1. Altcoin mất dần sự chú ý
Có một chỉ số mà rất ít người để ý nhưng lại phản ánh chính xác nhất thực trạng thị trường hiện tại: Advanced Decline Index (ADI) của TOP 100 đồng crypto. Chỉ số này hoạt động khá đơn giản – mỗi ngày đếm xem có bao nhiêu đồng tăng, bao nhiêu đồng giảm, rồi lấy số tăng trừ số giảm.
Kết quả cho thấy một sự thật phũ phàng: từ năm 2021 đến nay, ADI liên tục tạo đỉnh thấp hơn, nghĩa là số lượng altcoin giảm giá luôn nhiều hơn số tăng giá, ngay cả khi tổng vốn hóa thị trường vẫn tăng.
Thay vì mọi thứ cùng tăng như chu kỳ trước, mùa này bạn chỉ thấy dòng vốn luân chuyển qua lại giữa các lĩnh vực, chúng đến và đi rất nhanh. Tuần này Memecoin tăng nóng, tuần sau AI lên ngôi, rồi đến DePIN, rồi RWA. Nhưng sau mỗi đợt pump ngắn ngủi, thanh khoản lại quay về với Bitcoin và Ethereum.
Bên cạnh đó, các tổ chức lớn vẫn chủ yếu quan tâm đến Bitcoin, xem nó như công cụ phòng ngừa lạm phát và rủi ro địa chính trị. Còn Altcoins? Chúng vẫn chưa thể đưa ra được ứng dụng đủ hấp dẫn để thu hút dòng vốn tổ chức nghiêm túc.
2. Nguyên nhân chu kỳ crypto 2025 khắc nghiệt hơn
Thanh khoản không đủ
Để hiểu rõ sự khác biệt, hãy so sánh hai chu kỳ. Năm 2020-2021, ADI tăng đều đặn, gần như mọi altcoin đều có phần trong cuộc chơi. Bạn mua gì cũng lãi, từ những đồng top 10 cho đến những đồng không ai biết tên. Mọi người đều cảm thấy mình là thiên tài đầu tư crypto, đây là kết quả của thời kỳ mà lãi suất gần bằng 0 và các ngân hàng trung ương in tiền ồ ạt.
Nhưng đến năm 2025, bối cảnh kinh tế vĩ mô đã gần như hoàn toàn ngược lại. Vốn hóa thị trường crypto đạt 3,7 nghìn tỷ USD chỉ hơn 1 nghìn tỷ USD của đỉnh chu kỳ 2021, trong khi đó lại có đến 37 triệu coin, tăng hơn 10 lần năm 2021.
Dù cho vốn hóa Total3 (tổng vốn hóa trừ Bitcoin và Ethereum) có thể vẫn tăng, nhưng hãy tự hỏi: ai sẽ mua hết đống token này? Trừ khi có làn sóng retail hoặc tổ chức mới ồ ạt vào thị trường, không thì chỉ có tiền từ người chơi cũ luân chuyển qua lại, sức cạnh tranh sẽ cao hơn.
Cơn ác mộng unlock
Vấn đề còn tệ hơn với mô hình “low float, high FDV” trong 1-2 năm gần đây. Các dự án này ra mắt với định giá cực cao, airdrop rộng rãi, nhưng chỉ có một lượng nhỏ token lưu thông. Phần lớn token nằm trong tay VC và team, chờ ngày unlock để bán.
Do đó, năm 2025 đã được dự báo sẽ chứng kiến làn sóng mở khóa token khủng khiếp từ các dự án niêm yết với mô hình “low float, high FDV” trong năm 2023 và 2024. Hàng tỷ USD giá trị token sẽ được giải phóng, tạo áp lực bán liên tục lên thị trường.
Ví dụ điển hình nhất là dự án Worldcoin (WLD), dự án được ra mắt với định giá khoảng 20 tỷ USD và hiện dự án đang mở khóa cho Team và các quỹ đầu tư cho đến tháng 7/2028 mới mở hết. Kết quả là nhìn vào chart hiện tại của WLD chúng ta có thể thấy 1 chiều đi xuống và chưa có tín hiệu hồi phục.
TradFi đã tham gia, nhưng không chọn altcoin
Trong năm 2025, làn sóng các tổ chức TradFi (tài chính truyền thống) tham gia crypto đã rất mạnh mẽ, nhưng họ không chọn altcoin.
Vì thị trường Altcoin hiện tại đang có:
- Quá nhiều token mà không ai cần.
- Công nghệ dư thừa, không giải quyết vấn đề thực tế.
- Các dự án chưa tìm được khách hàng thực sự muốn dùng sản phẩm của họ
- Airdrop token bị bán ngay lập tức để đổi lấy stablecoin.
- Use case của các token hầu như không có và không kích thích được người dùng nắm giữ.
Chính vì thế để đánh giá được 1 dự án Altcoin có tiềm năng hay không thì cần xem xét các yếu tố sau:
- Có người dùng thật không?
