1. Cuộc đua gom vàng toàn cầu
Các ngân hàng trung ương toàn cầu đã gom trung bình hơn 1000 tấn vàng kể từ năm 2022 và dự kiến năm 2025 cũng không ngoại lệ. Đây là làn sóng tích trữ vàng lớn nhất kể từ khi hệ thống Bretton Woods sụp đổ năm 1971. Từ Trung Quốc, Ấn Độ, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ đều đẩy mạnh dự trữ, như thể đang âm thầm chuẩn bị cho một cú sốc tiền tệ toàn cầu.
Giữa cuộc đua của các quốc gia, một cái tên bất ngờ xuất hiện với tốc độ gom vàng không kém cạnh là Tether, công ty đứng sau stablecoin lớn nhất thế giới USDT. Đến tháng 9/2025, Tether đã nắm giữ hơn 12,9 tỷ USD vàng vật chất – Vượt qua nhiều quốc gia như Úc, Séc, Đan Mạch, đưa Tether lọt vào top 30 thực thể nắm giữ vàng lớn nhất hành tinh.
5 Phút Crypto thống kê về tốc độ thu gom, Tether đứng thứ 3 thế giới với hơn 1 tấn vàng mỗi tuần, chỉ sau Kazakhstan và Brazil.
Ngoài vàng, từ tháng 5/2023, Tether cam kết phân bổ đến 15% lợi nhuận hoạt động ròng để mua Bitcoin định kỳ. Hiện công ty đang nắm giữ khoảng 87.475 BTC ~ gần 8 tỷ USD theo báo cáo gần nhất. Tether cũng đầu tư hơn 2 tỷ USD vào năng lượng và hoạt động đào Bitcoin, với mục tiêu trở thành công ty khai thác BTC lớn nhất thế giới vào cuối 2025.
Tuy nhiên, tại sao một công ty chuyên phát hành stablecoin neo với USD lại đổ hàng tỷ đô vào vàng và Bitcoin?
2. Vì sao Tether đổ hàng tỷ đô thu gom vàng và Bitcoin?
Hai năm qua, Tether kiếm tiền như nước nhờ nguồn lãi suất 4-5%/năm từ hơn 135 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ trong kho dự trữ. Nguồn thu này đưa lợi nhuận ước tính năm 2025 của Tether lên tới 15 tỷ USD. Con số khiến nhiều công ty Fortune 500 phải ghen tị.
Tuy nhiên, CEO Paolo Ardoino không xem lợi suất từ trái phiếu là nguồn thu bền vững. Lãi suất cao là sản phẩm của chu kỳ thắt chặt tiền tệ, khi Fed quay đầu cắt lãi suất thì nguồn thu này sẽ cạn dần. Ngược lại, nợ công Mỹ đã vượt 38 nghìn tỷ USD và tiếp tục phình to mỗi ngày.
Chính vì thế, Ardoino nhiều lần nhấn mạnh rằng thế giới đang bước vào giai đoạn “ngày càng tối tăm hơn”, nơi niềm tin vào tiền giấy đang dần lung lay. Và Tether không thể mãi dựa vào hệ thống USD.
“Khi thế giới ngày càng tối tăm hơn, Tether sẽ tiếp tục đầu tư một phần lợi nhuận vào các tài sản bền vững như Bitcoin, vàng và bất động sản.
Chiến lược này còn được gọi là “debasement trade” – xu hướng chuyển dịch tài sản từ nợ chính phủ và tiền pháp định sang các tài sản khan hiếm như vàng hay Bitcoin, bởi lo ngại về lạm phát và sự mất giá tiền tệ trong dài hạn. Minh chứng gần nhất là kể từ khi Fed bắt đầu in tiền sau đại dịch Covid-19, sức mua của đồng USD đã giảm hơn 20%. Trong khi đó, vàng và Bitcoin đều tăng giá mạnh mẽ.
Tuy nhiên, động lực sâu xa hơn còn nằm ở khía cạnh khác. Khi USDT đạt quy mô hơn 135 tỷ USD tương đương GDP của Hungary – Tether nhận ra một nguy cơ lớn: họ đang ngồi trên ngọn núi tiền khổng lồ, nhưng ngọn núi đó được xây hoàn toàn trên nền tảng của người khác.
