Phố Wall đóng gói crypto như thế nào để kiếm hàng tỷ USD?

1. TradFi kiếm tiền như thế nào trong Crypto?

Trong suốt giai đoạn 2015 – 2023, các tổ chức tài chính truyền thống (TradFi) hầu như chỉ đứng ngoài quan sát thị trường Crypto: Một số ngân hàng lớn thử nghiệm blockchain nội bộ, vài quỹ đầu cơ rón rén mua Bitcoin qua OTC, trong khi phần lớn phố Wall vẫn coi đây là sân chơi đầu cơ của giới công nghệ. 

Nhưng thái độ đó đã thay đổi từ năm 2024 khi ông Donald Trump cam kết biến nước Mỹ trở thành thủ đô crypto của thế giới để thu hút sự ủng hộ từ cử tri trẻ. Kể từ đó, các tổ chức tài chính lớn thế giới đã tham gia và tạo ra các hệ thống có giá trị hàng tỷ USD, khiến hầu hết chúng ta đều vui mừng vì nghĩ rằng dòng tiền lớn từ TradFi đang chảy vào thị trường Crypto để đẩy mạnh danh mục tài sản mà họ đang nắm giữ.

Ba cái tên tiêu biểu nhất cho xu hướng này là Tether/Circle (stablecoin), các quỹ Spot Bitcoin ETF và Cantor Fitzgerald cùng gia đình Trump.

• Tether đạt lợi nhuận ròng hơn 10 tỷ USD trong năm 2025, chủ yếu nhờ nắm giữ 141 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ.

• Các quỹ Spot Bitcoin ETF tại Mỹ thì đang quản lý gần 1,28 triệu BTC, tương đương khoảng 85,5 tỷ USD, và thu về ước tính 320 triệu USD phí quản lý mỗi năm.

• Cantor Fitzgerald cũng đang lưu ký khoảng 99% danh mục trái phiếu của Tether, nắm 5% cổ phần Tether Holdings và còn triển khai chương trình cho vay thế chấp bằng Bitcoin trị giá 2 tỷ USD.

• Riêng gia đìnhTrump được cho đã kiếm hơn 1,4 tỷ USD từ các hoạt động liên quan đến crypto.

2. Phố Wall đóng gói crypto như thế nào để kiếm hàng tỷ USD?

Nhiều nhà đầu tư crypto từng rất hưng phấn khi thấy các tổ chức TradFi ôm hàng tỷ USD đổ vào thị trường. Kỳ vọng là dòng tiền lớn sẽ kéo cả thị trường đi lên. Và thực tế là dòng tiền tổ chức có đổ vào thật, nhưng phần lớn nó chảy vào những kênh mà TradFi kiểm soát được, thay vì lan tỏa ra toàn bộ hệ sinh thái crypto.

• Stablecoin: Khi bạn gửi tiền ở ngân hàng, dù ít dù nhiều vẫn nhận được lãi suất. Nhưng nắm giữ USDT hay USDC thì không được đồng lãi nào. Trong khi đó, Tether và Circle dùng tài sản dự trữ phía sau stablecoin để mua Trái phiếu Chính phủ Mỹ, thu về hàng tỷ USD lợi nhuận mỗi năm. Nói cách khác, người dùng đang gián tiếp cho các tổ chức này mượn tiền mà không nhận lại gì.
• Đóng gói Crypto để thu phí: Các quỹ này đóng gói Bitcoin thành sản phẩm tài chính truyền thống rồi bán cho nhà đầu tư để thu phí quản lý. Cách làm này giúp dòng tiền TradFi tiếp cận được Bitcoin, nhưng đồng thời cũng vô hiệu hóa tính onchain của hàng trăm tỷ USD. Số Bitcoin đó nằm trong kho lưu ký của Coinbase, không tham gia vào bất kỳ hoạt động DeFi nào.
• Kinh doanh dựa trên sức ảnh hưởng cá nhân: Những hoạt động kinh doanh bằng cách lợi dụng hình ảnh cá nhân như memecoin của ông Trump là một cách hút máu trắng trợn mà không tạo được lợi ích gì giúp phát triển lĩnh vực Crypto.

