến hiện tại vẫn chưa rõ là bao nhiêu phần trăm trong đó là thật.

Đọc thêm: Giải mã vụ Trove: Thủ đoạn trắng trợn – Dự án đến từ Việt Nam?

Cái bẫy dành cho người mới và người già

Theo 5 Phút Crypto, ONUS không nhắm vào dân crypto lâu năm. Đối tượng chính của họ là người mới, người chưa biết gì về crypto, thậm chí cả các cụ ông, cụ bà được người thân hoặc đại lý dụ vào chơi.

Mà với những người này, làm sao nhận ra được dấu hiệu bất thường? Một sàn tự phát hành stablecoin, bắt mọi giao dịch phải đi qua đồng coin của mình, staking pool hứa lãi suất farming lên tới hơn 100%/năm, gửi tiết kiệm không kỳ hạn 12%/năm, cho vay với lãi suất 24%/năm. Ngay cả người chơi lâu năm mà không để ý kỹ cũng chưa chắc nhận ra, huống chi người mới.

Họ chỉ thấy một ứng dụng có mặt trên cả App Store lẫn Google Play, 7 triệu người dùng. Hàng xóm khoe lãi, đồng nghiệp rủ chơi, group Facebook và Telegram tràn ngập hình ảnh trade thắng lớn từ mạng lưới đại lý.

ONUS còn có hệ thống hoa hồng giới thiệu để thu hút người dùng. Đặc biệt, với nhóm người lớn tuổi, chỉ cần con cháu hoặc hàng xóm giới thiệu, thêm vài hình ảnh lãi vài triệu mỗi ngày, là đủ để họ tin tưởng rót tiền vào.

Lớp vỏ bên ngoài của ONUS cũng che mắt rất tốt. Công ty đăng ký ở Singapore và có giấy phép Lithuania cấp ngày 25/4/2022. Vemanti niêm yết trên thị trường OTC Mỹ, từng tuyên bố sẽ lên NASDAQ.

Nhưng thực tế, giấy phép Lithuania là giấy phép đăng ký hoạt động tiền mã hoá tại Lithuania, không có nghĩa là sàn được giám sát hay bảo vệ bởi cơ quan quản lý nào. Còn cổ phiếu VMNT giao dịch trên thị trường OTC, một thị trường mà tiêu chuẩn niêm yết thấp hơn nhiều so với NASDAQ hay NYSE.

Tiền kẹt trên ONUS, phải làm gì và tránh gì?

Cơ quan công an đang kêu gọi người dùng có tiền kẹt trên ONUS liên hệ tới Bộ Công an tại số 10 Trần Kim Xuyến, phường Yên Hoà, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Chi tiết bạn có thể xem tại báo Công an Nhân dân.

Về phía HVA, công ty này thông báo rằng 80% tài sản đang nằm tại các công ty chứng khoán và quỹ, 20% còn lại bị phong toả tại hệ thống đối tác, và việc rút tiền không thể thực hiện do thiếu thiết bị OTP và nhân sự phê duyệt. Thông tin này chưa được cơ quan điều tra xác nhận, nên anh em hãy chờ thêm thông tin từ phía cơ quan công an nhé!

Và hãy đặc biệt cảnh giác với bẫy lừa đảo nở rộ ngay sau khi ONUS sập, hàng loạt group giả mạo mọc lên trên Telegram và Zalo, tự xưng là nhóm hỗ trợ, yêu cầu nạn nhân chuyển phí để được “lấy lại tiền”. Có nhóm còn giả danh công an, viện kiểm sát, yêu cầu cung cấp OTP hay mật khẩu.

Nhu cầu cấp thiết về khung pháp lý crypto

Vụ ONUS sẽ được xử lý theo pháp luật, sớm hay muộn cơ quan chức năng sẽ đưa ra bản án. Nhưng có một vấn đề lớn hơn mà vụ này phơi bày.

Thời điểm ONUS hoạt động, Việt Nam gần như chưa có khung pháp lý nào cho tiền mã hoá. Không có quy định rõ ràng, không có cơ quan giám sát chuyên trách, đầu tư tiền ảo không được pháp luật thừa nhận hay bảo hộ.

ONUS không phải vụ đầu tiên. Trước đó đã có BitConnect, iFan, và nhiều sàn khác từng quét sạch tiền của hàng nghìn nhà đầu tư Việt. Mô hình lặp đi lặp lại luôn giống nhau. Tạo ra một hệ sinh thái trông thật hoành tráng, dùng cấu trúc công ty phức tạp để che đậy bản chất, hứa lợi nhuận phi thực tế, rồi khi bể thì nhà đầu tư vẫn luôn là bên chịu thiệt nhất.

Nhưng bây giờ mọi thứ đang thay đổi. Chính phủ đã bắt đầu xây dựng khung pháp lý cho tài sản số, và đó là tín hiệu tốt. Bởi vì chỉ khi có luật chơi rõ ràng, những mô hình như ONUS mới khó lòng tồn tại được lâu đến vậy.

Đọc thêm: DRK coin và Kao Vân thủ đoạn cỡ nào để lừa đảo 2.000 tỷ đồng?