Hãy tưởng tượng một ngày nào đó, Mỹ quyết định gây áp lực với Tether, đóng băng tài sản hoặc toàn bộ hệ thống USD gặp rủi ro do khủng hoảng nợ công. Nếu chỉ dựa vào trái phiếu kho bạc và tiền gửi ngân hàng, Tether sẽ hoàn toàn bị động, không khác gì một con tin trong tay hệ thống tài chính truyền thống.
Đây chính là lý do họ chọn vàng và Bitcoin – 2 loại tài sản họ có thể nắm toàn quyền kiểm soát.
- Với vàng, Tether tự lưu trữ trong kho riêng tại Thụy Sĩ và Singapore, không thuộc hệ thống tài chính nào.
- Với Bitcoin, họ nắm giữ private key – chìa khóa để kiểm soát hoàn toàn tài sản mà không cần thông qua ngân hàng hay bất kỳ trung gian nào.
Điểm đặc biệt trong chiến lược của Tether là họ không cực đoan bài trừ cái cũ, cũng không mù quáng tin vào cái mới. Họ chọn nắm giữ cả ba lớp tài sản cốt lõi, tạo thành thế kiềng ba chân vững chãi:
- USD (135 tỷ USD trái phiếu) đại diện cho thanh khoản tức thời và lợi nhuận ngắn hạn. Đây là máy in tiền của Tether khi lãi suất neo cao, ngược lại khi lãi suất thấp, trái phiếu vẫn có tính thanh khoản đủ để Tether chốt lời khi giá trái phiếu tăng và chuyển đổi linh hoạt sang các tài sản khác.
- Bitcoin (87.475 BTC ~ Gần 8 tỷ USD), đại diện cho lớp tài sản tăng trưởng. Và chỉ riêng năm 2024, Bitcoin đã mang về cho Tether 5 tỷ USD lợi nhuận chưa thực hiện.
- Vàng (48,3 tấn + quyền khai thác mỏ vàng) đại diện cho sự độc lập thực sự. Đây là tài sản không ai có thể in thêm, không ai có thể đóng băng, không phụ thuộc vào quyết định của bất kỳ chính phủ nào. Khi mọi thứ khác gặp vấn đề, vàng vẫn có thể giữ nguyên giá trị.
Ba trụ cột này bổ trợ cho nhau. Khi thị trường crypto sụt giảm, vàng và trái phiếu đỡ đà. Khi USD mất giá do lạm phát, Bitcoin và vàng có thể tăng để bù lại. Không có tài sản nào hoàn hảo trong mọi tình huống, nhưng kết hợp cả ba lại có thể tạo ra một hệ thống dự trữ bền vững qua mọi chu kỳ kinh tế.
3. Ba tầng vàng: Từ lòng đất đến blockchain
Không chỉ nắm giữ vàng đơn thuần, Tether đang xây một kim tự tháp vàng với 3 tầng liên kết chặt chẽ với nhau. Kế hoạch này giúp họ có thể tiếp tục gom vàng và đầu tư mà không cần bán đi bất kỳ một gram nào – hoàn toàn khác biệt so với mọi tổ chức truyền thống.
Tầng 1: Vàng trong lòng đất – Kiểm soát từ nguồn gốc
Tether không muốn phụ thuộc vào các nhà buôn vàng, họ muốn nắm đằng chuôi. Tháng 6/2025, Tether đã rót hàng trăm triệu USD vào Elemental Altus Royalties, một công ty niêm yết tại Canada chuyên về quyền khai thác và phân chia lợi nhuận từ các mỏ vàng toàn cầu.
Nghĩa là khi vàng được đào từ lòng đất, Tether sẽ nhận phần lợi nhuận tương ứng mà không cần thông qua bất kỳ đơn vị trung gian nào. Cách làm này giúp Tether đảm bảo nguồn cung trong tương lai ngay từ gốc, không phụ thuộc mua vàng từ trung gian.
Ngoài ra, Financial Times cho biết Tether còn âm thầm tiếp cận nhiều doanh nghiệp trong ngành vàng, dù chưa công bố các thỏa thuận chi tiết.
Tầng 2: Vàng vật chất – Tự lưu trữ, tự kiểm soát
“Chúng tôi có hầm riêng và tôi tin đây là nơi an toàn nhất thế giới.” – Paolo Ardoino.