Tuy vậy, nếu nhìn công bằng thì TradFi cũng mang lại những lợi ích thực sự. Chính sự tham gia của họ đã giúp crypto trở nên chính thống hơn trong mắt giới đầu tư toàn cầu:

• Đưa Crypto trở nên chính thống hơn, giúp định hình đây là một loại tài sản mới.
• Dòng tiền lớn đổ vào giúp ổn định tính thanh khoản của tài sản. Bitcoin và Ethereum là 2 ví dụ khi chúng được niêm yết Spot ETF trên sàn chứng khoán Mỹ.
• Stablecoin mà các tổ chức TradFi như Tether và Circle phát hành có độ uy tín cao, tạo ra hệ thống giao dịch an toàn mà chúng ta đang sử dụng.
• Không phải tổ chức TradFi nào cũng hút máu, một số công ty lớn rót vốn vào xây dựng cơ sở hạ tầng cho Crypto như quỹ Apollo đầu tư vào blockchain chuyên lĩnh vực RWA – Plume, Stripe xây dựng nền tảng thanh toán Tempo,…

3. TradFi đang lấn sang những lĩnh vực Crypto nào?

Sau khi đã thiết lập chỗ đứng với stablecoin và ETF, các tổ chức TradFi bắt đầu nhắm tới những mảng sâu hơn trong hệ sinh thái crypto. Hai lĩnh vực nổi bật nhất hiện tại là cho vay thế chấp và stablecoin do ngân hàng phát hành.

3.1. Cho vay thế chấp bằng Crypto

Aave, Compound, MakerDAO đã cung cấp dịch vụ vay thế chấp bằng Crypto từ nhiều năm trước. Dịch vụ này được thực hiện onchain, không cần KYC và lãi suất do thị trường quyết định. 

Tuy nhiên, một số ngân hàng truyền thống như JPMorgan đang rục rịch triển khai chương trình tương tự nhưng được thực hiện hoàn toàn offchain (bên ngoài blockchain): khách hàng tổ chức dùng Bitcoin và Ethereum làm tài sản thế chấp để vay từ JPMorgan, với bên lưu ký thứ ba nắm giữ tài sản thế chấp.

Về bản chất, họ không xây gì mới, họ lấy mô hình DeFi lending, loại bỏ phần phi tập trung, đặt trung gian là ngân hàng vào giữa, rồi phục vụ phân khúc khách hàng tổ chức mà DeFi chưa tiếp cận được do vấn đề pháp lý. Dòng phí tín dụng và nguồn thanh khoản đáng lẽ thuộc về DeFi, sắp tới có thể chuyển dịch sang TradFi với lợi thế về thương hiệu và pháp lý.

3.2. Stablecoin ngân hàng

Stablecoin là mảng sinh lời cực kỳ hấp dẫn. Tether kiếm hơn 10 tỷ USD lợi nhuận trong năm 2025 chỉ từ việc nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ phía sau USDT. Con số đó khiến bất kỳ ngân hàng nào cũng muốn tham gia.

Hiện tại, một nhóm ngân hàng lớn gồm JPMorgan Chase, Bank of America, Citi, Wells Fargo và PNC đang nghiên cứu phát hành một stablecoin chung thông qua Early Warning Services, công ty fintech đứng sau hệ thống thanh toán Zelle tại Mỹ. Lý do rất rõ ràng. Nếu ngân hàng tự phát hành stablecoin, họ sẽ kiểm soát được toàn bộ chuỗi giá trị, từ phát hành, lưu ký tài sản dự trữ cho đến thu lãi suất, thay vì để Tether và Circle hưởng trọn.

Tuy nhiên, mô hình này không khác gì USDT hay USDC khi ngân hàng phát hành stablecoin, người dùng gửi tiền vào, ngân hàng giữ toàn bộ lãi suất sinh ra từ tài sản dự trữ. Điểm khác biệt duy nhất là họ có giấy phép ngân hàng, nhưng điều này không tạo ra giá trị mới cho hệ sinh thái Crypto, chỉ tạo ra đối thủ cạnh tranh có ưu thế pháp lý hơn so với Tether và Circle.