- Có doanh thu thật không?
- Có nhu cầu thực sự không?
- Có giải quyết được vấn đề thực tế của người dùng không?
Những dự án không đáp ứng được các tiêu chí này sẽ dần bị đào thải, giống như hàng nghìn công ty dot-com đã biến mất sau bong bóng năm 2000. Sự thật phũ phàng này đã được 5 Phút Crypto làm rõ trong bài viết 99% token bạn đang nắm giữ sẽ biến mất khi bear market đến.
Khi cả Market Maker cũng không an toàn
Sự kiện thanh lý hàng chục tỷ USD ngày 11/10 không chỉ làm trader mất tiền mà nhiều tin đồn còn cho rằng nó đánh sập cả những Market Maker (MM) lớn nhất thế giới, điển hình như Wintermute.
Lý do là vì Binance kích hoạt ADL (tự động đóng vị thế) ở mức giá vô lý, khiến Wintermute và nhiều MM khác lỗ nặng khi bị đóng short giá cao trong khi thị trường đang sập, do đó họ không kịp mở lại vị thế và vẫn đang hold spot trong trạng thái âm.
Hậu quả là MM phải bán tháo spot và rút thanh khoản, khiến order book trở nên mỏng hơn, một số token thậm chí rơi về gần 0. Đến nay Wintermute vẫn chưa được Binance bồi thường, cho thấy vụ việc chưa được giải quyết và thanh khoản thị trường sẽ còn khan hiếm trong thời gian dài. Khi cả những người tạo thanh khoản chuyên nghiệp cũng phải dính đòn, thì altcoin càng trở nên yếu ớt và dễ bị thao túng hơn bao giờ hết.
3. Cách sống sót qua chu kỳ crypto 2025 đầy khắc nghiệt?
Sau khi đã hiểu rõ thực trạng và nguyên nhân, câu hỏi đặt ra là: làm sao để sống sót và phát triển trong chu kỳ khắc nghiệt này? Câu trả lời không nằm ở việc than vãn hay hy vọng thị trường quay lại như cũ, mà là thích nghi với luật chơi mới.
- Hãy nhìn lại danh mục ngay bây giờ: Phần lớn vốn của bạn (60-80%) nên dành cho việc đầu tư (BTC, ETH,…). Phần còn lại dành cho những altcoin được chọn lọc kỹ càng. Nếu bạn vẫn muốn đầu cơ hoặc FOMO theo trend thì có thể trích ra từ 5-10% để tham gia, nhưng phải biết rõ mình đang làm gì. Nếu phát hiện token mình đang giữ thiếu use case thực tế – đừng tự lừa dối bản thân rằng đó là đầu tư dài hạn. Hãy gọi đúng tên: đó chỉ là đầu cơ ngắn hạn. Và khi đã biết mình đang đầu cơ, bạn cần có chiến lược chốt lời hoặc cắt lỗ rõ ràng thay vì ôm mãi với hy vọng mơ hồ.
- Cải thiện kiến thức: Hãy tập trung phát triển điểm mạnh của bạn, có thể là phân tích cơ bản, trading, viết content trên X hay xây dựng mối quan hệ,…và biến nó thành lợi thế cạnh tranh. Ngành Crypto luôn rộng mở cho cả người mới lẫn người có kinh nghiệm, chỉ cần bạn nghiêm túc với nó.
- Chuẩn bị tư duy đúng đắn: Nhiều người chỉ mải mê theo kèo nhưng lại quên mất rằng 80% quyết định đầu tư bị chi phối bởi cảm xúc. Khi Bitcoin giảm 30% trong một tuần, bạn sẽ hoảng loạn bán tháo hay bình tĩnh đánh giá tình hình? Khi thấy người khác khoe lời x10, bạn có đủ tỉnh táo để không FOMO mua đỉnh? Đây chính là lúc tư duy đúng đắn quyết định việc bạn sống sót hay ra về tay trắng.
- Nhìn xa hơn chu kỳ hiện tại: Crypto không chết mà chỉ đang trưởng thành và những khó khăn hiện tại là giai đoạn thanh lọc cần thiết. Các ông lớn vẫn đang tìm kiếm cơ hội đầu tư trong thị trường nhưng với tiêu chuẩn cao hơn nhiều và không ồ ạt như những mùa trước. Do đó vẫn còn động lực cho ngành phát triển xa hơn.
Tóm lại, không loại trừ giai đoạn khó khăn này có thể sẽ kéo dài trong nhiều tháng thậm chí là 1-2 năm tới. Vì thế bạn nên dành thời gian để nâng cấp bản thân thay vì FOMO vào mọi trend và bảo toàn vốn quan trọng hơn tìm kiếm lợi nhuận trong ngắn hạn.
Những giai đoạn khó khăn này tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững. Người chiến thắng không phải người may mắn nhất, mà là người kiên nhẫn nhất, thích nghi tốt nhất và vẫn phát triển tốt trong những giai đoạn khó khăn nhất của thị trường.