Với 48,3 tấn vàng trị giá 3,87 tỷ USD nằm trong các kho vàng riêng của Tether tại Thụy Sĩ, và họ đang xây thêm kho thứ hai ở Singapore để phục vụ thị trường châu Á.
Lượng vàng này hoạt động như một lớp giáp bảo vệ cho Tether. Hãy thử nghĩ kịch bản xấu nhất: Bitcoin sụt giảm 50%, trái phiếu chính phủ Mỹ mất thanh khoản do khủng hoảng nợ công, hoặc cơ quan quản lý Mỹ ra lệnh đóng băng tài sản của Tether. Trong khi mọi thứ khác có thể gặp rắc rối, vàng vật chất vẫn nằm yên trong két do chính Tether quản lý, vẫn bảo toàn giá trị, không ai có thể tịch thu hay đóng băng.
Tầng 3: Vàng số hóa – Đưa lên blockchain
Đây là tầng tạo ra sự khác biệt lớn nhất. Tether đã phát hành Tether Gold (XAUT), mỗi token tương ứng với một ounce vàng thật đạt tiêu chuẩn cao nhất của Hiệp hội Thị trường Vàng Bạc London (LBMA). Với vốn hóa vượt 2,1 tỷ USD, XAUT là sản phẩm vàng token hóa lớn nhất thế giới.
Tại sao người ta lại chọn mua vàng token thay vì vàng truyền thống? Lý do vì vàng token hóa có thể được giao dịch trong vài phút thay vì phải đến tiệm vàng, phí thấp hơn, không lo vàng giả vì được bảo đảm bởi lượng dự trữ vàng thật trong kho.
Nhưng điểm mấu chốt nằm ở nền tảng Alloy by Tether ra mắt tháng 6/2024. Alloy cho phép dùng XAUT làm tài sản thế chấp để tạo ra aUSDT – một loại stablecoin neo USD. Bạn đặt cọc 100 USD giá trị vàng, có thể tạo ra khoảng 75 USD giá trị aUSDT. Như vậy, bạn vẫn sở hữu vàng, vẫn hưởng lợi khi vàng tăng giá, nhưng đồng thời có thanh khoản để chi tiêu hoặc đầu tư.
Toàn bộ quá trình chạy trên smart contract Ethereum với hệ thống oracle theo dõi giá vàng liên tục. Nếu giá vàng giảm quá ngưỡng an toàn, hệ thống tự động thanh lý để bảo vệ giá trị aUSDT.
Trước đây, muốn có lời từ vàng bạn phải bán chúng đi và mất cơ hội tăng giá. Giờ đây, Tether đã giải quyết bài toán cốt lõi: vừa giữ tài sản sinh lời, vừa có tiền để dùng. Theo lộ trình, Alloy chỉ là bước đầu. Tether dự định tạo ra nhiều loại tài sản khác từ vàng, thậm chí cả các sản phẩm sinh lãi, xây dựng cả một hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh xoay quanh vàng mã hóa.
4. Trật tự mới: Tài sản thật lên ngôi
Nếu mô hình của Tether thành công, chúng ta sẽ chứng kiến một trật tự dự trữ đa cực đang hình thành. Niềm tin không còn được độc quyền bởi các chính phủ, mà được phân tán giữa những thực thể nắm giữ tài sản thật.
Tưởng tượng khi Circle, Paxos, hay thậm chí Apple và Google cũng xây dựng hệ thống dự trữ riêng. Tưởng tượng khi các quốc gia nhỏ hợp tác với Tether tạo ra stablecoin quốc gia được backing bởi vàng thật. Niềm tin lúc đó sẽ không tập trung vào USD, mà phân tán giữa hàng chục loại tiền tệ khác nhau, mỗi loại được đảm bảo bởi tài sản thật khác nhau.
Theo 5phutcrypto.io, tham vọng này chắc chắn không dễ dàng và đòi hỏi nguồn lực khổng lồ từ Tether. Nhưng họ đang đặt cược vào một tương lai 5-10 năm tới, khi thế hệ trẻ lớn lên cùng crypto, khi các chính phủ vật lộn với khủng hoảng nợ công trầm trọng hơn, khi niềm tin vào hệ thống tài chính truyền thống tiếp tục lung lay. Trong thế giới đó, những ai sớm nắm giữ tài sản thật sẽ là người viết lại quy tắc của trò chơi tài chính toàn cầu. Và Tether đang chuẩn bị để trở thành một trong những người tiên phong.