Cả hai mảng trên đều cho thấy một điểm chung là TradFi tham gia crypto không phải để phát triển hệ sinh thái phi tập trung, mà để đưa tài sản crypto vào khuôn khổ tài chính truyền thống mà họ kiểm soát. Điều này đặt ra bài toán cho giới crypto, làm thế nào để công nghệ và giao thức onchain vẫn giữ được vai trò cốt lõi thay vì bị thay thế bởi các phiên bản offchain do ngân hàng vận hành.

4. Crypto cần hành động như thế nào?

Có một sự thật mà giới crypto cần thừa nhận là việc thay thế hoàn toàn TradFi là điều gần như không thể. Không một quốc gia nào muốn hệ thống tài chính của mình vận hành trên một nền tảng nằm ngoài tầm kiểm soát. Vấn đề thực sự nằm ở chỗ làm sao để hệ sinh thái onchain không bị thu hẹp dần, trong khi TradFi ngày càng khai thác nhiều hơn từ lớp tài sản crypto.

• Xây định chế, không chỉ xây giao thức: Aave, Uniswap hay MakerDAO là những giao thức rất tốt về mặt kỹ thuật, nhưng không một dự án nào có thể ngồi vào bàn đàm phán với các quỹ quản lý tài sản hoặc hưu trí. Còn JPMorgan dù không có cơ sở hạ tầng blockchain nhưng có thể lấy phần lớn thị phần trong mảng cho vay bằng Crypto nhờ vào thương hiệu, pháp nhân và kênh phân phối tạo lợi thế trên bàn đàm phán. Định chế chính là thứ quan trọng nhất mà Crypto cần có để có thể cạnh tranh với TradFi.
• Cạnh tranh trực tiếp ở tầng thanh toán: Solana Pay xử lý giao dịch trong 400 mili-giây với chi phí gần như bằng không, Base Pay của Coinbase thu phí người bán chỉ 1%, thấp hơn 2 – 3 lần so với Visa. Lợi thế về chi phí và tốc độ của Crypto là rõ ràng, nhưng nhiêu đó không đủ để thuyết phục người dùng chuyển sang sử dụng, cái họ cần là được bảo vệ khi xảy ra gian lận hoặc tranh chấp, điều mà hệ thống thanh toán hiện nay đang làm được. Đây là bài toán cần giải quyết để Crypto có thể cạnh tranh với hệ thống thanh toán truyền thống.
• Tích hợp sâu hơn thay vì đối đầu: Cách tiếp cận khôn ngoan hơn là làm sao để các giải pháp onchain trở thành một phần không thể thiếu trong sản phẩm của TradFi, thay vì bị thay thế bởi phiên bản offchain. Ví dụ, thay vì để JPMorgan xây hệ thống cho vay riêng hoàn toàn bên ngoài blockchain, các giao thức DeFi có thể phát triển những lớp tuân thủ (compliance layer) để khách hàng tổ chức sử dụng trực tiếp trên hạ tầng onchain.
• Sức ép từ phía vận động hành lang (lobby) cũng quan trọng không kém. Nếu luật chơi được viết ra mà chỉ có TradFi ngồi ở bàn, thì luật chơi đương nhiên sẽ nghiêng về phía họ. Coinbase, a16z và nhiều tổ chức crypto lớn đã tăng cường vận động chính sách tại Washington, nhưng phần lớn các dự án DeFi vẫn chưa có tiếng nói đáng kể trong quá trình này.

Theo bạn thì liệu crypto có tìm được cách tồn tại cùng họ mà vẫn giữ được bản sắc phi tập trung, hay cuối cùng sẽ trở thành lớp tài sản nền để phố Wall đóng gói và bán lại? Anh em có góc nhìn nào thì chia sẻ với 5phutcrypto.io nhé!