Cuộc điều tra biến thành “sòng bạc”
Mọi chuyện bắt đầu từ ngày 23/2, khi ZachXBT đăng lên X rằng anh đang chuẩn bị một “cuộc điều tra lớn” nhắm vào một trong những doanh nghiệp kiếm được nhiều tiền nhất ngành crypto, với cáo buộc nhiều nhân viên lợi dụng dữ liệu nội bộ để giao dịch nội gián. Anh không nói tên, chỉ hẹn công bố vào ngày 26/2.
Thế là Polymarket lập tức tạo một thị trường cho phép mọi người đặt cược xem công ty nào sẽ bị ZachXBT nêu tên.
Trong vài ngày đầu, Meteora dẫn đầu với xác suất khoảng 43%. Axiom chỉ lẹt đẹt ở mức 13%. Tổng khối lượng giao dịch trên thị trường này nhanh chóng vượt 30 triệu USD.
Nhưng bất ngờ là ngay đêm trước ngày công bố, một đồng sáng lập của Meteora lên mạng phủ nhận mọi liên quan. Ngay lập tức, xác suất Axiom tăng vọt lên 35%, vượt qua Meteora. Và khi ZachXBT chính thức nêu tên Axiom vào sáng 26/2, xác suất nhảy thẳng lên 100%.
12 ví bí ẩn kiếm hàng triệu đô lợi nhuận
Ngay sau khi Axiom được công bố, hàng loạt thám tử on-chain bắt đầu soi lại lịch sử giao dịch trên Polymarket và phát hiện nhiều dấu hiệu rất đáng ngờ.
Polysights, một công cụ chuyên theo dõi hoạt động bất thường trên Polymarket, xác định được 5 ví đã đặt cược tổng cộng khoảng 50.000 USD vào kết quả Axiom ngay trước khi ZachXBT công bố. Số ví này kiếm được khoảng 266.000 USD lợi nhuận.
Lookonchain thì tìm ra 12 ví nghi là nội gián. Tổng cộng, nhóm này biến khoảng 400.000 USD thành 1,42 triệu USD. Trong đó, một tài khoản có tên “predictorxyz” đặt cược 65.800 USD khi xác suất Axiom chỉ ở mức 13,8% và thu về hơn 411.000 USD.
Hai ví mới tạo hoàn toàn khác cũng đặt gần 60.000 USD vào Axiom chỉ vài giờ trước khi báo cáo được công bố, kiếm khoảng 109.000 USD trong ba tiếng đồng hồ.
5 Phút Crypto thấy điểm chung rằng tất cả đều là ví mới tạo, chỉ tham gia duy nhất thị trường này, và đặt cược đúng thời điểm nhạy cảm nhất.
Điều này làm dấy lên nghi ngờ rằng có người đã dùng thông tin mật về cuộc điều tra giao dịch nội gián để giao dịch nội gián trên một sàn cá cược. Nghịch lý này khiến chính ZachXBT cũng phải tự đùa trên X rằng nếu anh giao dịch nội gián trên thị trường dự đoán về cuộc điều tra nội gián của chính mình thì anh có cần tự viết bài phanh phui bản thân không.
Chi tiết về vụ ZachXBT và Axiom
Quay lại vụ việc chính. ZachXBT cáo buộc Broox Bauer, nhân viên cấp cao phụ trách phát triển kinh doanh tại New York, đã lợi dụng công cụ nội bộ của Axiom để tra cứu dữ liệu nhạy cảm của người dùng. Thông qua mã giới thiệu, địa chỉ ví hoặc ID tài khoản, Bauer có thể tìm ra mọi thông tin liên quan đến bất kỳ người dùng nào trên nền tảng.
Trong một đoạn ghi âm được ZachXBT chia sẻ, Bauer tuyên bố có thể theo dõi bất kỳ ai trên Axiom và tìm ra mọi thứ liên quan đến người đó.
Nhóm của Bauer có một bảng Google Sheets tổng hợp địa chỉ ví của nhiều KOL (người có ảnh hưởng trong crypto), toàn bộ dữ liệu đều được lấy từ bảng điều khiển nội bộ của Axiom. Họ nhắm vào những trader nổi tiếng hay tích lũy lượng lớn memecoin từ ví riêng trước khi quảng bá công khai. Khi biết trước ví nào đang âm thầm gom hàng, nhóm này vào lệnh trước rồi chờ giá bị đẩy lên.
Axiom phản hồi rằng họ “sốc và thất vọng” trước hành vi của nhân viên, đồng thời đã thu hồi quyền truy cập vào các công cụ liên quan và đang tiếp tục điều tra nội bộ.
Thị trường dự đoán và bài toán chưa có lời giải
Vụ Axiom trên Polymarket không phải trường hợp đầu tiên. Mới vài ngày trước, Kalshi, đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Polymarket tại Mỹ, cũng vừa công bố hai vụ xử phạt giao dịch nội gián.
- Vụ đầu tiên liên quan đến Artem Kaptur, một biên tập viên video làm việc cho kênh Youtube hơn 460 triệu followers của MrBeast. Kalshi có những thị trường liên quan đến nội dung video MrBeast, từ những từ khóa anh sẽ nói cho đến diễn biến trong các tập Beast Games. Kaptur, với lợi thế biết trước nội dung video đang sản xuất, đã bỏ ra khoảng 4.000 USD đặt cược và thắng gần như tuyệt đối ở những thị trường mà xác suất rất thấp. Tỷ lệ thắng bất thường đến mức hệ thống giám sát của Kalshi tự động đánh dấu. Kaptur bị phạt 20.000 USD, cấm giao dịch 2 năm, và Kalshi đã chuyển hồ sơ sang cho CFTC xử lý.
- Vụ thứ hai còn nực cười hơn về Kyle Langford, một ứng viên tranh cử thống đốc California. Ông đã tự đặt 200 USD cá cược vào chính mình trên Kalshi. Anh ta còn lên mạng xã hội khoe khoang và kêu gọi mọi người cùng đặt cược theo. Kết quả là Langford bị cấm giao dịch trên Kalshi trong 5 năm và phạt hơn 2.000 USD.
Sau hai vụ này, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC), cơ quan giám sát các sàn dự đoán, ra thông báo khẳng định họ có toàn quyền xử lý các hành vi giao dịch bất hợp pháp trên mọi sàn được cấp phép. Kalshi phát hiện được Kaptur và Langford vì họ là sàn hoạt động dưới giấy phép của CFTC, có đội ngũ giám sát, có quy trình xử phạt rõ ràng, và khi cần thì chuyển hồ sơ cho cơ quan quản lý.
Nhưng vụ cá cược Axiom lại diễn ra trên nền tảng quốc tế của Polymarket, nơi CFTC không với tới được. Polymarket có mở một sàn riêng tại Mỹ chịu sự giám sát của cơ quan này, nhưng sàn đó chủ yếu tập trung vào mảng thể thao. Còn những thị trường kiểu như vụ ZachXBT thì nằm ngoài phạm vi quản lý. Không cần xác minh danh tính, ví tạo xong vài phút là đặt cược được ngay, thắng rồi rút tiền cũng chẳng ai hỏi. Đây có lẽ là bài toán lớn nhất của ngành thị trường dự đoán lúc này.
Lưu ý: Bài viết mang tính chất đưa tin về sự kiện trong ngành crypto. Polymarket và Kalshi là các nền tảng thị trường dự đoán hoạt động ở nước ngoài, không được cấp phép tại Việt Nam. 5 Phút Crypto không khuyến khích tham gia các nền tảng này.
